دانشمندان دانشگاه ییل و دانشگاه ایالتی اوهایو ویروس‌های باستانی منجمد جدید را در یخچال عظیم گولیا (Guliya) در تبت یافته‌اند. این یخچال در سال ۲۰۲۱ نیز منبع یک گنجینه ویروس منجمد دیگر بود. به‌نظر می‌رسد که این گونه‌های غیرفعال شواهدی برای ارتباط میان ویروس‌ها و تغییر اقلیم فراهم می‌کنند.

این ویروس‌های غیر فعال از یک هسته یخی ۳۰۰ متری متعلق به کلاهک یخی عظیم تبت استخراج شده‌اند. پژوهشگران آن‌ها را «عکس‌های بکر» از ۴۱ هزار سال گذشته می‌دانند که یخچال و دنیای اطراف آن گرم و سرد شده است.

پژوهشگران می‌گویند که پیش از این، ویروس‌هایی که با تغییرات مقیاس بزرگ در اقلیم زمین ارتباط داشته‌اند مورد بررسی قرار نگرفته بودند. یخ‌های یخچالی بسیار ارزشمند هستند و دانشمندان اغلب مقادیر کمی از آن‌ها را در اختیار دارند که برای پژوهش‌های ویروسی و میکروبی کافی نیست. این پژوهشگران نتایج پژوهش خود را در ژورنال Nature Geosciences منتشر کرده‌اند.

کلاهک یخ گولیا در تبت منبع ویروس‌های منجمد فراوانی است.

ویروس‌های باستانی منجمد فراوان

این اولین باری نیست که دانشمندان از دل نمونه‌های یخچالی ویروس‌های باستانی بیرون کشیده‌اند. اما تعداد ویروس‌های کشف‌شده در نمونه یخچال گولیا پنجاه برابر بیشتر از موارد قبلی است.

از ۱۷۰۰ گونه ویروسی که در نمونه هسته یخچال گولیا کشف شده‌اند، حدود سه-چهارم آن‌ها گونه‌هایی کاملاً جدید هستند. ربع دیگر ویروس‌ها امضاهایی زیستی داشتند که با ارگانیسم‌های شناخته‌شده در بخش‌های دیگر دنیا هم‌پوشانی داشتند.

این یعنی احتمالاً برخی از این ویروس‌ها از مسیرهایی مانند خاورمیانه یا حتی قطب شمال در زمین پخش شده‌اند.

از میان ویروس‌های باستانی منجمد کشف‌شده در نمونه گولیا، دورترین «جامعه ویروسی» (طبق نام‌گذاری دانشمندان) به ۱۱٬۵۰۰ سال پیش تعلق دارد. این زمانی است که زمین از آخرین دوره یخچالی وارد دوره گرم‌تر هولوسن شد که الان در آن زندگی می‌کنیم.

گرچه دانشمندان هنوز اطمینان ندارد، به‌نظر می‌رسد که این گنجینه ویروس‌های باستانی تازه کشف‌شده نشان می‌دهد که گونه‌های میکروبی به تغییر اقلیم واکنش نشان داده بودند. به عبارت دیگر، ارتباطی بالقوه میان ویروس‌ها و تغییر اقلیم وجود دارد.

پژوهشگران همچنین در مقاله خود تأکید کرده‌اند که این ویروس‌های جدید هیچ ریسکی برای انسان‌ها ندارند. اما پژوهش‌های گذشته ادعا کرده‌اند که اگر ویروس‌های داخل سازندهای یخی در اثر تغییر اقلیم آزاد شوند ممکن است خطراتی داشته باشند.