هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

الهه ابراهیمی| بار دیگر پرونده هسته‌ای ایران مورد توجه قرار گرفته است. این بار رهبران کشورهای گروه هفت در بیانیه‌ای با مطرح کردن مواضع خود درباره برنامه هسته‌ای ایران و ابراز نگرانی نسبت به تشدید فعالیت‌های ایران، راهکاری مشابه برجام را برای حل دیپلماتیک مسئله هسته‌ای ایران «مفید» اعلام کردند. این در حالی است که هفته گذشته برخی از نمایندگان مجلس از احیای برجام سخن گفتند و گفته می‌شود که عمان به عنوان میانجی میان ایران با آمریکا و غرب درصدد حل پرونده هسته‌ای است. در این میان دیدار روز گذشته مقام رهبری با وزیر و مدیران ارشد وزارت امور خارجه، سفرا و رؤسای نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور شاید به این گمانه‌زنی‌ها دامن زده باشد که قدرت‌های بزرگ به‌دنبال برجام دیگری هستند.

هنوز شیرینی برجام 2015 و روزهای طلایی حاصل از توافق در یاد و خاطره ایرانی‌ها زنده است؛ روزهایی که امیددهنده روزهای طلایی در آینده ایران بود. حاصل این توافق به‌خوبی در سفره‌های مردم دیده شد و بعد از دو دهه شاهد تورم تک‌رقمی بودیم. اما جناح‌بندی‌های سیاسی مقابل این پیروزی ایستاد و حلقه انفصال آن نیز لج‌بازی‌های دونالدترامپ بود که خواهان بهره‌گیری اقتصادی از موقعیت ایجادشده بود اما بخشی از جریان‌های مخالف مانع از آن شدند. خروجی کار نیز اعمال تحریم‌های متعدد از سوی آمریکا علیه ایران بود که آثار آن به‌خوبی در اقتصاد ایران قابل لمس و مشاهده است. چنان‌که حسن روحانی اخیرا اعلام کرد فشارهای مشابهی مانع از احیای برجام در اسفندماه 1399 شد. بار دوم در روزهای آخر دولت روحانی بود که مانع از آن شدند تا احیای برجام میسر شود. شاید تصمیم‌گیران نهایی می‌خواستند افتخار آن را نصیب خود کنند اما نه‌تنها این افتخار نصیب آنها نشد بلکه فرصت‌ها یکی پس از دیگری برای ایران از دست رفت. امروز ایران با بحران جدی اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند، به نظر می‌رسد سران نظام به‌دنبال احیای روابط خارجی خود هستند. دیگر عربستان، کشور دوست و همراه است و تلاش‌ها برای ایجاد روابط سیاسی و دیپلماسی با تمام کشورهای عرب حتی مصر در دستور کار است. باید خوشحال بود از این رویه و امیدوار که این اقدامات به بهبود شرایط زندگی مردم بینجامد و شاید نخبگان از رفتن سرباز زنند و برای آبادانی ایران تلاش کنند.

در این شرایط اخبار متعددی برای ایجاد توافق شنیده می‌شود. به‌طوری‌که روز گذشته رهبران کشورهای گروه هفت در بیانیه‌ای به موقعیت هسته‌ای ایران اشاره کرده‌اند و خواهان یک راه‌حل دیپلماتیک مشابه برجام شده‌اند. این یعنی احتمال نگارش نسخه جدید برجام با هر عنوانی وجود دارد. در بخشی از این بیانیه مفصل درباره ایران آمده است: «ما همچنان عمیقاً نگران تشدید بی‌وقفه برنامه هسته‌ای ایران هستیم که هیچ توجیه معتبر غیرنظامی ندارد و آن را به شکل خطرناکی به فعالیت‌هایی در واقع مربوط به تسلیحات نزدیک می‌کند. تکرار می‌کنیم و مصممیم که ایران هرگز نباید سلاح هسته‌ای بسازد و از همه کشورها می‌خواهیم از اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد [قطعنامه تصویب‌شده همزمان با امضای برجام] حمایت کنند. خطاب به ایران تأکید می‌کنیم که تشدید فعالیت‌های هسته‌ای را متوقف کند. از ایران می‌خواهیم الزامات قانونی و تعهدات سیاسی خود را درباره منع گسترش تسلیحات هسته‌ای، بدون تأخیر بیشتر، برآورده کند. راه‌حلی دیپلماتیک، همچنان بهترین راه برای رفع دغدغه‌های بین‌المللی نسبت به برنامه هسته‌ای ایران است. در این زمینه، برنامه جامع اقدام مشترک همچنان منبع ارجاعی مفید ارائه می‌کند. از ایران می‌خواهیم به الزامات پادمانی و تعهدات اعلامی‌اش با اقدامات سریع و ملموس پایبند باشد. احکام کلیدی و تلاش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره ایران را می‌ستاییم و تماما از آنها حمایت می‌کنیم.»

بیانیه مذکور همان اندازه که تند و نگران‌کننده است، اما می‌تواند امیدوار‌کننده نیز باشد.