خراسان/مردی ۳۵ ساله‌ام. متاسفانه چشم‌هایم را مدیریت نکردم و فیلم‌های غیراخلاقی نگاه می‌کردم. در خیابان هم چشم‌چران بودم. حالا انگار چشم‌هایم به هرزه‌بینی معتاد شده است. راهنمایی کنید.
پاسخ مشاور:
​​​​​​​با سلام خدمت شما خواننده گرامی. در مغز انسان مسیرهایی وجود دارد که به شاهراه‌های نورونی معروف هستند. این مسیرها دقیقا مانند خیابان‌های شهر نقاط مختلف مغز را به هم وصل می‌کنند. حال هرکدام از این مسیرها بیشتر مورد استفاده قرار بگیرند، قاعدتا بزرگ‌تر می‌شوند. گویی اتوبانی چند بانده برای آن جا ساخته می‌شود. شما با تماشای فیلم‌های غیراخلاقی، مسیر لذت مغز خود را این گونه تعلیم داده و مسیر لذت از فیلم‌های غیراخلاقی در مغز شما بسیار پر رفت‌وآمد شده است. قاعدتا مسدود کردن یک اتوبان کار بسیار مشکلی است چون تردد در آن بسیار زیاد است. با این مقدمه، چند توصیه به شما دارم.
مسیری جداگانه برای لذت فراهم کنید
حال شما باید سعی کنید تا اجازه استفاده از این اتوبان را به مغز خود ندهید و با تلاش و زحمت مسیری جداگانه برای لذت فراهم کنید. مسیری که از لذت‌های مفید و اخلاقی عبور کند. کار بسیار سختی در پیش دارید چون به مصرف این مدل از محرک‌ها اعتیاد پیدا کرده‌اید. اعتیاد مصرف چیزی است که یک لذت سریع برای مغز فراهم کند، مانند مواد مخدر، فیلم‌های غیر اخلاقی، غذا، خواب و ... . هرکدام که از کنترل خارج شد و مغز برای لذت بیشتر، خواهان مصرف مداوم و بیشتر باشد در قالب اعتیاد خواهد گنجید.
مسیرهای مغزی هیچ‌گاه کامل از بین نمی‌روند
ترک اعتیاد هم یک روند مشخص دارد. قطع مصرف، تحمل درد و خماری، پاک‌سازی محیط و قطع مسیرهای دستیابی به ماده اعتیادی، درمان روان شناختی علت‌های اولیه گرایش به آن و ... . باید یادمان باشد که مسیرهای مغزی هیچ‌گاه کامل از بین نمی‌روند. ممکن است رفت‌وآمد در آن‌ها کاهش پیدا کند، اما مسیر باقی خواهد ماند. پس باید همیشه حواس‌مان باشد که دوباره وارد آن مسیر نشویم.
مراقب تجربه‌های خود باشیم
ساخته شدن این مسیرهای مغزی با تکرار یک رفتار اتفاق می‌افتند، پس برای همین باید مراقب تجربه‌های خود باشیم. هیچ تجربه‌ای کاملا از مغز پاک نخواهد شد. چه تجربه‌های مثبت و چه منفی.  این که بدن و مغز خود را به چه چیزی عادت می‌دهیم بسیار مهم است. هیچ‌گاه راه بازگشت کامل وجود ندارد. مغز دکمه بازگشت به تنظیمات کارخانه را ندارد که با فشردن یک دکمه همه چیز به حالت اول بازگردد. متاسفانه شما هم تا آخر عمر درگیر این وسوسه خواهید بود و فقط و فقط اراده آهنین و درمان روان شناختی منظم می‌تواند آثار مخرب را کاهش دهد. توصیه می‌شود حتما برای درمان روان شناختی به روان شناس مراجعه کنید.

نویسنده: دکتر مهدی سودآوری | ‌ روان شناس و مدرس‌دانشگاه