خراسان/ ذخیره بیش‌ازحد عکس، فیلم و پیام بازنشده در گوشی و هشدار پر شدن فضای ذخیره‌سازی گوشی، به واقعیت این روزهای دنیای دیجیتالی تبدیل شده‌اند؛ اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این ‌به‌هم‌ریختگی دیجیتال در گوشی یا لپ‌تاپ می‌تواند بر سلامت روان و بهره‌وری ما هم تاثیر بگذارد. «سی‌ان‌ان» به نقل از دکتر سوزان آلبرز، روان شناس بالینی در کلینیک کلیولند در اوهایو، می‌نویسد: «انبوه ایمیل‌ها، تصاویر و صفحات باز‌شده می‌تواند استرس و اضطراب زیادی ایجاد کند؛ مشکلی که برای اجداد ما وجود نداشت اما در دنیای امروز، زندگی روزمره ما به شدت تحت تاثیر شلوغی دیجیتال قرار گرفته است.»
هرج‌ومرج روانی به ‌خاطر به ‌هم ‌ریختگی دیجیتال
تقریبا هر کسی که از دستگاه‌های دیجیتال استفاده می‌کند، در مقطعی با این شلوغی مواجه خواهد شد اما در برخی موارد، این موضوع معمول می‌تواند به اختلالی منجر شود که پژوهشگران در حال بررسی آن‌ هستند: احتکار دیجیتال. به گفته «آلبرز»، اگر برای پیدا‌ کردن فایل یا عکس مدنظرتان مجبورید بین هزاران گزینه جست‌وجو کنید، یا این که نسبت به قبل تمرکز و انرژی ذهنی کمتری دارید، احتمالا با ‌به‌هم‌ریختگی دیجیتال مواجه‌اید. «به‌هم‌ریختگی دیجیتال به اندازه به‌هم‌ریختگی در دنیای فیزیکی استرس‌زاست. مغز ما در ذات خود به وضوح و سادگی گرایش دارد و وقتی تعداد زیادی صفحه باز دارید، این می‌تواند حس هرج‌ومرج ایجاد کند.» این شلوغی دیجیتال می‌تواند به صورت نمایش مداوم اعلان‌ها (نوتیفیکیشن‌ها) ظاهر شود که تمرکز را از بین می‌برد و سرعت را کاهش می‌دهد.
ابتلا ۵ درصد مردم جهان به این اختلال
دکتر امانوئل میدنبرگ، استاد بالینی روان پزشکی و علوم زیستی رفتاری از دانشگاه یو‌سی‌ال‌لی، می‌افزاید: «گاهی ممکن است بخواهید با نگهداری عکس‌ها، خاطرات را حفظ کنید یا مدارک و فایل‌های غیرضروری از دوره‌های دانشگاهی یا شغل‌های قبلی را برای مواقع احتمالی ذخیره کنید. ولی زمانی که این رفتار به ذخیره‌سازی حجم عظیمی از اطلاعات منجر شود، ممکن است به‌عنوان احتکار دیجیتال شناخته شود». به گفته او، این کار به عادتی تبدیل می‌شود که عامل اصلی آن اضطراب است و چالش و مشکل اصلی همین‌جا است، زیرا این اضطراب از ترس نیاز به اطلاعات در آینده و در عین حال ترس از دسترسی‌ نداشتن یا ندانستن آن‌ها نشات می‌گیرد. او می‌افزاید: «منظور از اختلال احتکار دیجیتال یک احساس نیاز یا اصرار مداوم و کنترل‌ناپذیر برای ذخیره اطلاعات دیجیتال است، نه صرفا علاقه‌ای طبیعی یا عادی به نگهداری اطلاعات». به گفته دکتر سانجایا ساکسنا، روان پزشک و مدیر امور بالینی و تحقیقاتی در بنیاد بین‌المللی اختلال وسواس فکری‌ عملی، حدود ۳ تا ۵ درصد جمعیت جهان اختلال احتکار دیجیتال دارند.
چگونه بفهمیم اختلال احتکار دیجیتال داریم؟
اگر این شلوغی دیجیتال فضای زیادی از دستگاه‌های شما را اشغال کرده، به طوری که نمی‌توانید داده‌های ضروری دیگر را ذخیره کنید، یا اگر مرتب کردن این شلوغی زمان زیادی از وقت شما را می‌گیرد و به هر طریقی در زندگی‌تان اختلال ایجاد کند، ممکن است نشانه‌ای از جمع‌آوری بیش‌ازحد داده‌های دیجیتال باشد.