خراسان/ مردی هستم ۳۴ ساله. خانمم ۳۱ ساله است. چند وقتی است که خانه‌مان بوی سیگار می‌دهد و در تراس هم، ته سیگار دیدم. اما خانمم به شدت انکار می‌کند و زیربار نمی‌رود. چه کنم؟ مچش را بگیرم؟ من مخالف سیگار کشیدن او و خودم هستم.
پاسخ مشاور:
مخاطب گرامی، با توجه به مواردی که در سوال‌تان مطرح کردید، به نظر می‌رسد آن‌چه بیشتر از سیگاری بودن همسرتان شما را آزار می‌دهد، اصرار او بر نپذیرفتن این مشکل و متعاقب آن ناامیدشدن‌تان از تغییر یا همان ترک سیگار است. بررسی کنید چرا با  این‌که شما تا حدود زیادی از سیگار کشیدن همسرتان اطمینان دارید ولی او همچنان انکار می‌کند؟ ممکن است یکی از دلایل مهم این انکار و نپذیرفتن مصرف سیگار از سوی همسرتان، ترس از طرد شدن و از دست‌دادن زندگی باشد.
بستر دروغگویی همسرتان را ایجاد نکنید
گفته‌اید مچش را بگیرم؟ به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین دلایل انکار و مقاومت همسرتان در پذیرش موضوع سیگار کشیدن، تلاش بی‌وقفه شما برای اثبات لغزش رفتاری وی است. این نوع رفتار شما نشان دهنده نوعی بی‌اعتمادی به همسرتان است. به عبارت دیگر انرژی که همسر شما باید برای پذیرش، آمادگی و ترک سیگار داشته باشد، با توجیه کردن صرف زدودن این بی‌اعتمادی می‌شود. لطفا با پرسش‌های مکرر و کنکاش‌های کارآگاه‌گونه، بستر دروغگویی و بی‌اعتمادی را در همسرتان ایجاد نکنید.
سرزنش و نصیحت نکنید
در صورت پذیرش همسرتان درباره مشکل به‌وجود آمده، پیشنهاد می‌شود از هرگونه نصیحت و سرزنش اجتناب کنید. با توجه به این‌که پس از پذیرش مشکل، همسر شما در مراحل آغازین ترک قرار دارد (تمایل و آمادگی برای ترک)، برای بازیابی اعتمادبه‌نفس خود و کسب آمادگی نیاز شدیدی به حمایت‌های اجتماعی دارد. با سرزنش و نصیحت، فرایند درمان و تغییر را دچار اختلال نکنید.
کشف رویدادهای استرس‌زای زندگی‌تان
تحقیقات و پژوهش‌های متعدد نشان داده یکی از دلایل سیگار کشیدن افراد، کاهش یا رفع تنش بعد از رویدادهای استرس‌زای زندگی است. این افراد به دلیل ناآگاهی از راهبردهای مقابله‌ای موثر، بهترین و سریع‌ترین راه ممکن برای کاهش تنش را استفاده از سیگار می‌دانند. با توجه به یافته‌های پژوهشگران به نظر می‌رسد شناسایی استرس‌ها و تعارضات احتمالی و سعی در رفع یا کاهش آن ها با استفاده از راهبردهای مقابله با استرس و مهارت‌های حل مسئله، کمک بسیاری به شما و همسرتان می‌کند. پیشنهاد می‌شود برای تحقق این مهم از یک روان‌درمانگر یا زوج درمانگر کمک بگیرید.
الان باید به خانم‌تان کمک کنید
بعد از بررسی علل زیربنایی سیگار کشیدن و رفع تعارضات احتمالی در زندگی مشترک یا بین فردی، در فضایی همدلانه و دوستانه و با کسب اطلاعات معتبر درباره روش‌های ترک سیگار از طریق کتاب یا کمک از متخصصان مربوط، برای رفع مشکل گام بردارید. آگاه باشید که درمان امکان‌پذیر ولی تدریجی است و نقش شما به عنوان یک منبع حمایتی در فرایند درمان بسیار مهم است. 

نویسنده: مصطفی نجمی | ‌ ‌ روان‌شناس و پژوهشگر اعتیاد