احتمالاً ما واژه‌دوستان این تجربۀ مشترک را داریم که این کتاب را برای آشپزی گشوده‌ایم و زمانی به‌خود آمده‌ایم که مطالعۀ واژه‌های آن زمان را از کفمان ربوده و گرسنگی را برجای گذارده‌است! نخست در صفحۀ ۱۴ کتاب، بخش پیشگفتار، چنین می‌بینیم:
... فر موج‌پز (مایکروویو)...؛ بعید است تا اینجا خنده‌مان گرفته باشد. در ادامه، در صفحۀ ۱۶۷، نویسنده چنین گفته‌است: «در این کتاب مستطاب ما این دستگاه‌ را، که با امواج الکترومغناطیسی غذا را می‌پزد، فر موج‌پز می‌نامیم (در این باره نگاه کنید به ص ۱۷۹۵)». در صفحۀ مربوط نوشته‌است: «کلمۀ مایکروویو به‌معنای موج ریز است، و ازآنجاکه این دستگاه نوعی فر است که مواد غذایی را با این امواج می‌پزد، نگارنده از خوانندگان محترم اجازه می‌خواهد که آن را «فر موج‌پز»، به‌قیاس آب‌پز و بخارپز، بنامد...» (این توضیحات هم خنده‌دار به‌نظر نمی‌رسند). او همچنین اصطلاحات «موج‌پز کردن» و «تابۀ موج‌پز» را به‌کار برده‌است: «برای موج‌پز کردن، قارچ سالم و خشک را انتخاب کنید...» (ص ۱۸۱۳) و: «نوعی ظرف به نام browning dish ساخته شده‌است که ما آن را تابۀ موج‌پز می‌نامیم» (ص ۱۸۰۵).

در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۹۶، در جلسۀ کمیتۀ ملی ثبت میراث ناملموس، نجف دریابندری به‌عنوان گنجینۀ زندۀ بشری در میراث خوراک در فهرست حاملان میراث ناملموس (نادره‌کاران) به‌ثبت رسید.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی ابتدا «تندپز» را در سال ۱۳۷۶، در شورای واژه‌گزینی، برای مایکروویو تصویب کرد. موج‌پز هم در همان شورا مطرح شده بود، اما رأی نیاورده بود. پس از سال‌ها بار دیگر این معادل مطرح شد و فرهنگستان تصمیم گرفت این برابر را که برگزیدۀ این استاد گرامی هم بوده و به‌کار رفته جایگزین کند.
بهتر نیست پیش از خندیدن به هر چیز آگاهی بیشتری کسب کنیم؟ شاید آنقدرها هم خنده‌دار نباشد.

با استفاده از: کتاب مستطاب آشپزی (نجف دریابندری و فهمیه راستکار)؛ سامانۀ جستجوی دادگان فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ وبگاه ایسنا.

نویسنده: سمانه ملک‌خانی

منبع: چشم و چراغ