معصومه میرابوطالبی در کتاب «معبد زیرزمینی» یکی از مهمترین وقایع جنگ تحمیلی را بستری برای خلق داستان خود قرار داده است. این کتاب روایتگر ماجرای پسری با نام الیاس است؛ الیاس که در یزد از مقنیان جوان است، در جریان جنگ تحمیلی در کنار مقنیان پیشکسوت، تلاش دارد تا با باز کردن معبری، به روند پیشروی نیروهای ایرانی کمک کند.

این کانال توسط گروهی از مقنیان روستای رکن‌آباد و مهرآباد شهرستان میبدِ استان یزد، در اواخر سال 60 حفر شده و در رأس همه مقنی‌ها، شهید غلامحسین رعیت رکن‌آبادی در حفر این کانال نقش داشته است. این کانال زیر نظر ارتش حفر و وجودش باعث شد که منطقه وسیعی از ایران در عملیات فتح‌المبین بدون دادن شهدای بسیاری به تصرف نیروهای ایرانی دربیاید.

در معرفی این اثر آمده است: «معبد زیر زمینی» داستان تلاش جوانی برای یافتن شخصیت واقعی خود در دل خاک است. الیاس جوان سرخورده و تنهایی است که تلاش می‌کند نظر دیگران را نسبت به خود تغییر دهد. او از توسری‌های دایی به ستوه آمده و تبدیل به جوانی منزوی و تنها شده. توجه زیاد مادر در مقابل دیگران غرورش را شکسته و حالا به دنبال راهی است تا به همه ثابت کند بچه ننه نیست و جنم دارد. الیاس به دنبال راه می‌گردد تا اینکه «حاج غلام‌حسین» مقنی از قم به روستای محل سکونت الیاس می‌آید و دنیای تازه‌ای را به او نشان می‌دهد. دنیایی که شجاعت و شهامت لازمه‌ی ورود به آن است. آشنایی با «حاج غلام‎حسین» اتفاقات تازه‌ و غیرقابل پیش‌بینی را در زندگی الیاس رقم می‌زند.

از جمله وجه تمایز کتاب میرابوطالبی توجه او به یکی از وقایع مهم اما پرداخته نشده در جنگ تحمیلی و نقش صنف مقنیان در پیشرفت نیروهای ایرانی در مصاف با جبهه مقابل است. از این منظر، نویسنده توانسته با انتخاب درست و از سوی دیگر، با پرداخت داستانی این واقعه، کتابی با موضوع جدید به مخاطب علاقه‌مند به ادبیات دفاع مقدس ارائه دهد؛ ادبیاتی که با وجود همه ظرفیت‌ها در سال‌های گذشته گاه گرفتار موضوعات تکراری شده است.

از سوی دیگر، تفاوت الیاس با شخصیت‌های دیگر داستان‌هایی که این سال‌ها منتشر شده، توانسته نظر مثبت مخاطبان را به خود جلب کند. «معبد زیرزمینی» داستان قهرمانان گمنام این مرز و بوم با تمام ویژگی‌هایی است که انسان‌های معمولی دارند. عبور از ترس‌ها و محدودیت‌ها، آنها را به قهرمان تبدیل می‌کند، نه اینکه خود فرشته و قهرمان زاده شده و به صورت شعاری در داستان حضور داشته باشند. الیاس در این داستان با وجود همه ترس‌ها، سرخوردگی‌ها و محدودیت‌ها عزم کرده است با ورود به جبهه و نقش‌آفرینی در حفر کانال برای خود اعتبار اجتماعی کسب کند.

هرچند «معبد زیرزمینی» از منظر شخصیت‌پردازی، فضاسازی و سوژه موفق عمل کرده است، اما به نظر می‌رسد در برخی از عناصر مانند «زبان» نیازمند تأمل بیشتر است. اگر نویسنده لهجه شیرین یزدی شخصیت‌ها را وارد داستان می‌کرد، خوانش داستان برای مخاطب دلچسب‌تر می‌شد.

بیست و چهارمین چاپ از این کتاب از سوی انتشارات جمکران در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است. قرار است تقریظ رهبر معظم انقلاب بر این اثر در آینده نزدیک رونمایی شود.