هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

میانگین تورم سالانه در آستانه رکوردزنی 78 سال گذشته است. براساس آخرین اعلام مرکز آمار، تورم سالانه اردیبهشت‌ماه به 1/49 درصد رسیده است. این تورم به جز سال 1374 که عدد 4/49 درصد را ثبت کرده، طی 78 سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
دولت بنا بود تورم را مهار کند. هم از ابتدای روی کار آمدن، این قید را برای خود گذاشته بود و هم امسال با تعیین شعار مهار تورم، بر این وعده تاکید دوباره کرد. اما نه در دو سال گذشته دولت توفیقی در نصف شدن و تک‌رقمی شدن تورم به‌دست آورد و نه در دو ماه ابتدایی امسال توانست افسار تورم را بکشد.
برنامه‌هایی برای کنترل نقدینگی چیده شد. شتاب رشد تورم که در پایان سال 1400 به نزدیک 40 درصد رسیده بود، در سال گذشته تا سطح 32 درصد کنترل شد. اما این برنامه‌ها هم نتوانست منجر به مهار تورم شود.
برخی تحلیلگران می‌گویند احساس ناامیدی و انتظار برای بدتر شدن وضعیت، این رشد کم‌سابقه را سبب شده است. اما برخی دیگر علاوه بر این گزاره، بر محدودیت منابع ورودی تا زمان بن‌بست روابط خارجی تاکید دارند.
دلایل بروز تورم به‌قدری گفته شده که دیگر برای همه آشناست. همه کارشناسان هم بر علت‌العلل تحریم‌ها توافق دارند. بنابراین تا زمان وجود علت اصلی هر طرح و برنامه‌ای از سوی هر جناح و تفکری چیده شود، نمی‌تواند موثر واقع شود.

واقعیت آن است که تورم ثبت‌شده چهره نامطلوبی در اردیبهشت‌ماه داشته است. روغن‌ها و چربی‌ها 251درصد در یک سال گذشته رشد قیمت پیدا کرده است. گوشت قرمز و مرغ 83 درصد رشد داشته و شیر، پنیر و تخم‌مرغ در یک سال 90 درصد افزایش قیمت داشته است. در مجموع تورم سالانه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در اردیبهشت‌ماه 7/75درصد برآورد شده که رقم قابل‌توجه و جهش کم‌سابقه‌ای است.
با وجود رشد بالای تورم در اردیبهشت‌ماه، مسئولان با اشاره به کاهش تورم ماهانه، مهار رشد قیمت‌ها را نوید داده‌اند. درست است که تورم ماهانه اردیبهشت با کاهش 9دهم درصدی به 8/2 درصد رسیده است، اما همچنان رشد تورم ماهانه بالایی محسوب می‌شود.
وضعیت نامطلوب گرانی، در تورم نقطه‌به‌نقطه بیشتر محسوس می‌شود. نرخی که برای تورم اردیبهشت در مقایسه با اردیبهشت سال قبل اعلام شده 4/54 درصد است. تورم نقطه به نقطه بالای 50 درصد از اسفند 1401 آغاز شد و در فروردین به 5/55 درصد رسید.
تورم نقطه‌به‌نقطه ممکن است در خردادماه کاهش قابل‌توجهی داشته باشد. اما باید به این نکته مهم توجه کرد که کاهش تورم در خرداد به‌معنی مهار تورم نیست. با توجه به اینکه خرداد سال قبل ارز 4200 تومانی حذف شد و قیمت کالاهای اساسی تا 5 برابر افزایش یافت، مقایسه تورم خرداد امسال با خرداد سال گذشته، اگرچه کاهش را نشان می‌دهد، ولی می‌تواند گمراه‌کننده باشد چراکه عملا مهار تورم اتفاق نیفتاده و این افت یک کاهش فنی خواهد بود.
رصد برنامه‌های دولت در کنار نشانه‌هایی که از عدم تغییر سیاست خارجی می‌رسد و همچنین کسری‌های دائمی بودجه، تحلیلگران را به این نتیجه رسانده که نه‌تنها مهار تورم اتفاق نمی‌افتد، بلکه باید منتظر تورم سه‌رقمی نیز باشیم.
دولت یک کار سخت پیش رو دارد. علاوه بر چالش مهم در روابط خارجی که قطعاً و حتماً باید در دست اصلاح باشد، اعتماد مردم را نیز باید ترمیم کند. بی‌اعتمادی مردم باعث انتظارات تورمی شده است. این انتظارات خود به خود به جهش قیمت‌ها دامن می‌زند و اگر حتی ذخایر ارزی هم پر شود و نقدینگی کنترل شود، باز هم پایین آوردن روند رشد قیمت‌ها به‌آسانی صورت نخواهد گرفت.
در این شرایط اتخاذ هر سیاست کلان اقتصادی نیز با مانعی به نام بی‌اعتمادی مواجه است. هرگونه اصلاح قیمتی از سوی دولت با اعتراض و عدم پذیرش مردم همراه می‌شود چراکه در سال‌های قبل بارها از سوی دولت بازی خورده‌اند. مصداق آن دعوت به سرمایه‌گذاری در بورس بود که خیل عظیم سرمایه‌ها را از دست سرمایه‌گذاران خرد ربود. نااطمینانی‌های پیاپی به طرح و برنامه‌های دولت امروز خود را در جهش قیمت‌ها که بخش قابل‌توجهی از آن انتظاری است، نشان می‌دهد.