هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

جاوید قربان اوغلی، سفیر سابق ایران در آفریقای جنوبی نیز در گفت‌وگو با هم‌میهن تاکید کرد: «آمریکایی‌ها به چند اصل پایبند هستند. اولاً، بارها اعلام کرده‌اند که مسئله هسته‌ای ایران راه‌حل دیپلماسی دارد. درحالی‌که اسرائیلی‌ها با این موضوع مخالف و دنبال راه‌حل نظامی هستند. ثانیاً، بارها مسئولان آمریکایی‌ اعلام کرده‌اند که برجام در دستور کار ما نیست. ثالثاً، آمریکایی‌ها به ویژه بایدن به دنبال دستاورد سیاست خارجی هستند که در رقابت‌های انتخابی از آن استفاده کنند. بایدن تقریباً هیچ برگ برنده‌ای در سیاست خارجی نداشته است.»

قربان‌ اوغلی در ادامه گفت: «ظاهرا آنچه که اسرائیلی‌ها روی آن مانور می‌دهند، توافقی است که بین ایران و آمریکا تقریباً نهایی شده است. سفر سلطان عمان به ایران هم در همین راستا تفسیر شده، هرچند که درباره روابط دوجانبه ایران و عمان هم بوده است. ویژگی کشور عمان میانجی‌گری بین ایران و آمریکاست و در کنار آن کارهای دیگری هم برای ایران انجام داده بود. آمریکایی‌ها به‌دنبال حل کردن مسئله تبادل زندانیان هستند حتی اگر به آزادسازی پول‌های ایران در کره‌جنوبی بینجامد.»

این دیپلمات سابق ایران افزود: «البته توافقات ایران و آژانس هسته‌ای در حال انجام است و آژانس هم اعلام کرد که مسئله مریوان حل شده و فقط یک مورد مانده است. با توجه به اینکه مسئله دوتابعیتی‌ها در حال انجام است و توافق ایران و آژانس هسته‌ای در حال پیشرفت است، گمانه‌زنی‌ها را برای اینکه مسئله هسته‌ای ایران دوباره روی کار آید و به تفاهم برسد، تقویت کرده است. برخلاف سال اول دوره ابراهیم رئیسی که لحن‌ صحبت‌ها به‌شدت تند بود، حالا به نوعی حالت مسالمت‌آمیز‌ درباره مسئله احیای برجام 2015 وجود دارد و امیرعبداللهیان در دیدار سفرا با سیدحسن خمینی در حرم گفته بود که برجام بزرگ‌ترین دستاورد برای رفع تحریم‌هاست و روی این موضوع متمرکز شده‌اند.»

جاوید اوغلی درباره عدم تمایل آمریکایی‌ها برای احیای برجام 2015، گفت: «می‌گویند دستاوردهای ایران در سانتریفیوژها و میزان ذخایر غنی‌شده کار را به جایی رسانده که مذاکره با ایران سخت شده است. بنابراین به نظر می‌رسد توافقی در قالب دیگری در حال شکل‌گیری است. البته این گمانه‌زنی است و عنوان آن را «توقف در مقابل توقف» گذاشته‌اند. یعنی ایران غنی کردن اورانیوم را متوقف کند، آمریکایی‌ها هم تحریم‌های جدیدی را اعمال نکنند، دارایی‌های ایران آزاد شود و ایران تا حدودی اجازه فروش نفت داشته باشد. در حقیقت در این دور، مذاکرات ایران و آمریکاست که البته آمریکا به متحدان اروپایی خود اطلاع می‌دهد و هدف او این است که اولا، مسئله دوتابعیتی حل شود ثانیا، پیشرفت‌های ایران در مسائل هسته‌ای را از طریق دادن امتیازاتی متوقف کند تا رفتار هسته‌ای ایران به جایی نرسد که کنترل آن از دست برود.»

او تاکید کرد: «این لزوما به معنای احیای برجام 2015 نیست و اعتقاد دارم که احیای برجام 2015 باید مهم‌ترین وجه دیپلماسی ما باشد اما باید بپذیریم که به دلیل ندانم‌کاری‌ها، بی‌تدبیری‌ و ناکارآمدی‌های تیم مذاکره‌کننده و تیم سیاست خارجی ایران کار به جایی رسیده که ما که می‌توانستیم توافق را در سپتامبر نهایی کنیم، به این نتیجه نرسیم و ایران موضع مسالمت‌آمیز‌ از خود نشان دهد. آمریکایی‌ها اگر دنبال برجام به شکل جدید هم باشند به جهت فشار افکار عمومی در خارج ایران و انتخابات پیش‌رو در کشورشان برای این توافق عجله‌ای ندارند.»