در دنیای امروز، کیفیت آموزش و اثربخشی دوره‌های حرفه‌آموزی از اولویت‌های مهم برنامه‌ریزان توسعه است. در ایران، این موضوع به‌ویژه در بخش کشاورزی از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا بسیاری از مددجویان به حرفه‌هایی در این حوزه نیاز دارند. این افراد با یادگیری مهارت‌های کشاورزی نه‌تنها می‌توانند شغل مناسبی برای خود پیدا کنند، بلکه به رشد اقتصادی نیز کمک می‌کنند. از سوی دیگر، پژوهش‌ها نشان داده‌اند که بسیاری از مشکلات موجود در آموزش رسمی یا حرفه‌آموزی به دلیل روش‌های قدیمی و ناکارآمد است که انگیزه کافی برای یادگیری ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، استفاده از رویکردهای جدید آموزشی، ازجمله روش‌های گروهی، می‌تواند تغییری مثبت در این زمینه ایجاد کند.

حرفه‌آموزی کشاورزی در ندامتگاه‌ها نه‌تنها به مددجویان امکان می‌دهد تا با مهارت‌های عملی آشنا شوند، بلکه به آن‌ها کمک می‌کند تا از حالت انزوا خارج شوند و با هم‌تیمی‌های خود ارتباط برقرار کنند. تغییر در رویکردهای آموزشی، مانند استفاده از روش‌های مشارکتی، می‌تواند به ایجاد علاقه و انگیزه بیشتر در یادگیری منجر شود. چنین رویکردهایی نه‌تنها کیفیت یادگیری را بهبود می‌بخشد، بلکه به مددجویان این امکان را می‌دهد که مهارت‌هایی چون حل مسئله و کار تیمی را نیز بیاموزند.

در این راستا، گروهی از پژوهشگران به سرپرستی زهرا خوشنودی‌فر از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، با همراهی چند محقق دانشگاهی و سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، پژوهشی را با هدف بررسی تأثیر یک روش نوین آموزشی انجام دادند. در این تحقیق، آن‌ها از رویکردی گروهی در آموزش کشاورزی به مددجویان ندامتگاه اراک استفاده کردند. این رویکرد که «طرح تدریس عضو-گروه» نام دارد، به‌طور خاص برای افزایش مشارکت و انگیزه مددجویان طراحی شده است.

پژوهشگران برای انجام این تحقیق، ۱۰۸ نفر از مددجویان ندامتگاه اراک را به دو گروه تقسیم کردند. یک گروه با روش‌های سنتی آموزش دیدند و گروه دیگر با روش تدریس عضو-گروه آموزش داده شدند. در این تحقیق، دو دوره آموزشی شامل کاشت، داشت و برداشت زعفران و پرورش زنبورعسل برگزار شد. ابزار اصلی جمع‌آوری اطلاعات نیز پرسش‌نامه‌ای استاندارد بود که انگیزه یادگیری مددجویان را قبل و بعد از دوره‌های آموزشی ارزیابی کرد.

نتایج این پژوهش نشان دادند که روش آموزش گروهی در مقایسه با روش‌های سنتی تأثیر بسزایی در افزایش انگیزه و مهارت‌های حرفه‌ای مددجویان داشته است. به‌طور خاص، شرکت‌کنندگان در گروه آموزش گروهی عملکرد بهتری از خود نشان دادند و علاقه بیشتری به یادگیری و شرکت در دوره‌ها از خود نشان دادند. این روش نه‌تنها دانش مددجویان را افزایش داد، بلکه توانایی‌های عملی آن‌ها را در حرفه‌های کشاورزی تقویت کرد.

همچنین بررسی‌های مقایسه‌ای بین دو گروه نشان داد که آموزش گروهی به ایجاد همکاری و همبستگی بیشتری بین مددجویان انجامیده است. این موضوع، علاوه بر بهبود مهارت‌های فردی، به ارتقای تفکر انتقادی و افزایش رضایت مددجویان از دوره‌ها کمک کرده است.

این یافته‌ها اهمیت استفاده از روش‌های نوین آموزشی در ندامتگاه‌ها را به‌خوبی نشان می‌دهند. استفاده از الگوی تدریس عضو-گروه می‌تواند در کاهش رفتارهای تکراری در زندانیان پس از آزادی نیز مؤثر باشد. همچنین، این روش بستری برای ارتقای سطح آموزشی و اجتماعی مددجویان فراهم می‌کند و آن‌ها را برای ورود به بازار کار آماده‌تر می‌سازد.

این پژوهش نشان می‌دهد که تغییر رویکردهای آموزشی می‌تواند اثربخشی و کیفیت آموزش را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد و از این طریق به توانمندسازی افراد در شرایط خاص مانند ندامتگاه‌ها کمک کند. این دستاورد علمی می‌تواند الگویی برای توسعه سایر دوره‌های حرفه‌آموزی در کشور باشد و در آینده، مسیر یادگیری را برای افراد بیشتری هموار سازد.

این یافته های علمی پژوهشی در فصلنامه «پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی» منتشر شده اند که وابسته به مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی است. انتشار این تحقیق، گامی مؤثر در ارائه روش‌های نوین آموزشی در کشور محسوب می‌شود و اطلاعات مفیدی برای طراحی دوره‌های حرفه‌آموزی در سایر ندامتگاه‌ها به دست می‌دهد.