یکی از مسائل بسیار مهم که باعث شکل گیری شخصیت و تعیین کننده سلامت روان دختران در آینده است ارتباط موثر، بالغانه و صحیح پدران و دختران است. پدران باید در رفتار با دختران خود در دوران بلوغ بسیار مراقب و آگاه باشند، زیرا این دوره یکی از حساس‌ترین و پیچیده‌ترین مراحل زندگی هر فرد است. رفتار مناسب و سالم پدران می‌تواند نقش حیاتی در شکل‌گیری هویت، اعتماد به نفس و سلامت روانی دختران ایفا کند.

محمدطاها رضایی راد روانشناس و مشاور خانواده، درباره شکل گیری ارتباط سالم و موثر بین پدران و دختران، اظهار کرد: این ارتباط نیازمند چارچوبی منطقی و علمی است که در آن همزمان به نیازهای عاطفی، روانی و اجتماعی دختران توجه شود و این رابطه باید بر اساس اصول علمی روانشناسی، تربیتی و اجتماعی شکل گیرد تا به رشد سالم دختران کمک کند. درک کردن تغییرات بلوغ و فرآیندهای رشدی که در نوجوان اتفاق می‌افتد بسیار حائز اهمیت است. دوران بلوغ با تغییرات جسمی، روانی و اجتماعی همراه است. پدر باید نسبت به این تغییرات آگاهی داشته باشد و در تعاملات خود با دختر از قضاوت یا انتقاد منفی پرهیز کند. در این دوره، دختران ممکن است دچار اضطراب و سردرگمی شوند، بنابراین پدر باید حساس به احساسات و تغییرات درونی دختر باشد و این تغییرات را به رسمیت بشناسد.

پدر راهنمای زندگی

وی درباره اینکه پدران باید آموزش‌های روان‌شناسی درباره دوران بلوغ را ببینند تا تغییرات فیزیکی و احساسی را متوجه باشند، افزود: پدر می‌تواند دختر را دعوت و تشویق به پذیرش خود و تغییرات خود کند زیرا به دلیل شکل‌گیری هویت در دوران بلوغ، دختران بیشتر تمایل دارند که استقلال خود را جستجو کنند، اما در عین حال نیاز به حمایت و راهنمایی دارند. پدر باید یک فضای امن و غیرقضاوتی ایجاد کند که دختران بتوانند در آن در مورد مسائل حساس و دشوار (از جمله تغییرات جسمی، جنسیتی، روابط اجتماعی و احساسی) صحبت کنند. ارتباط باید دوسویه و بدون اجبار باشد.

این روانشناس در ادامه تصریح کرد: در دوران بلوغ، دختران به شدت در حال ساخت هویت شخصی خود هستند و تحت تأثیر معیارهای زیبایی، فشارهای اجتماعی و انتظارات فرهنگی قرار دارند. پدر باید به تقویت عزت‌ نفس دختر و توجه به ویژگی‌های مثبت او بپردازد و از مقایسه‌های منفی با دیگران پرهیز کند. تشویق به گفتگوهای منظم و صادقانه بدون ترس از قضاوت و استفاده از مهارت‌های گوش دادن فعال برای درک احساسات و افکار دختر بسیا مهم و حایز اهمیت است.

او با بیان اینکه پدر باید در دوران بلوغ مهارت حمایت عاطفی و روانی را داشته باشد، زیرا دختران ممکن است با اضطراب‌های خاص بلوغ، استرس‌های اجتماعی و فشارهای فرهنگی روبه‌رو شوند، ادامه داد: پدر باید نشان دهد که همیشه در کنار دختر است و او را در مسیر رشد فردی حمایت می‌کند. نشان دادن محبت، توجه و حمایت غیرمشروط به دختر تأمین منابع روان‌شناختی برای حل مسائل احساسی لازم است. پدر می‌تواند دختر را تشویق به پذیرش خود و توانمندی‌هایش با تأکید بر ویژگی‌های درونی و اخلاقی کند.

مسئولیت‌پذیری و انتخاب آگاهانه

رضایی راد با اشاره به اینکه دوران بلوغ زمان مناسبی برای آموزش مهارت‌های تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری است، گفت: پدر باید به دختر کمک کند تا مهارت‌های حل مسئله، خودآگاهی و قدرت انتخاب آگاهانه را در خود تقویت کند. در عین حال باید به او فضای کافی برای آزمایش و تجربه بدهد. همچنین دوران بلوغ زمان حساسیت‌هایی در روابط است که نیاز به حفظ مرزهای مناسب بین پدر و دختر دارد. دختران در این دوران بیشتر به استقلال نیاز دارند، بنابراین پدر باید تعادلی میان حفظ نظارت و دادن آزادی به دختر برقرار کند. این تعادل به دختر کمک می‌کند تا به مسئولیت‌پذیری برسد و از سوی دیگر احساس آزادی و اطمینان داشته باشد.

وی پدر را الگویی برای دختر دانست و بیان کرد: رفتار پدر در تعاملات روزمره، نحوه برخورد با مسائل مختلف و روابط انسانی می‌تواند تأثیر زیادی بر نحوه شکل‌گیری شخصیت دختر بگذارد. بنابراین، پدر باید الگویی از احترام، مسئولیت‌پذیری و ارتباط سالم باشد .در دوران بلوغ، دختران بیشتر در معرض تأثیرات رسانه‌ها و فشارهای اجتماعی قرار دارند. پدر باید به این مسائل آگاهی داشته باشد و به دختر خود کمک کند تا بتواند این تأثیرات را مدیریت کند و تفکر انتقادی را تقویت کند.

وی در پایان افزود: در دوران بلوغ، پدر باید به دختران کمک کند تا در برابر فشارهای همسالان، درک درستی از مرزهای شخصی خود داشته باشند. پدر باید دختر را تشویق کند تا روابط اجتماعی سالم و مثبت برقرار کند و همچنین در زمینه انتخاب دوستان و برخورد با چالش‌های اجتماعی  او را راهنمایی کند. پدر باید به روابط دخترش در دوران بلوغ توجه کرده و در صورت نیاز، اطلاعات صحیح و مفید ارائه دهد. این آموزش‌ها باید به‌طور محترمانه، آگاهانه و با توجه به سن و شرایط دختر انجام شود.