چاقی یک اختلال متابولیکی است که عمدتاً با انباشت بیش از حد چربی در بدن به دلیل عدم تعادل بین دریافت کالری و مصرف انرژی شناخته می‌شود. این بیماری خطر ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی-عروقی و مرگ زودرس را افزایش می‌دهد.

طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، نرخ جهانی چاقی از سال ۱۹۷۵ تاکنون سه برابر شده است و مصر با نرخ ۳۹.۸ درصد، در رتبه ۱۸ جهان از نظر شیوع چاقی در میان بزرگسالان قرار دارد. روش‌های درمانی کنونی، از جمله اورلیستات، اثربخشی محدودی دارند و اغلب عوارض جانبی نامطلوبی ایجاد می‌کنند. این موضوع باعث شده است که محققان به دنبال روش‌های جایگزین مؤثرتری مانند نانوذرات طلا باشند.

در مطالعه‌ای که با عنوان “تأثیر نانوذرات طلا بر چاقی در موش‌ها از طریق ارزیابی ترکیب بدنی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با استفاده از تحلیل امپدانس بیوالکتریکی” در مجله Scientific Reports منتشر شده است، محققان چاقی را در ۴۰ موش نر ویستار آلبینو القا کردند. این موش‌ها به مدت ۹ هفته با رژیم غذایی پرچرب تغذیه شدند.

سپس موش‌ها به گروه‌های درمانی تقسیم شدند که شامل دریافت تزریقات روزانه یا هفتگی نانوذرات طلا در دوزهای مختلف یا دریافت روزانه اورلیستات بود. علاوه بر این، یک گروه کنترل متشکل از ۸ موش نیز با رژیم غذایی استاندارد تغذیه شد. ترکیب بدنی موش‌ها با استفاده از روش تحلیل امپدانس بیوالکتریکی و همچنین از طریق کالبدشکافی ارزیابی شد. نمونه‌های خونی برای بررسی پروفایل لیپیدی، قند خون ناشتا (FBG) و شاخص‌های استرس اکسیداتیو تجزیه‌وتحلیل شدند. همچنین، بافت‌های کبد و کلیه از نظر ساختار هیستولوژیکی و اولتراساختاری بررسی شدند.

بررسی‌های ترکیب بدنی نشان داد که دوزهای بالای نانوذرات طلا باعث کاهش توده چربی، افزایش توده عضلانی و بهبود پارامترهای بیوشیمیایی مانند تری‌گلیسرید، گلوکز و شاخص‌های استرس اکسیداتیو شدند. این تغییرات در مقایسه با گروه‌های دریافت‌کننده اورلیستات یا دوزهای پایین‌تر نانوذرات طلا، به‌مراتب چشمگیرتر بودند.

تجزیه‌وتحلیل خون نشان داد که درمان با نانوذرات طلا پروفایل لیپیدی، قند خون ناشتا و شاخص‌های استرس اکسیداتیو را به سطوح طبیعی بازگرداند. علاوه بر این، بررسی‌های بافت‌شناسی نشان داد که نانوذرات طلا تجمع چربی را کاهش داده و ساختار سلولی کبد و کلیه را بهبود بخشیده است، درحالی‌که موش‌های تحت درمان با اورلیستات همچنان آسیب‌های بافتی را نشان می‌دادند.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که نانوذرات طلا می‌توانند به‌عنوان جایگزینی مؤثر برای روش‌های درمانی سنتی چاقی مطرح شوند. این روش نه‌تنها پارامترهای متابولیکی را بهبود می‌بخشد، بلکه آسیب‌های اندامی ناشی از چاقی را نیز کاهش می‌دهد. با این حال، برای تعیین ایمنی و اثربخشی این فناوری در انسان، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.