سخت افزار/ گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام می‌کند که 80 درصد مردم ایران از انواع فیلترشکن‌ها برای دسترسی به اینترنت استفاده می‌کنند. این گزارش همچنین اشاره می‌کند که مردان تمایل بیشتری نسبت به زنان به خرید «وی‌پی‌ان» (VPN) یا فیلترشکن دارند.

از زمان تشدید یافتن فیلترینگ در سال 1401، کم‌تر کسی پیدا می‌شود که فیلترشکن روی گوشی همراه یا کامپیوتر خود نداشته باشد. طبق گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس، حدود 80 درصد از مردم کشور از فیلترشکن استفاده می‌کنند. بیش از 30 درصد آن‌ها استفاده از VPN پولی را به نسخه‌های رایگان ترجیح می‌دهند. بسیاری از فیلترشکن‌های رایگان به دلیل شناسایی سریع‌تر و مسدودسازی IPها منتقضی شده‌اند.

از سوی دیگر، باتوجه به سرعت بسیار پایین اینترنت در ایران، مردم استفاده از فیلترشکن‌های رایگان را موثر نمی‌دانند و به خرید VPN‌های پولی و با کیفیت روی می‌آورند. این گزارش بیان می‌کند که «اینستاگرام» پرمخاطب‌ترین پلتفرم در میان کاربران ایرانی است؛ پلتفرمی که برای دسترسی به آن به فیلترشکن احتیاج دارد. به بیان دیگر، اکنون هزینه خرید فیلترشکن، به خرج و مخارج ماهانه جمعیت بزرگی از ایرانیان اضافه شده است.

بر اساس نتایج یک نظرسنجی که در گزارش مذکور ضمیمه شده است، 55 درصد از مردم ایران همیشه به اینترنت دسترسی دارند؛ اما برای بیش از 41 درصد کاربران، اینترنت فقط در برخی موارد قابل دسترس است. این کمبود دسترسی در روستاها و شهرهای اطراف مراکز استان، بیشتر و در شهرهای بزرگ کمتر بوده است.

این گزارش به جایگاه بسامد جنسیت در استفاده از فیلترشکن پرداخته است. طبق نتایج به دست آمده، مردان بیشتر از زنان بابت فیلترشکن پول پرداخت می‌کنند. همچنین بررسی‌های این گزارش نشان می‌دهد که هر چه متوسط هزینه ماهانه خانوار کمتر باشد، استفاده از فیلترشکن هم کمتر می‌شود.
 
بررسی قیمت فیلترشکن‌ها در ایران؛ وضعیت میلیاردی برای کاسبان فیلترشکن
گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام می‌کند که میانگین قیمت فیلترشکن‌های موجود در بازار ایران معادل 150 هزار تومان است. با این حساب درصورتی‌که 30 درصد از کاربران از فیلترشکن‌های پولی استفاده کنند و ماهانه 150 هزار تومان بابت آن پول بپردازند، گردش مالی ماهانه بازار فروش فیلترشکن به حدود دو هزار میلیارد تومان و سالانه به حدود 26 هزار میلیارد تومان می‌رسد.

این رقم قابل‌توجه، تقریبا 1.2 برابر درآمد عملیاتی مخابراتی ایران در سال گذشته است. البته این رقم یک رقم تقریبی است و نمی‌توان به آن اعتماد کرد. بااین‌حال، گزارش‌ها و تخمین‌های گذشته هم رقمی مشابه را نشان می‌دهند. در یک سال گذشته، برخی مسئولین گردش مالی سالانه کاسبان فیلترشکن را بین 20 هزار تا 50 هزار میلیارد تومان اعلام کرده بودند.