فارس/محققان با پیوند سلول‌های پانکراسی و سلول‌های مهندسی‌شده‌ی عروق خونی موفق به معکوس کردن دیابت نوع ۱ در موش‌ها شدند.

دانشمندان در یک مطالعه‌ی پیش‌بالینی جدید نشان داده‌اند که پیوند سلول‌های تولیدکننده‌ی انسولین همراه با سلول‌های مهندسی‌شده‌ی تشکیل‌دهنده‌ی رگ‌های خونی، توانسته است دیابت نوع ۱ را معکوس کند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به سلول‌های «بتای» پانکراس حمله کرده و آن‌ها را از بین می‌برد که منجر به کمبود انسولین می‌شود. 
پیوند سلول‌های پانکراسی یک روش امیدوارکننده برای بازگرداندن تولید انسولین است، اما چالش اصلی، ایجاد محیطی مشابه بافت طبیعی پانکراس، یعنی محیطی غنی از عروق خونی، بوده است. محققان دانشکده‌ی پزشکی «ویل کرنل» روشی جدید را توسعه داده‌اند که شامل پیوند همزمان سلول‌های جزایر پانکراسی با سلول‌های مهندسی‌شده‌ی عروق خونی است که در آزمایش‌های روی موش‌ها موفق به معکوس کردن دیابت شده است.
در روش‌های رایج، سلول‌های پانکراسی پیوندی از طریق تزریق به درون ورید باب کبدی منتقل می‌شوند، اما این روش خطراتی مانند التهاب، کمبود اکسیژن و حمله‌ی سیستم ایمنی را به همراه دارد. برای غلبه بر این چالش‌ها، محققان سلول‌های «اندوتلیالی» انسانی را مهندسی کردند تا به سلول‌های رگ‌ساز تبدیل شوند که با نام «آر_ای وی سی» شناخته می‌شوند. در آزمایش‌های آزمایشگاهی، این سلول‌های جدید شبکه‌ای از رگ‌های خونی تشکیل دادند که می‌توانست خون انسان را حمل کند و هنگامی که با سلول‌های پانکراسی ترکیب شدند، باعث ایجاد شبکه‌ای عروقی شدند که سلول‌های بتا را تغذیه کرده و تولید انسولین را در پاسخ به گلوکز فعال کردند. سپس این ترکیب در موش‌های دیابتی پیوند زده شد که باعث تولید انسولین انسانی و تنظیم قند خون به مدت بیش از ۲۰ هفته شد.
محققان دریافتند که سلول‌های آر ای وی سی توانایی تطبیق با سلول‌های پانکراسی را دارند و شبکه‌ای غنی از رگ‌های خونی ایجاد می‌کنند. این نتایج نشان می‌دهد که پیوند این سلول‌های ترکیبی می‌تواند یک راهکار دائمی برای درمان دیابت نوع ۱ باشد. گام بعدی، انجام آزمایش‌های پیش‌بالینی بیشتر برای اطمینان از ایمنی و کارایی این روش است. اگرچه چالش‌هایی مانند تولید انبوه این سلول‌ها و کاهش نیاز به سرکوب سیستم ایمنی باید برطرف شود.