نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید از اتم‌های کادمیوم و تلورید تشکیل شده‌اند که در یک ساختار بلوری خاص کنار هم قرار گرفته‌اند. این نانوذرات معمولاً در ابعاد ۲ تا ۱۰ نانومتر ساخته می‌شوند و اثرات کوانتومی ویژه‌ای را از خود نشان می‌دهند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این نقاط کوانتومی، توانایی آنها در انتشار نور هنگام تحریک با نور یا میدان الکتریکی است. این خاصیت، آنها را برای کاربردهای زیستی مانند تصویربرداری زیستی و حسگرهای زیستی ایده‌آل کرده است. همچنین، ابعاد بسیار کوچک این نانومواد، امکان نفوذ به سلول‌ها و بافت‌های زیستی را فراهم می‌کند که در کاربردهای پزشکی اهمیت بالایی دارد.

نقاط کوانتومی CdTe در حوزه‌های مختلف علمی و صنعتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. برخی از کاربردهای مهم آنها عبارتند از:

* تصویربرداری زیستی (Biomedical Imaging)

این نقاط به دلیل تابش فلورسانس قوی و پایداری بالا، به یکی از پرکاربردترین مواد در تصویربرداری زیستی تبدیل شده‌اند. قابلیت تنظیم رنگ تابش، امکان تصویربرداری هدفمند از ساختارهای مختلف سلولی را فراهم می‌کند و در تشخیص بیماری‌ها و پزشکی شخصی‌سازی‌شده نقش مهمی ایفا می‌کند.

* حسگرهای زیستی (Biosensing)

به دلیل حساسیت و اختصاصیت بالا، نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید در حسگرهای زیستی به‌عنوان نشانگرهای فلورسانس به کار می‌روند. از این نانوذرات می‌توان برای شناسایی مولکول‌های زیستی، سموم و بیماری‌ها استفاده کرد که در تشخیص‌های پزشکی و پایش محیطی کاربرد گسترده‌ای دارند.

* دارورسانی هدفمند (Drug Delivery)

ابعاد نانومتری و توانایی محصور کردن داروها، نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید را به گزینه‌ای مناسب برای سامانه‌های دارورسانی هوشمند تبدیل کرده است. این فناوری می‌تواند در درمان‌های دقیق، از جمله رساندن دارو به بافت‌های سرطانی تحول ایجاد کند.

* سلول‌های خورشیدی (Solar Cells)

این نقاط کوانتومی به دلیل ضریب جذب فوتونی بالا و قابلیت تنظیم باندگپ، به‌عنوان مواد جاذب نور در سلول‌های خورشیدی پیشرفته مورد استفاده قرار می‌گیرند. ترکیب آنها با فناوری‌های نوین می‌تواند بازدهی سلول‌های خورشیدی را بهبود ببخشد.

* اپتوالکترونیک (Optoelectronics)

نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید در صفحه‌نمایش‌ها و منابع نوری به‌عنوان تولیدکننده نور با روشنایی بالا و خلوص رنگ فوق‌العاده مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ویژگی، آنها را به گزینه‌ای مناسب برای بهبود کیفیت نمایشگرها و افزایش کارایی LEDها تبدیل کرده است.

مزایای نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید

نقاط کوانتومی کادمیوم تلورید، مزایای متعددی دارند که آنها را برای کاربردهای مختلف ایده‌آل کرده است و این مزایا عبارتند از:

* اندازه کوچک و ویژگی‌های نوری وابسته به ابعاد: امکان استفاده در تصویربرداری سلولی و زیستی را فراهم می‌کند.

* بازده کوانتومی بالا: میزان انتشار نور زیاد در برابر تحریک که برای نمایشگرها و تصویربرداری پزشکی حیاتی است.

* پایداری نوری بالا: حفظ خاصیت فلورسانس در طول زمان، بدون کاهش کیفیت.

* مقاومت در برابر فوتوبلیچینگ: عدم تخریب خواص نوری تحت تابش‌های شدید که برای حسگرهای نوری و نمایشگرها بسیار مهم است.

* زیست‌سازگاری بالا و سمیت کم: امکان استفاده در سیستم‌های زیستی و پزشکی بدون ایجاد عوارض جانبی.

به نقل از ستاد نانو، نقاط کوانتومی همچنان به‌عنوان یک حوزه پژوهشی فعال باقی مانده و تحقیقات در زمینه بهبود بازده نوری، کاهش سمیت و افزایش پایداری زیستی ادامه دارد. با پیشرفت‌های جدید، این نقاط کوانتومی می‌توانند به‌عنوان یک فناوری کلیدی در تصویربرداری زیستی، پزشکی، انرژی‌های تجدیدپذیر و اپتوالکترونیک ایفای نقش کنند.