آنا/ گروهی از محققان یکی از شرکت‌های دانش بنیان مستقر در مرکز رشد دانشگاه آزاد واحد بیرجند موادی برای بارور سازی ابر‌ها ارائه کردند که تاکنون در عملیات بارور سازی ابر‌ها از سوی وزرات نیرو، کاربردی شده است.

مجید علی‌ابادی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد بیرجند و معاون پژوهش و فناوری واحد بیرجند و مدیر یک شرکت دانش بنیان فعال در عرصه بارورسازی ابرها،  گفت: فعالیت این شرکت از سال ۹۷ آغاز شد و تولید مواد ویژه بارور سازی ابر‌ها از محصولات این شرکت است که موفق به اخذ تاییدیه‌های معاونت علمی برای این محصول نیز شده ایم.

وی با بیان اینکه اولین نمونه این محصول به وزارت نیرو ارائه شد، اظهار کرد: این نمونه به رصدخانه آب و هوای روسیه ارسال شد که تست‌های هسته‌زایی روی آن اجرایی شد که توانستیم تاییدیه این محصول را دریافت کنیم؛ چرا که بر اساس اعلام رصدخانه آب و هوای روسیه، هر گرم از این مواد که می‌سوزد، ۱۴۲۰ هسته باران زا ایجاد می‌کند و در نمونه‌های بعدی که به این کشور ارسال کردیم این میزان به حدود ۴ هزار هسته باران زا رسید.

علی‌آبادی با بیان اینکه از آن زمان تولید و توسعه مواد بارور سازی ابر‌ها را آغاز کردیم، یادآور شد: نمونه‌های تولید شده به وزارت نیرو ارائه شد که به طور آزمایشی مورد تست میدانی قرار گرفت و اکنون این مواد به طور سراسری در عملیات بارور سازی ابر‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گفته مجری، برای بارور سازی ابر‌ها در سال‌های اخیر علاوه بر استفاده از هواپیما، پهپاد‌هایی نیز در این حوزه کاربردی شده است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد بیرجند با تاکید بر اینکه در حال حاضر کلیه مواد ویژه بارورسازی ابر‌ها از طریق پهپاد‌ها را به تولید رساندیم و در اختیار وزارت نیرو قرار داده‌ایم، ادامه داد: موادی که ما تولید کردیم، بر پایه "یُدید نقره" است؛ چرا که ساختار کریستالی این ماده دقیقا شبیه کریستال‌های یخ، ۶ وجهی است.

وی ادامه داد: زمانی که این ماده به داخل ابر تزریق می‌شود، مولکول‌های آبی که در داخل ابر وجود دارند، با تصور اینکه این کریستال‌های یدید نقره، همان کریستال‌های یخ هستند، بر سطح آن می‌نشینند و باعث می‌شود که هسته یخی رشد و بزرگ شوند تا به وزنی برسد که بتواند از ابر سقوط کند.

علی‌آبادی تاکید کرد: بسیاری از بارندگی‌هایی که روی سطح زمین به صورت باران مشاهده می‌کنیم، منشا آن از کریستال‌های یخی هستند که در مسیر به سمت پایین گرم و ذوب شدند و ما به صورت قطره باران آن‌ها را مشاهده می‌کنیم.

وی گفت: مشتری این مواد وزارت نیرو است؛ اکنون در عملیات باروری ابر‌ها علاوه بر محصولات وزارت دفاع از محصول شرکت ما نیز استفاده می شود.

وی در خصوص میزان موفقیت آمیز بودن این روش برای بارور سازی ابر‌ها گفت: نتایج مطالعات ما حاکی از ۱۵ تا ۲۰ درصدی در مناطق اجرای عملیات گزارش شده است که با استاندارد‌های ۱۰ تا ۲۰ درصد جهانی همخوانی دارد.

علی آبادی همچنین در پاسخ به این سوال که چه نوع ابر‌هایی برای بارور سازی ابر‌ها استفاده گفت: ۴ نوع ابر وجود دارد که قابلیت بارور سازی را دارند ضمن آنکه برای بارور سازی باید به پارامترهایی، چون سرعت مناسب وزش باد، محتوای آب مایع داخل ابر، دمای ابر توجه شود. به طور کلی مواد در منطقه‌ای از ابر پخش شوند که دمای آن منهای ۴ درجه تا منهای ۱۵ درجه سانتی‌گراد باشد.

این محقق افزود: دمای گرم‌تر از این میزان، کارایی مواد به شدت کاهش می‌یابد و بالاتر از این میزان نیز نیاز به اضافه کردن هسته نیست؛ چرا که در دما‌های سرد‌تر از منهای ۱۵ درجه سانتی‌گراد معمولا هسته‌های طبیعی که حاصل انجماد ذرات آب داخل آب هستند، تشکیل می‌شود و نیازی نیست که هسته‌های مصنوعی را به داخل ابر‌ها تزریق کنیم.