در سال‌های نخست زندگی، تغذیه و عادات خواب کودکان نقش مهمی در سلامت آنها دارد. یکی از نگرانی‌های بزرگ متخصصان بهداشت، افزایش پوسیدگی دندان و اضافه‌وزن در کودکان خردسال است. پوسیدگی دندان که در اثر قرار گرفتن دندان‌ها در معرض قندهای طبیعی یا افزوده‌شده در نوشیدنی‌ها ایجاد می‌شود، یکی از رایج‌ترین مشکلات بهداشتی کودکان است. از سوی دیگر، اضافه‌وزن در کودکی می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت و مشکلات قلبی را در سال‌های بعدی زندگی افزایش دهد.

متخصصان معتقدند که یکی از دلایل اصلی این مشکلات، استفاده مداوم از شیشه شیر هنگام خواب است. بسیاری از کودکان تا سنین دو یا سه سالگی همچنان با شیشه شیر به خواب می‌روند، بدون این‌که والدین متوجه عوارض آن باشند. در حالی که توصیه‌های پزشکی تأکید دارند که کودکان باید از ۶ ماهگی به نوشیدن از فنجان عادت داده شوند و استفاده از شیشه شیر در ۱۲ ماهگی باید متوقف شود.

پژوهشگران دانشگاه سیدنی با همکاری دانشگاه وسترن سیدنی، مطالعه‌ای را روی بیش از ۷۰۰ کودک انجام دادند تا ارتباط بین استفاده از شیشه شیر هنگام خواب، سلامت دندان و وزن را بررسی کنند. آنها با تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از پرسشنامه‌های مادران، معاینات دندانی و اندازه‌گیری‌های بدنی، به نتایج قابل‌توجهی دست یافتند.

در این پژوهش مشخص شد که بیش از ۳۰ درصد از کودکان در سن دو سالگی همچنان با شیشه شیر به خواب می‌روند. همچنین، کودکانی که در این سن با شیشه شیر می‌خوابیدند، تقریباً دو برابر بیشتر در معرض خطر اضافه‌وزن در دوران کودکی بودند. افزون بر این، کودکانی که در سه‌سالگی همچنان از شیشه شیر برای خواب استفاده می‌کردند، تقریباً دو برابر بیشتر دندان‌هایشان دچار پوسیدگی شده بود.

محققان روش انجام این پژوهش را بر پایه بررسی الگوهای تغذیه‌ای و بهداشتی کودکان قرار دادند. آنها داده‌های مادران را تجزیه‌وتحلیل کرده و میزان پوسیدگی دندان و وزن کودکان را اندازه‌گیری کردند. سپس با در نظر گرفتن عوامل دیگری که می‌توانند بر سلامت دندان و وزن تأثیر بگذارند، نتایج نهایی را استخراج کردند.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که نوشیدنی‌های رایج کودکان، از جمله شیر گاو و شیر خشک، اغلب دارای قند طبیعی یا افزوده هستند که در صورت باقی ماندن روی دندان‌ها در طول شب، می‌توانند زمینه‌ساز پوسیدگی دندان شوند. علاوه بر این، زمانی که از شیشه شیر برای خواباندن کودک استفاده می‌شود، معمولاً این کار نه به دلیل گرسنگی، بلکه برای آرام کردن او انجام می‌شود. این مسئچاله می‌تواند باعث پرخوری و در نتیجه افزایش وزن ناسالم شود.

اهمیت این نتایج تنها به والدین محدود نمی‌شود، بلکه سیاست‌گذاران حوزه سلامت نیز باید بر اساس آن، اقدامات مناسبی انجام دهند.

کارشناسان بهداشت عمومی معتقدند که دولت‌ها باید اقدامات جامع‌تری برای کاهش چاقی کودکان انجام دهند، از جمله نظارت دقیق‌تر بر برچسب‌گذاری محصولات غذایی کودکان و تبلیغات شیر خشک.

همچنین، برخی از متخصصان پیشنهاد داده‌اند که خدمات دندان‌پزشکی برای کودکان تحت پوشش بیمه‌های عمومی قرار گیرد تا همه خانواده‌ها، صرف‌نظر از وضعیت اقتصادی، بتوانند از مراقبت‌های بهداشتی لازم بهره‌مند شوند.

مقاله علمی پژوهشی برگرفته از این مطالعه در مجله علمی Australian and New Zealand Journal of Public Health منتشر شده است و حمایت دانشگاه‌های استرالیا را به همراه داشته است.