انجمن کتابخانه‌های آمریکا (ALA) گزارش داده است که ۷۲ درصد از درخواست‌ها برای سانسور کتاب‌ها از سوی گروه‌های فشار، نهادهای دولتی، مقامات منتخب، اعضای هیئت‌مدیره و مدیران کتابخانه‌ها مطرح شده‌اند و تنها ۱۶ درصد از تلاش‌ها برای ممنوعیت کتاب‌ها توسط والدین و ۵ درصد نیز توسط کاربران انفرادی کتابخانه‌ها صورت گرفته‌اند.

در گزارش سال ۲۰۲۵ با عنوان «وضعیت کتابخانه‌های آمریکا» که به تازگی منتشر شده، آمده است: «این درخواست‌ها برای حذف یا محدود کردن کتاب‌ها و سایر منابع کتابخانه‌ای، ناشی از احساسات مردمی یا خودجوش نیستند. اغلب تلاش‌های سانسور کتاب اکنون از سوی گروه‌ها و جنبش‌های سازمان‌یافته و ثروتمندی صورت می‌گیرند که مدت‌هاست در پی محدود کردن دسترسی به اطلاعات و اندیشه‌ها هستند.»

بسیاری از سازمان‌هایی که رهبری این حرکت سانسور کتاب را بر عهده دارند، گروه‌هایی تحت عنوان «حقوق والدین» هستند؛ برجسته‌ترین آن‌ها گروه «Moms for Liberty» است که پیوندهای محکمی با حزب جمهوری‌خواه دارد و به عنوان «افراطی» توصیف شده است.

پل باورز از اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU) در اواخر سال ۲۰۲۳ نوشت: «آن‌ها همیشه مادر نیستند، همیشه فرزندی ندارند، و قطعاً به آزادی برای دیگران اهمیتی نمی‌دهند.»

سهم کارزارهای سازمان‌یافته در تلاش برای سانسور کتاب‌ها در سال‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است. بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰، گروه‌های فشار، اعضای هیئت‌مدیره، مدیران و مقامات منتخب به‌طور متوسط سالانه ۴۶ عنوان را به چالش می‌کشیدند. اما در سال ۲۰۲۴، این رقم به ۴٬۱۹۰ عنوان رسید.

رایج‌ترین دلایل برای به چالش کشیدن کتاب‌ها شامل اتهامات مرتبط با محتوای مستهجن، وجود مضامین یا شخصیت‌های اقلیت‌ جنسیتی و بحث در مورد نژاد، نژادپرستی و عدالت اجتماعی بوده‌اند.

به گزارش گاردین، دبورا استون، مدیر دفتر آزادی اندیشه‌ انجمن کتابخانه‌های آمریکا گفت: «جنبش ممنوعیت کتاب‌ها، جنبش والدین نیست، بلکه جنبشی حزبی است که هدفش محدود کردن آزادی خواندن ماست.»

در این گزارش، فهرستی از ۱۰ کتابی که در سال ۲۰۲۴ بیش از همه به چالش کشیده شده‌اند نیز منتشر شده است؛ از جمله آثار تونی موریسون و جان گرین. بیشترین چالش مربوط به کتاب «همه پسرها غمگین نیستند» است؛ کتاب خاطراتی نوشته‌ جورج ام. جانسون که درباره‌ تجربه‌ او به عنوان مردی سیاه‌پوست و متعلق به یک اقلیت جنسیتی در نیوجرسی و ویرجینیا است.

در ماه اوت سال گذشته، گروه «Moms for Liberty» دادخواستی به دادگاهی در نیویورک ارائه داد و خواستار صدور دستور قضایی برای حذف این کتاب از کتابخانه‌ یک مدرسه شد. در این دادخواست آمده بود که این کتاب «حاوی الفاظ رکیک و محتوای زننده» و «چندین مورد از جمله سوءاستفاده جنسی» است.

تعداد تلاش‌ها برای سانسور کتاب‌ها و دیگر منابع کتابخانه‌ای از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ کاهش یافته و از ۱٬۲۴۷ به ۸۲۱ مورد رسیده که باعث کاهش تعداد کل کتاب‌های به چالش کشیده‌شده از ۹٬۰۲۱ به ۵٬۸۱۳ عنوان شده است.

به گفته انجمن کتابخانه‌های آمریکا، این کاهش ممکن است ناشی از گزارش‌نشدن موارد باشد یا به خاطر «سانسور از طریق حذف ضمنی»؛ بدین معنا که مثلاً کارکنان کتابخانه به دلیل ترس از جنجال، کتاب‌ها را در بخش‌های کم‌دسترس قرار می‌دهند.

همچنین، ممکن است این کاهش به دلیل محدودیت‌های قانونی جدید در مورد کتاب‌هایی با «مضامین بحث‌برانگیز» باشد که باعث شده این عناوین به‌طور کامل از کتابخانه‌ها حذف شوند.