هم میهن/متن پیش رو در «هم میهن» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

بررسی دلایل کاهش نرخ ارز و ریزش سکه و طلا

فنر قیمت بازار ارز، سکه و طلا در حال جمع شدن است؛ به‌طوری‌که چند روزی است که شاهد کاهش قیمت‌ها هستیم. قیمت‌هایی که با شیب ملایم در حال ریزش هستند، اما تداوم آن با اما و اگرهای زیادی همراه است که عمده این اما و اگرها به نظر و خواسته ایران بستگی ندارد و آمریکا، کشورهای اروپایی و دیگر طرف‌های مذاکره آن را تعیین می‌کنند. با این حال کارشناسان امیدوارند که اتفاقات مثبت در حال رخ دادن در بخش بین‌المللی است تا شاهد صعودی شدن ارزش پول ملی باشیم. حال این سوال مطرح می‌شود که سیگنال‌های مثبت با رنگ و بوی توافق احتمالی تا چه میزان واقعیت دارد و چقدر می‌توان به آن امیدوار بود؟

اواخر سال گذشته بود که اختلافات ایران و عربستان بعد از 7سال کنار گذاشته شد؛ اختلافاتی که با حمله به سفارت عربستان آغاز شد و در نهایت با میانجی‌گری چین به پایان رسید؛ کشوری که با ایران قرارداد 25ساله مهر و موم شده‌ای دارد که تاکنون عملیاتی نشده است. چین پیشگام آشتی ایران با کشورهای منطقه شد و این رویه موجب شده تا بسیاری از کشورهای عربی از جمله مصر بعد از چند دهه به‌دنبال احیای روابط خود با ایران باشند. اگرچه این اقدام چین در راستای تامین منافع خود بوده، اما برای این دیپلماسی باید از این کشور تشکر کرد، زیرا تیم دیپلماسی ایران در مدت حدود دو سالی که به قدرت رسیده بارها اثبات کرده است که دانش و تخصص لازم را در این حوزه ندارد. مجموع بهبود این روابط در کنار میانجی‌گری کشور عمان موجب شده تا به‌رغم اینکه آمریکا در ظاهر برای توافق با ایران خود موضع منفی دارد، اما در خفا گفته می‌شود که به‌زودی توافقاتی ایجاد خواهد شد. آزادسازی 5/2میلیارد دلار از ارزهای بلوکه‌شده ایران در عراق با موافقت آمریکا یکی از مجموع دلایلی است که موجب شده تا در بازار شاهد کاهش قیمت‌ها باشیم. هرچند که این ارزها برای ‌طلب گازی ترکمنستان از ایران، پرداخت هزینه‌های حج تمتع به عربستان و خرید کالاهای اساسی و دارو اختصاص یافته است. در چند روز اخیر نیز اخباری مبنی بر ورود 24 میلیارد دلار ارز به کشور منتشر شد که فارغ از صحت و سقم آن و مهمتر اینکه، آیا با آزادسازی این ارزها موافقت می‌شود یا نه، موجب شده تا در مجموع بازارهای مالی متأثر از این رخدادها با ریزش قیمت همراه شوند.

آخرین نرخ‌ها در بازار
براساس بررسی‌های انجام‌شده، نرخ دلار آزاد در معاملات، از روز‌های ابتدایی خردادماه تا هجدهم این ماه حدود 5‌درصد افت داشته است. هر دلار در روزهای پایانی اردیبهشت‌ماه 51‌هزار و 950 تومان بود که ارزش آن در روز گذشته به 49هزار و 500 تومان رسید، البته روز گذشته قیمت‌ها بدون تغییر بود. در این میان سفر مقامات مهم خارجی به کشور و سیگنال‌هایی مبنی بر بهبود رابطه ایران و آژانس انرژی اتمی از ریسک‌های سیاسی موجود در فضای بازار کاسته است. به‌ویژه اینکه در پایان نشست شورای حکام با وجود تلاش اسرائیل علیه ایران بیانیه‌ای منتشر نشد. همچنین گفته می‌شود که با تقویت بخش عرضه توسط نهاد بازارساز در معاملات رسمی به تقاضا‌های خرد در بازار پاسخ داده شده است. به‌طوری‌که هر فرد می‌تواند با ارائه کارت ملی خود حدود 2‌هزار دلار به‌صورت رسمی با نرخ پایین‌تر از بازار تهیه کند.

همچنین طبق اعلام کانون صرافان، قیمت سکه امامی روز گذشته تغییر روند داده و برخلاف کاهش‌های اخیر، با افزایش 135 هزار تومانی رقم میانگین 27 میلیون و 475 هزار تومان را به ثبت رسانده است. شکاف قیمت بین قیمت‌های درج‌شده در سایت کانون صرافان و سایت اتحادیه سکه و طلا باز هم افزایش یافته و اختلاف به یک کانال رسیده، به‌طوری‌که در سایت اتحادیه قیمت سکه امامی در سطح 28 میلیون و 300 هزار تومان قرار گرفته است. قیمت نیم‌سکه نیز در صرافی‌های مجاز رقم میانگین 14 میلیون و 675 هزار تومان را نشان می‌دهد که نسبت به روز قبل حدود 120 هزار تومان کاهش یافته است. تا حوالی ظهر ‌شنبه 20 خرداد ۱۴۰۲ قیمت ربع سکه در کانون صرافان رقم 9 میلیون و 660 تومان اعلام شده که نسبت به پنج‌شنبه 256 هزار تومان کاهش یافته است.

بازارهای مالی به ثبات رسیده است
محمد کشتی‌آرای، نایب رئیس اتحادیه طلا و جواهر درباره علت کاهش سکه و طلا به هم‌میهن گفت: «در دو هفته اخیر بهبود تعاملات و روابط سیاسی مثبت مابین ایران و بسیاری از کشورها در کنار گشایش‌های اقتصادی و اخبار منتشرشده مبنی بر ایجاد توافق احتمالی، موجب شده تا ارز با کاهش قیمت همراه شود. کاهش قیمت ارز به دلیل بالا رفتن ارزش پول ملی است و این نشان‌دهنده این است که بنیه افتصادی کشور در حال تقویت است. در کنار مجموع این اتفاقات مثبت، شاهد آزاد شدن ارزهای بلوکه‌شده نیز هستیم و این مسئله موجب شده تا روند کاهشی قیمت ارز، سکه و طلا را شاهد باشیم.»

او ادامه داد: «روند کاهشی شدن قیمت ارز که از هفته پیش آغاز شده بود، روز گذشته متوقف شده است و ادامه این ریزش به اخبار مثبت بیشتر بستگی دارد و اگر این اخبار مثبت تداوم داشته باشد، این ریزش ادامه‌دار خواهد بود.» کشتی‌آرای درباره نرخ نهایی توقف ریزش قیمت‌ها در بازارهای مالی در صورت تداوم اخبار مثبت، اظهار داشت:‌ «مسیر کاهش قیمت‌ها یک مسیر با شیب ملایم است و اگر پالس اخبار مثبت همچنان ادامه داشته باشد، کاهش قیمت را تاحدی خواهیم داشت. پایه پول کشور و شاخص‌های اقتصادی براساس اعداد ریاضی است، بنابراین این کاهش‌ها تا حدی قابل توجه خواهد بود. اگر امروز اخبار مثبت بیشتری به بازار تزریق شود، قیمت‌ها باز کاهشی خواهد بود، اما در صورت عدم تداوم این رویه به مرور شاهد افزایش قیمت‌ها خواهیم بود، اما این افزایش یک‌باره نخواهد بود، زیرا بازار به ثبات رسیده است.»

کاهش قیمت به شرط تداوم پالس مثبت
سهراب اشرفی، کارشناس بازار ارز با بیان اینکه چند روزی است شاهد انتشار اخبار مثبت در حوزه توافق و آزادسازی برخی از منابع ارزی هستیم، به هم‌میهن گفت: «روز گذشته نیز اعلام شد که 6/1میلیارد دلار از ارزهای ایران در عراق آزاد شده است. مجموع این اخبار مثبت موجب شده تا شاهد کاهش قیمت ارز، سکه و طلا باشیم؛ به‌طوری‌که دلار در کانال 40 هزار تومانی باقی مانده است و قیمت سکه و طلا نیز نزولی شده است. بنابراین چه توافق با غرب و آمریکا انجام شود یا نشود، هر کدام بر بازارهای مالی اثرگذاری خاص خود را خواهند داشت.»

او ادامه داد: «اگر توافق حاصل شود با توجه به تورم بالا، پایه پولی و شاخص‌های اقتصادی حداکثر دلار تا 45 هزار تومان کاهش خواهد یافت و به تبع آن طلا و سکه هم کاهش قیمت خواهند داشت. این کاهش قیمت‌ها در صورتی است که پالس‌های مثبت به بازار ادامه‌دار باشد و اگر ادامه‌دار نباشد، شرایط متفاوت می‌شود و شاهد بازگشت قیمت‌ها خواهیم بود.»

این کارشناس با تاکید بر اینکه هنوز مشخص نیست که در آینده چه اخباری منتشر می‌شود و بازار به چه سمت و سویی می‌رود، درباره ارزپاشی توسط بانک مرکزی در این روزها برای کاهش قیمت ارز، تاکید کرد: «اگر این روزها شاهد کاهش قیمت ارز، سکه و طلا هستیم، علاوه بر اخبار مثبت، به دلیل دخالت و کنترل بانک مرکزی نیز بوده است. مدیریت بازار ارز وظیفه بانک مرکزی است، به همین دلیل باید برای کاهش قیمت ارز، ارزپاشی در بازار داشته باشد.»