محمدرضا جناق‌زاده، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد و سرپرست سرای نوآوری رباتیک و اتوماسیون صنعتی این دانشگاه در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به برگزاری مسابقات رباتیک آزاد ایران، درباره ماهیت و کارکرد ربات‌های شرکت‌کننده در این رقابت‌ها اظهار کرد: در این دوره از مسابقات، تمرکز بر ربات‌های پرنده با قابلیت انجام عملیات امدادرسانی به‌صورت هوشمند بود. این ربات‌ها باید بتوانند ورودی یک منزل یا جایگاه مشخص را به‌عنوان نقطه ورود تشخیص دهند. پس از ورود، عملیات اصلی آغاز می‌شود؛ از جمله تشخیص تصاویر، شناسایی انسان و اعلام حضور آن به سامانه مرکزی.

وی افزود: همچنین مسیرهایی روی زمین تعبیه شده بود که ربات باید توانایی تشخیص و دنبال کردن آن‌ها را داشته باشد. در ادامه، با موانعی مانند باد ایجادشده توسط پنکه مواجه می‌شود که باید بتواند آن را تحمل کند و در نهایت به‌صورت هوشمند محل فرود مناسب را شناسایی کرده و عملیات لندینگ را انجام دهد.

رقابت میان دانشگاه‌ها و شرکت‌های خصوصی

این مقام مسئول در ادامه گفت: در این دوره از مسابقات، ۱۰ تیم ثبت‌نام کرده بودند که در نهایت ۵ تیم موفق به کسب مجوز ورود به لیگ شدند. این رقابت‌ها به صورت آزاد برگزار می‌شود و مختص تیم‌های دانشجویی نیست. از جمله تیم‌های دانشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی یزد و دانشگاه آزاد واحد قزوین حضور داشتند و سه تیم دیگر از شرکت‌های خصوصی بودند.

تفاوت ربات امدادگر پرنده با نمونه‌های جهانی

 جناق‌زاده درباره تفاوت این مسابقات با استانداردهای جهانی بیان کرد: در رقابت‌های جهانی، ربات‌های امدادگر بیشتر به‌صورت زمینی طراحی می‌شوند و پرنده‌ها معمولاً در سطح لیگ جهانی مطرح نشده‌اند. البته این موضوع در حال بررسی است و پیشنهاد شده که مسابقات جداگانه‌ای برای ربات‌های پرنده نیز در سطح جهانی برگزار شود.

وی اضافه کرد: پیش‌تر در ایران نیز ربات‌های امدادگر زمینی به‌طور گسترده در مسابقات حضور داشتند، اما به‌دلیل افزایش هزینه‌ها، دانشگاه‌ها کمتر قادر به تأمین هزینه‌ها هستند و این رقابت‌ها بیشتر به‌صورت مشارکتی برگزار می‌شود.

از طراحی سخت‌افزاری تا برنامه‌نویسی هوشمند

سرپرست سرای نوآوری رباتیک دانشگاه آزاد اسلامی یزد با اشاره به سطح فنی تیم‌ها گفت: در این رقابت‌ها، برخی تیم‌ها از ربات‌های صنعتی آماده استفاده می‌کنند و تنها برنامه‌نویسی آن‌ها را تغییر می‌دهند. در مقابل، برخی تیم‌ها از صفر تا صد، طراحی سخت‌افزار و توسعه نرم‌افزار را خود انجام می‌دهند و عملکرد هوشمند ربات را تعریف می‌کنند.

کاهش سطح مسابقات نسبت به دوران پیش از کرونا

این استاد دانشگاه با ابراز تأسف از کاهش سطح مسابقات در سال‌های اخیر اظهار کرد: واقعاً نسبت به ۴ یا ۵ سال پیش، سطح مسابقات افت چشمگیری داشته است. پیش از دوران کرونا، ما شاهد رقابت‌های بسیار متنوعی بودیم؛ از جمله ربات‌های امدادگر، فوتبالیست در سایزهای مختلف و حتی فوتبالیست‌های انسان‌نما. اما امروز تنها سه لیگ سخت‌افزاری باقی مانده است: ربات امدادرسان (ادووک)، ربات پرنده و ربات خودرو خودران در مقیاس یک‌دهم اندازه واقعی.

به‌روزرسانی چالش‌ها در هر لیگ، علی‌رغم کاهش مشارکت

وی با بیان اینکه هر لیگ به‌صورت جداگانه به‌روزرسانی می‌شود، افزود: قوانین و چالش‌ها هر ساله با توجه به فناوری‌های جدید تغییر می‌کنند؛ اگرچه مشارکت کلی کاهش یافته است، اما از نظر فنی، سطح رقابت‌ها درون هر لیگ ارتقا یافته است.

لزوم توجه جدی به آموزش مهارت‌های فنی از مدارس تا دانشگاه

جناق‌زاده در بر اهمیت آموزش مهارت‌های فنی و حمایت دولت تأکید کرد و گفت: قوانین مختلفی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور وجود دارد، اما آموزش باید از مدرسه و دانشگاه آغاز شود. اگر دانش‌آموز از ابتدا با علوم به‌روز دنیا آشنا شود، در آینده می‌تواند عضوی مؤثر در تیم‌های فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان باشد.

وی خاطرنشان کرد: حمایت از آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها در حوزه رشته‌های فنی و مهارتی باید جدی گرفته شود، چراکه تجهیزات و ابزارهای موردنیاز بسیار گران هستند و نه مدارس و نه دانشگاه‌ها قادر به تأمین آن‌ها بدون حمایت مالی نیستند.