همه ما می‌دانیم که رژیم غذایی سرشار از چربی اشباع شده و قند تصفیه شده چه اثراتی بر سلامتی بدن ما دارد. اکنون دانشمندان در اولین مطالعه در نوع خود بر روی انسان دریافته‌اند که به نظر می‌رسد این خوراکی‌ها بر بخش خاصی از مغز ما نیز تأثیر منفی می‌گذارند.

به نقل از نیو اطلس، دانشمندان دانشگاه سیدنی با استفاده از یک سیستم واقعیت مجازی(VR) ارتباط بین رژیم‌های غذایی سرشار از چربی و قند و اختلال در جهت‌یابی فضایی و حافظه را نشان داده‌اند.

یافته‌های این مطالعه از یافته‌های مطالعات قبلی روی جوندگان پشتیبانی می‌کند.

در این کارآزمایی، ۱۲۰ بزرگسال جوان تحت نظرسنجی چربی و قند(DFS) زیر نظر محققان قرار گرفتند تا میانگین مصرف آنها در ۱۲ ماه گذشته ارزیابی شود. سپس شرکت‌کنندگان با پوشیدن یک هدست واقعیت مجازی از یک دسته بازی برای حرکت در پیچ و خم سه بعدی استفاده کردند تا یک صندوقچه گنج را در پایان پیدا کنند.

آنها باید این کار را ۶ بار انجام می‌دادند و اگر صندوق گنج را در کمتر از ۴ دقیقه پیدا می‌کردند، به سراغ تلاش بعدی می‌رفتند، اما اگر نمی‌توانستند این ماموریت را ظرف مدت معین انجام دهند، دوباره به محل آغاز منتقل می‌شدند.

در نوبت آخر، صندوق گنج منتقل می‌شد و این بار شرکت کنندگان باید به قسمتی از پیچ و خم که معتقد بودند محل استقرار صندوق گنج است، حرکت می‌کردند.

شرکت‌کنندگانی که امتیاز DFS بالاتری داشتند نسبت به افرادی که چربی و قند کمتری در رژیم غذایی خود داشتند، در تعیین محل گنج به طور قابل توجهی بدتر عمل کردند.

یافته‌ها نشان می‌دهد که رژیم‌های غذایی پرچرب و سرشار از قند، موجب ایجاد نوعی اختلال در هیپوکامپ می‌شود و عملکرد حافظه و مسیریابی فضایی آن را مختل می‌کند. مسیریابی یا ناوبری فضایی به توانایی یادگیری و به خاطر سپردن یک مسیر از یک مکان به سوی مکان دیگر گفته می‌شود.

دومینیک تران(Dominic Tran) از دانشگاه سیدنی گفت: پس از کنترل حافظه فعال و شاخص توده بدنی(BMI) که به طور جداگانه در آزمایش اندازه‌گیری شد، مصرف قند و چربی شرکت‌کنندگان، پیش‌بینی‌کننده قابل اعتمادی برای عملکرد در آخرین آزمایش بود.

این بدان معناست که حتی در افراد نسبتاً سالم با نمرات BMI عادی، رژیم غذایی ضعیف ممکن است مدت‌ها قبل از ایجاد سایر شرایط متابولیک، قدرت شناختی را مختل کند.

البته محدودیت‌هایی برای مطالعه وجود داشت. با وجود اینکه ۱۲۰ نفر کارآزمایی را شروع کردند، تنها ۵۵ نفر آن را به دلیل عدم تحمل سیستم VR (بیماری سرگیجه حاصل از حرکت) تکمیل کردند. همچنین این آزمایش بر دانشجویان ۱۸ تا ۳۸ ساله متمرکز بود که نماینده کاملی از جمعیت عمومی نیست. علاوه بر این، گزارش‌ها توسط خود افراد ارائه شد و هیچ تصویربرداری مغزی انجام و بررسی نشد.

بنابراین در حالی که این مطالعه قادر به اثبات علت یافته خود نیست، نتایج آن با مطالعات قبلی روی جوندگان نشان می‌دهد که چگونه رژیم غذایی پرچرب و سرشار از قند بر یادگیری فضایی و حافظه حیوانات تأثیر می‌گذارد.

تران گفت: خبر خوب این است که ما فکر می‌کنیم این وضعیتی است که به راحتی قابل برگشت است. تغییرات رژیم غذایی می‌تواند سلامت هیپوکامپ و در نتیجه توانایی ما در جهت‌یابی در محیط اطرافمان را بهبود بخشد، مانند زمانی که در حال کاوش در یک شهر جدید یا یادگیری یک مسیر جدید به خانه هستیم.

به طور کلی، این مطالعه نشان می‌دهد که یک رژیم غذایی خوب برای سلامت مغز که با افزایش سن و کاهش طبیعی قدرت شناختی، تحت تاثیر قرار می‌گیرد، مهم است.

تران گفت: مدت‌هاست که می‌دانستیم مصرف بیش از حد شکر تصفیه‌شده و چربی‌های اشباع شده خطر چاقی، بیماری‌های متابولیک و قلبی عروقی و برخی سرطان‌ها را به همراه دارد. ما همچنین می‌دانیم که این عادات غذایی ناسالم، شروع زوال شناختی مرتبط با افزایش سن را در میانسالی و سالمندی تسریع می‌کنند.

وی افزود: این پژوهش شواهدی به ما می‌دهد که رژیم غذایی برای سلامت مغز در اوایل بزرگسالی، یعنی دوره‌ای که عملکرد شناختی معمولاً دست نخورده است، مهم است.

این مطالعه در مجله بین‌المللی چاقی(Obesity) منتشر شده است.