علی اکبری، معاون علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی امروز در آیین چهل و سومین سالروز تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی در سخنانی خطاب به روسای مراکز، واحدها و معاونان دانشگاه، تاکید کرد که هوش مصنوعی در آموزش تحولی جدی و غیرقابل اجتناب ایجاد خواهد کرد.

هوش مصنوعی؛ آینده آموزش و پژوهش

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی نه تنها در آموزش بلکه در پژوهش نیز نقش اساسی دارد، گفت: هوش مصنوعی به سرعت در حال رشد است و بازار آن در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۳۸ میلیارد دلار تخمین زده شده است. این رشد حتی می‌تواند بیش از ۱۵ برابر در پروژه‌های مختلف باشد.

رشد چشمگیر سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش

اکبری افزود: طبق آمار، هزینه‌های صرف شده برای آموزش در برخی کشورها تقریباً نصف هزینه‌های حوزه سلامت است. همچنین پیش‌بینی می‌شود رشد بازار آموزش تا سال ۲۰۳۰ بسیار چشمگیر باشد، به‌ویژه در کشورهای خاورمیانه و اروپا که سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در این زمینه انجام می‌دهند.

مقاومت در برابر تحول آموزشی؛ تنها چالش پیش‌رو

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: تنها چالشی که در مسیر توسعه هوش مصنوعی در آموزش وجود دارد، مقاومت برخی افراد نسبت به تغییر روش‌های آموزشی قدیمی است؛ اما از نظر تکنولوژیکی و مالی هیچ مانع دیگری دیده نمی‌شود.

وی با تاکید بر انتظارات هوش مصنوعی از خود، گفت: هوش مصنوعی قصد دارد سیستم‌های آموزشی کشورها را متحول کند؛ سیستم‌هایی منعطف، با کیفیت، کارآمد و عاقلانه. یکی از ویژگی‌های برجسته آن، شخصی‌سازی آموزش است، به گونه‌ای که می‌تواند نقاط ضعف دانش‌آموزان را شناسایی کرده و به صورت دقیق‌تر و کاربردی‌تر پاسخ دهد.

اکبری با بیان اینکه اثرگذاری معلم به شکل سنتی تا ۳۰ درصد کاهش خواهد یافت، تاکید کرد: در آینده، معلم به معنای سابق وجود نخواهد داشت و دسترسی به آموزش صرفاً از طریق هوش مصنوعی انجام می‌شود.

هوش مصنوعی، تحلیلگر و مربی شخصی

وی ادامه داد: هوش مصنوعی قادر است عملکرد دانش‌آموزان را تحلیل کند، تمرین‌ها و فعالیت‌ها را پیگیری کند و درصد موفقیت هر فرد را به صورت دقیق نشان دهد. در این سیستم، دیگر اهمیت چندانی به حضور فیزیکی معلم نیست و دانش‌آموز می‌تواند در خانه و به صورت مستقل آموزش ببیند.

آموزش مفاهیم پیچیده کوانتومی با هوش مصنوعی

معاون دانشگاه آزاد با اشاره به نرم‌افزارهای پیشرفته آموزشی گفت: امروزه می‌توان مفاهیم پیچیده‌ای مانند فیزیک کوانتومی را بدون نیاز به کلاس‌های حضوری و با انجام آزمایش‌های مجازی یاد گرفت. این نرم‌افزارها علاوه بر آموزش ریاضیات و فیزیک، قابلیت شبیه‌سازی و تحلیل داده‌ها را نیز دارند.

هوش مصنوعی، معلمی مودب و هوشمند

اکبری خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی به گونه‌ای طراحی شده که با دانش‌آموز ارتباطی مودبانه و مؤثر برقرار می‌کند و نقش معلم را به شکلی هوشمند و قابل فهم ایفا می‌کند. این سیستم حتی می‌تواند به صورت بازی‌های تعاملی، فرآیند یادگیری را برای دانش‌آموزان جذاب‌تر کند.

وی افزود: هوش مصنوعی این قابلیت را دارد که برای هر دانش‌آموز کلاس‌های شخصی‌سازی شده بسازد، نمرات و عملکرد آنها را تحلیل کند و پیشنهادهای آموزشی مناسب ارائه دهد. این امر به مراتب موثرتر از حضور در کلاس‌های سنتی است و می‌تواند جایگزین کلاس‌های حضوری شود.

هوش مصنوعی؛ جایگزین معلم یا ابزاری کمکی؟

اکبری با اشاره به نظرات شخصی خود گفت: اگرچه هوش مصنوعی نمی‌تواند تعاملات انسانی را به طور کامل جایگزین کند، اما در بسیاری از جنبه‌های آموزش، معلم سنتی را کنار خواهد زد. این فناوری بیشتر از یک ابزار ساده است و نقش مهم و مستقلی در آینده آموزش دارد.

وی اظهار داشت: سوال اصلی این است که دانشگاه‌ها و نظام آموزش عالی کشور چگونه می‌خواهند از هوش مصنوعی استفاده کنند. این فناوری پیشرفته فرصتی بزرگ برای تحول در آموزش است که نباید نادیده گرفته شود.

معاون علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد با اشاره به جایگاه ایران در حوزه سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی گفت: بیشترین سرمایه‌گذاری در منطقه خلیج فارس مربوط به امارات متحده عربی است و ایران در این زمینه رتبه پانزدهم جهان را دارد.

تمرکز بر استفاده هوشمندانه از ابزارهای هوش مصنوعی

وی با تاکید بر اینکه هدف اصلی باید استفاده بهینه از ابزارهای هوش مصنوعی باشد، تصریح کرد: ما باید هوش مصنوعی را صرفاً به عنوان یک ابزار ببینیم که در اختیار ما گذاشته شده و از آن بهره‌برداری کنیم، نه اینکه فقط حرف بزنیم یا صرفاً مصرف‌کننده باشیم.

ضرورت تولید فناوری هوش مصنوعی در کشور

اکبری افزود: فراتر از استفاده، باید در تولید فناوری‌های هوش مصنوعی هم قدم برداریم و نیروی انسانی متخصص در این حوزه تربیت کنیم تا بتوانیم محصولاتی ارائه دهیم که دنیا از آنها استفاده کند.

زیرساخت‌های قوی؛ پیش‌نیاز بهره‌برداری از هوش مصنوعی

این مقام مسئول همچنین به اهمیت زیرساخت‌های قوی اشاره کرد و گفت: هرچند ایران در برخی شاخص‌ها زیرساخت‌های مناسبی دارد، اما برای پیشرفت واقعی در هوش مصنوعی، باید توجه ویژه‌ای به توسعه این زیرساخت‌ها داشته باشیم.

وی در پایان با تشکر از فرصت حضور در جلسه گفت: «هدف من از این صحبت‌ها طرح سوال و ایجاد انگیزه برای آغاز تحول در حوزه آموزش دانشگاهی است. با رهبری مناسب و حرکت همگام، می‌توانیم در مسیر تحول آموزش گام‌های موثری برداریم.