دنیای اقتصاد/ آیین‌نامه واردات خودرو در بزنگاه جنگ ایران و اسرائیل ابلاغ شد؛ آیین‌نامه‌ای که به نظر می‌رسد با تداوم تنش‌های کنونی، کارآیی نخواهد داشت.
 
با این حال با فرض پایان جنگ، به نظر می‌رسد که آیین‌نامه مذکور به ورود خودروهای خارجی سرعت دهد. آنچه در آیین‌نامه واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی ایفا می‌کند ورود محصولاتی است که ارزبری کمتری دارند و در بازارهای جهانی نیز از قیمت نازل‌تری برخوردار هستند. 

طبق آیین‌نامه‌ای که هفته گذشته از سوی معاون اول رئیس‌جمهور منتشر شد حقوق ورودی خودروها نسبت به سال گذشته کمتر شده است. برای مثال تا سال گذشته تعرفه واردات خودروهای بنزینی زیر هزار سی‌سی، ۲۰درصد و از هزار تا هزار و ۵۰۰سی‌سی ۵۵درصد بود؛ اما طبق مصوبه جدید تمام خودروهایی که حجم موتور کمتر از ۱۵۰۰سی‌سی دارند، مشمول تعرفه ۲۰درصدی خواهند بود. همچنین تعرفه واردات خودروهایی با حجم موتور بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰سی‌سی تاکنون ۹۵درصد بود اما حالا به ۴۰درصد رسیده است.

 با این حال درمورد خودروهایی که حجم موتور آنها بیشتر است شاهد رشد تعرفه بوده‌ایم؛ به‌طوری‌که تعرفه واردات خودروهای با حجم موتور بیشتر از ۳هزار سی‌سی از ۱۷۵درصد به ۱۹۵درصد رسیده است. اما باید 

توجه داشت که بیشتر خودروهای وارداتی زیر ۲هزار سی‌سی هستند. آنچه مشخص است تمرکز دولت در سال ۱۴۰۴ بر واردات خودروهای به نسبت ارزان‌تر با حجم موتور کمتر است؛ این در شرایطی است که تقاضای بازار خودروی کشور طی سال‌های گذشته بیشتر بر محصولات ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی‌سی متمرکز بوده است‌. اما به دلیل رشد نرخ ارز قیمت محصولات وارداتی با قیمت بالایی روبه‌رو خواهند بود. تغییر نرخ ارز محاسباتی گمرک از ۲۸هزار و ۵۰۰تومان به نزدیک ۷۰هزار تومان البته تا پیش از تنش‌های ایران و اسرائیل، عامل مهمی در رشد قیمت خودروهای وارداتی محسوب می‌شود.

 بنابراین با وجود افت قابل‌توجه تعرفه واردات خودرو، به نظر می‌رسد که همچنان بهای این دست از خودرو در سال جاری رو به رشد باشد. حال سوالی که مطرح می‌شود این است که با تمرکز دولت بر خودروهای تقریبا ارزان‌قیمت چه محصولاتی امکان واردات به کشور را خواهند داشت. در این زمینه لیست بلندبالایی از خودروسازان معتبر جهانی وجود دارد. به عنوان مثال بنزA کلاس، B کلاس، بی‌ام و سری ۱، سری ۲، فولکس واگن پولو، گلف، تویوتا: یاریس، کرولا، نیسان میکرا، سنترا، هیوندای i۲۰، i۳۰، کیا پیکانتو، ریو، سوزوکی سوئیفت و همچنین مزدا ۲ در لیست محصولاتی قرار دارند که موتور آنها ۱۵۰۰سی‌سی است و تعرفه این محصولات هم توسط دولت ۲۰درصد تعیین شده است. اما با توجه به نرخ ارز همین محصولات به اصطلاح ارزان قیمت جهانی در کشور ما با قیمت گزافی به فروش خواهند رسید. از سوی دیگر تعرفه ۲۰درصدی می‌تواند انگیزه ورود این خودروها را برای واردکنندگان افزایش دهد. 

سال‌هاست که واردکنندگان کشورمان با توجه به تقاضای بالا در بازار وارداتی‌ها نسبت به ورود محصولات لوکس یا با حجم موتور ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی‌سی اقدام می‌کردند؛ این در شرایطی است که حالا به نظر می‌رسد تعرفه ۲۰درصدی محصولات زیر ۱۵۰۰ سی‌سی به‌نوعی برای واردکنندگان وسوسه‌انگیز باشد.

۱۵۰۰سی‌سی‌ها ارزان هستند؟
در این بین سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا محصولات ۱۵۰۰ سی‌سی در بازار‌های جهانی در زمره محصولات ارزان‌قیمت هستند؟ در پاسخ به این سوال باید گفت بله، به‌طور کلی خودروهایی با حجم موتور ۱۵۰۰سی‌سی معمولا قیمت کمتری نسبت به خودروهای با حجم موتور بالاتر دارند، به‌خصوص در بازار خودروهای وارداتی. این موضوع به چند دلیل است: 

نخستین دلیل به تعرفه گمرکی برمی‌گردد.
خودروهای وارداتی با حجم موتور کمتر از ۱۵۰۰سی‌سی معمولا مشمول تعرفه‌های گمرکی پایین‌تر یا حتی معافیت از پرداخت تعرفه می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود قیمت تمام‌شده این خودروها در بازار داخلی کمتر باشد. از سوی دیگر هزینه‌های تولید این محصولات نیز کمتر است به‌طوری‌که تولید خودروهای با حجم موتور پایین‌تر معمولا هزینه‌های کمتری را برای تولید دارند، زیرا قطعات کمتری برای ساخت آنها استفاده می‌شود و مصرف سوخت کمتری نیز دارند. دلیل دیگر به تقاضای بازار برمی‌گردد. در برخی بازارها، تقاضا برای خودروهای با حجم موتور پایین‌تر بیشتر است که این موضوع نیز می‌تواند بر قیمت آنها تاثیر بگذارد. 

با‌این‌حال، باید توجه داشت که قیمت نهایی یک خودرو به عوامل مختلفی بستگی دارد و حجم موتور تنها یکی از این عوامل است. سایر عواملی که بر قیمت خودرو تاثیر می‌گذارند عبارتند از: 

برند خودرو، به‌طوری‌که خودروهای وارداتی از برندهای لوکس معمولا گران‌تر هستند، حتی اگر حجم موتور آنها کمتر از ۱۵۰۰ سی‌سی باشد. امکانان و آپشن‌ها نیز در این زمینه تاثیرگذار هستند. خودروهایی که امکانات و آپشن‌های بیشتری دارند، گران‌تر هستند، حتی اگر حجم موتور آنها کم باشد. وضیت بازار نیز در این زمینه مهم جلوه می‌کند چرا که قیمت خودروها در بازار آزاد می‌تواند بر اساس عرضه و تقاضا و همچنین عوامل دیگر، متفاوت باشد.

بنابراین، در‌حالی‌که خودروهای ۱۵۰۰ سی‌سی به‌طور کلی قیمت کمتری نسبت به خودروهای با حجم موتور بالاتر دارند، اما این موضوع همیشه صادق نیست و باید عوامل دیگر را نیز در نظر گرفت. بنابراین بخش تقاضای بازار نباید خیلی انتظار محصولات ارزان‌قیمت را در سال ۱۴۰۴ در بازار خودرو داشته باشد. آیین‌نامه واردات خودرو در سال۱۴۰۴ پیش‌بینی کرده که در سال جاری ۹۰هزار دستگاه خودرو وارد کشور خواهد شد. بر اساس تبصره یک ماده پنج این آیین‌نامه در سال جاری باید ۵۰هزار دستگاه خودرو با حجم موتور کمتر از ۱۵۰۰سی‌سی وارد کشور شود. همچنین ۷۷۰میلیون یورو برای واردات این دست از خودروها در نظر گرفته شده است، این گروه خودرویی با تعرفه ۲۰درصدی وارد کشور خواهد شد. همچنین خودروهایی با حجم موتور بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰سی‌سی به میزان ۱۵هزار دستگاه وارد می‌شود و ارز تخصیص‌یافته برای آنها ۳۰۰میلیون یورو است. 

تعرفه این گروه نیز ۴۰درصد پیش‌بینی شده است. علاوه بر این واردات ۱۲هزار دستگاه نیز خودرو با حجم موتور ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی‌سی پیش‌بینی شده که تعرفه آن ۱۵۵درصد بوده و نیاز به ۳۶۰میلیون یورو دارد. خودروهایی با حجم موتور ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰سی‌سی نیز با تعرفه ۱۸۰درصدی وارد می‌شوند.  تعداد این خودروها و ارز مورد نیاز آنها نیز به‌ترتیب ۸هزار دستگاه و ۳۶۰میلیون یورو در نظر گرفته شده است. 

آخرین گروه نیز خودروهای بنزینی با حجم موتور بیشتر از ۳۰۰۰سی‌سی هستند که ۵هزار دستگاه از آنها وارد می‌شود و ۲۷۵ میلیون یورو نیز برای آنها پیش‌بینی شده است.  تعرفه مقررشده برای این خودروها ۱۹۵درصد است.