ایسنا/ متخصصان دانشگاه «شفیلد هالام» به روش جدیدی دست یافته‌اند که با استفاده از آن می‌توان ریزش موی بیماران تحت شیمی‌درمانی را متوقف کرد.

این روش «نقطه عطفی بزرگ» به شمار می‌آید. یافته‌ها نشان می‌دهد که سرد کردن پوست سر تا دمای ۱۸ درجه سانتی‌گراد از آسیب دیدن فولیکول‌های مو جلوگیری می‌کند و استفاده همزمان از آنتی‌اکسیدان‌های موضعی نیز اثر محافظتی این سرما را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.

به گفته این گروه تخصصی، آنها به «سلاحی دوگانه و قدرتمند» دست یافته‌اند که به بیماران مبتلا به سرطان کمک می‌کند تا در طول درمان، موهایشان را حفظ کنند. در روش جدید با استفاده از کلاه‌های سردکننده، پوست سر سرد می‌شود و در کنار آن از لوسیون حاوی آنتی‌اکسیدان استفاده می‌شود.

در حال حاضر در برخی از مراکز درمانی برای کاهش ریزش مو در طول شیمی‌درمانی از این کلاه‌های سردکننده استفاده می‌شود. این کلاه‌ها جریان خون در پوست سر را کاهش می‌دهند و در نتیجه مقدار داروی شیمی‌درمانی‌ که به فولیکول‌های مو می‌رسد کمتر می‌شود.

گروه پژوهشی دانشگاه شفیلد هالام همچنین دریافته است دمای دقیق ۱۸ درجه سانتی‌گراد از آسیب به فولیکول‌ها جلوگیری می‌کند و دمای ۲۶ درجه کافی نیست. همچنین آنتی‌اکسیدان‌های موضعی می‌توانند «قابلیت محافظتی سرما» در برابر ریزش مو را تغییر دهند.

دکتر «نیک جورگوپولوس»، دانشیار زیست‌شناسی سلولی و پژوهشگر ارشد این پروژه می‌گوید: داروهای شیمی‌درمانی، سلول‌هایی را که به سرعت تقسیم می‌شوند از بین می‌برند اما سلول‌های سرطانی را از سلول‌های سالمی که سریع تقسیم می‌شوند تشخیص نمی‌دهند. در پایه فولیکول‌های مو سلول‌هایی به نام کراتینوسیت وجود دارند که به‌سرعت رشد می‌کنند و در تولید مو نقش اصلی را برعهده دارند.

در این مطالعه که در نشریه «مرزهای فارماکولوژی» (‌Frontiers in Pharmacology) منتشر شد، فولیکول‌های مو از پوست سر جدا شدند و در آزمایشگاه پرورش یافتند و سپس با داروی شیمی‌درمانی تیمار شدند تا اثرشان بررسی شود.

دکتر جورگوپولوس می‌گوید: ما نشان دادیم که این سلول‌ها می‌میرند. سلول‌هایی که در رشد مو نقش دارند، به دلیل سمی بودن دارو می‌میرند. اما اگر آنها را خنک نگه داریم، نه تنها از آنها محافظت می‌شود بلکه کاملا از مرگشان جلوگیری می‌شود. یعنی اگر در طول رشد فولیکول‌ها در آزمایشگاه از سرمایش استفاده شود، می‌توان به‌طور کامل اثر سمی دارو را خنثی کرد.

او البته تاکید کرد که «نکته مهم، دمای دقیق است»، اما افزود تحقیقات آنها نشان داده است که سرما باعث کند شدن فعالیت سلول‌ها و توقف تقسیم آنها می‌شود که خود نوعی محافظت به شمار می‌آید.

وی همچنین اشاره کرد که اگر دمای مناسب حاصل نشود، استفاده از لوسیون موضعی حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند رزوراترول (که در انگور قرمز و بادام‌زمینی یافت می‌شود) و مکمل غذایی «ان-استیل سیستئین» می‌تواند این کمبود را جبران کند. جورگوپولوس این ترکیب را «سلاحی دوگانه و قدرتمند» توصیف کرد.

او همچنین با شرکت انگلیسی «خنک‌کننده پوست سر پکسمن»‌ (‌Paxman Scalp Cooling‌) همکاری می‌کند. این شرکت دستگاهی طراحی کرده است که مایع سردکننده را از طریق کلاه ویژه‌ای به گردش درمی‌آورد. از این کلاه سردکننده نیم ساعت قبل از شروع شیمی‌درمانی، در طول درمان و تا ۹۰ دقیقه پس از پایان دارو درمانی استفاده می‌شود.

اکنون متخصصان می‌کوشند تا این روش را با استفاده از دستگاه «پکسمن» آزمایش کنند. آنان همچنین در تلاشند تا ترکیب بهینه آنتی‌اکسیدان‌ها برای حفظ فولیکول‌ها را قطعی و نهایی کنند.