ایسنا/ «سنتز، شناسایی و بررسی فعالیت ضدسرطانی کمپلکس‌های جدید روتنیم» عنوان طرح رساله دکتری مریم تقی‌زاده شول است که با راهنمایی هادی‌ امیری رودباری و حمایت بنیاد ملی علم ایران به پایان رسیده است.

مریم تقی‌زاده شول با مدرک دکتری تخصصی شیمی - شیمی معدنی از دانشگاه اصفهان درباره این طرح، توضیح داد: سرطان به‌عنوان یک بیماری غیرواگیر از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در جهان به شمار می‌آید. همان‌طور که می‌دانید، امروزه، بیش از صد نوع مختلف از این بیماری شناخته شده است. روش‌های مختلفی از قبیل جراحی، شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی، پرتودرمانی و درمان بیولوژیک ایمونوتراپی، برای درمان سرطان وجود دارد. در این میان، شیمی‌درمانی که بر اساس استفاده از ترکیبات شیمیایی مختلف است؛ به‌عنوان متداول‌ترین روش درمان است.

وی افزود: داروهای ضدسرطان شامل سیس پلاتین، کربوپلاتین و اگزالی پلاتین از جمله داروهای شیمی‌درمانی بر پایه کمپلکس‌های فلزی هستند که با وجود موفقیت در درمان سرطان موجب تخریب تعدادی از سلول‌های سالم همراه با از بین رفتن سلول‌های سرطانی می‌شوند و به‌علاوه، مقاومت دارویی و عوارض جانبی نیز از این داروها مشاهده شده است.

این پژوهشگر در ادامه بیان کرد: این مسأله سبب شده است که بسیاری از گروه‌های تحقیقاتی در حوزه بیوشیمی به‌منظور افزایش کارایی و کاهش اثرات جانبی دارو بر روی سنتز و بررسی خواص ضد سرطانی ترکیب‌های فلزی جدید تمرکز کنند. در این راستا علاوه بر انتخاب فلز مرکزی، انتخاب نوع لیگاند نیز از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

وی تصریح کرد: با توجه به این موارد در مورد خواص زیستی و ضدسرطانی، کمپلکس‌های روتنیم و به‌خصوص کمپلکس‌های پلی‌پیریدیلی روتنیم، سنتز و بررسی خواص ضدسرطانی ترکیبات جدید از کمپلکس‌های پلی‌پیریدیلی روتنیم، که خواص منحصربه‌فردی در درمان سرطان دارند، مهمترین زمینه استفاده و کاربرد نتایج حاصل از این پروژه در صنعت داروسازی و داروهای ضدسرطان است.

تقی‌زاده شول تأکید کرد: علاوه بر فلز مرکزی، انتخاب نوع لیگاند تأثیر بسزایی در خواص کمپلکس‌های سنتز شده دارد. در مجموعه کمپلکسی حاضر علاوه بر فلز روتنیم که خواص ضدسرطانی منحصربه‌فردی دارد، از سالیسیل‌آلدهیدهای استخلاف‌دار استفاده شده است که تغییرات قابل توجه در ساختار الکترونی، برهم‌کنش‌های بین مولکولی و در نهایت خواص زیستی و فعالیت ضدسرطانی ترکیبات ایجاد می‌کند.

به نقل از روابط‌عمومی بنیاد ملی علم ایران (INSF)، وی در پایان خاطر نشان کرد: همچنین با مطالعات انجام شده انتظار می‌رود که کمپلکس‌های سنتز شده حلالیت آبی خوبی داشته باشند که این امر سبب می‌شود این مجموعه برای انجام تست‌های ضدسرطانی بسیار مناسب باشند.