زومیت/ مستند جدید انسان با بازسازی چهره‌های انسان‌تباران باستانی و روایت داستان ۳۰۰ هزار سال فرگشت بشر، ما را به سفری شگفت‌انگیز در تاریخ نیاکان‌مان می‌برد.

گاهی پیش می‌آید که ناگهان با یکی از بستگان دور روبه‌رو شوید و در نگاه اول او را نشناسید. این وضعیت ممکن است برای هرکسی رخ دهد. حالا تصور کنید این اتفاق با مشاهده‌ی یکی از خویشاوندان بسیار بسیار دورترمان پیش آید: انسان فلورسی، هابیت دنیای انسان‌تباران باستانی که حدود ۵۰ هزار سال پیش منقرض شد و حالا، چهره‌ای تازه به خود گرفته است.

به‌تازگی، بی‌بی‌سی مجموعه‌ای از تصاویر فراواقع‌گرایانه‌ی بازسازی‌شده از چهره‌های چهار گونه‌ی اولیه انسان را منتشر کرده که هم‌زمان با آغاز پخش مستند پنج قسمتی «انسان» معرفی شده‌اند. این مستند به اجرای الا الشماحی، دیرین‌مردم‌شناس، ساخته شده و روایتگر ۳۰۰ هزار سال تاریخ تکامل بشر است؛ داستانی که انسان خردمند را به عنوان تأثیرگذارترین گونه روی زمین معرفی می‌کند، در حالی که زمانی فقط یکی از گونه‌های متعدد انسان‌تباران بوده است.

الشماحی در گفت‌وگو با آی‌اف‌ال‌ساینس بیان کرد که فرصت مشاهده‌ی انسان‌های کوچکی را یافته که شبیه به شخصیت‌های ارباب حلقه‌ها، به آن‌ها لقب هابیت داده‌اند. همچنین، توانسته نمونه‌ی واقعی دورگه‌ای از نئاندرتال و انسان خردمند را در رومانی از نزدیک ببیند. بازدید از یکی از قدیمی‌ترین فسیل‌های انسانی در موزه‌ای در اتیوپی و مشاهده‌ی مکان‌هایی که به قدیمی‌ترین آیین‌های بشری مربوط‌اند، از دیگر تجارب وی بوده است.مجموعه‌ی مستند انسان، با حضور تیمی از کارشناسان در نقاط مهم فسیلی جهان، سفری علمی به مسیر تکامل انسان فراهم می‌کند.

هنگام ظهور انسان خردمند در آفریقا، دست‌کم شش گونه‌ی دیگر از انسان‌ها همزمان روی زمین زندگی می‌کردند. با فناوری‌های نوین فتوگرامتری و جدیدترین داده‌های فسیلی، اکنون چهره‌هایی دقیق از گونه‌هایی مانند انسان فلورسی، انسان راست‌قامت، نئاندرتال‌ها و خود انسان خردمند بازسازی شده تا شناخت بهتری از آن‌ها فراهم شود.

الشماحی در بیانیه‌ای اعلام کرد که تصاویر بازسازی‌شده، دقیق‌ترین مدل‌های سه‌بعدی فراواقع‌گرایانه از گونه‌های انسانی هستند که تاکنون در تلویزیون به نمایش درآمده‌اند. این گونه‌ها برای صدها هزار سال دیده نشده بودند و هیچ برنامه‌ای تاکنون این تعداد گونه انسانی را به این شکل زنده نکرده است.

تصاویر بازسازی‌شده دقیق‌ترین مدل‌های سه‌بعدی فراواقع‌گرایانه از گونه‌های انسانی هستند

افزون‌بر بازسازی ظاهری، رفتار و سبک زندگی گونه‌های انسان‌تبار نیز از طریق شواهد مختلفی در نقاط مختلف جهان بررسی شده است. به‌عنوان مثال، شواهدی در غارهای آمریکای شمالی وجود دارد که نشان می‌دهد انسان‌های اولیه، خرس‌های عظیم‌الجثه‌ای را شکار می‌کردند که قدشان به سه متر می‌رسید.

الشماحی باور دارد مستند انسان می‌تواند موجب شود مردم نسبت به داستان بشر فروتن‌تر باشند و در عین حال به عظمت آن پی ببرند؛ زیرا ممکن بود انسان خردمند مانند دیگر گونه‌ها به سادگی منقرض شود. او می‌گوید گونه‌های دیگر انسان در زمان ظهور انسان خردمند از جهات بسیاری توانمندتر بودند و احتمال داشت انسان خردمند پیش از آن‌ها از صحنه‌ی تکامل محو شود؛ اما در نهایت، تنها گونه‌ی انسانی بود که در زمین باقی ماند.

پخش مستند پنج قسمتی انسان از روز دوشنبه ۱۴ ژوئیه، از شبکه BBC Two و iPlayer آغاز شده است. همچنین، این مجموعه چهارشنبه ۱۷ سپتامبر، از شبکه PBS پخش خواهد شد و به صورت آنلاین در کانال NOVA در یوتیوب و اپلیکیشن PBS نیز در دسترس خواهد بود.