ایسنا/ آسیب‌شناس گفتار و زبان درباره علائم هشدار دهنده در رشد گفتار کودکان و راه‌های درمان لکنت زبان، نکات مهمی را برای والدین مطرح کرد.

هادی ترابی - عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک، با اشاره به اهمیت آگاهی خانواده‌ها از مراحل طبیعی رشد زبان در کودکان، گفت: کودکان معمولاً از شش‌ماهگی با تولید صداها و هجاهایی به نام بابلینگ، وارد مسیر رشد زبانی می‌شوند. در یک‌سالگی نخستین واژه‌ها را بیان می‌کنند و در ۱۸ ماهگی باید بتوانند عبارات دو کلمه‌ای بسازند. همچنین انتظار می‌رود تا دو سالگی، دایره واژگان آن‌ها به حدود ۳۰۰ کلمه برسد. هرگونه تأخیر محسوس در این مسیر باید توسط آسیب‌شناس گفتار و زبان بررسی شود.

وی، عوامل محیطی را یکی از دلایل اصلی تاخیر در گفتار برشمرد و افزود: کم‌شنوایی، اختلالات رشد، سندروم‌های ژنتیکی و اوتیسم نیز از دیگر علل مؤثر در این زمینه هستند که می‌توانند ارتباط کودک با محیط را کاهش دهند و بر رشد زبانی او تأثیر بگذارند.

ترابی درباره اختلال لکنت زبان، توضیح داد: لکنت یک اختلال چندعاملی است (مولتی‌فکتوریال) و بیشتر درمان آن، علامتی است؛ یعنی بر کاهش علائم تمرکز دارد تا حذف کامل علت؛ افراد دارای لکنت می‌توانند با درمان مناسب، به گفتار روان برسند.

وی دلایل بروز لکنت را در چهار دسته اصلی، علل ژنتیکی و ذاتی، عوامل رشدی مثل رشد شناختی و زبانی، عوامل محیطی مانند استرس، مشاجرات خانوادگی یا حوادث ناگهانی و مسائل یادگیری که در تثبیت علائم نقش دارند، دانست.

ترابی افزود: لکنت می‌تواند در اثر اتفاقاتی مانند سیل، زلزله، یا آسیب مغزی نیز ایجاد شود. نوع رایج آن، لکنت رشدی (Developmental) است که معمولاً بین سنین ۲ تا ۵ سالگی ظاهر می‌شود و نیاز به مداخله زودهنگام دارد.

وی هشدار داد: استفاده زیاد از تلفن همراه و تبلت یکی از عوامل تأثیرگذار بر رشد گفتار است؛ کودکان زیر ۱۸ ماه نباید در معرض صفحه‌نمایش قرار بگیرند و در سنین ۲ تا ۵ سال نیز استفاده از این ابزارها باید کمتر از یک ساعت در روز باشد.

وی توصیه‌های کاربردی برای والدین را اینگونه بیان کرد: واژگان کودک را کامل نکنید، به‌ جای او صحبت نکنید، کودک را به حرف زدن وادار نکنید، سرعت گفتار خود را کاهش دهید و از جملات ساده‌تر و قابل‌فهم‌تر استفاده کنید.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، ترابی در پایان تأکید کرد: تشخیص به‌موقع و درمان زودهنگام اختلالات گفتار، تأثیر زیادی در بهبود ارتباط کودک با محیط و کاهش آسیب‌های آینده دارد. والدین باید نسبت به نشانه‌های تأخیر گفتار و لکنت هوشیار باشند.