خراسان/ اضطراب تجربه‌ای شایع است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود با آن روبه‌رو می‌شوند. در مواردی، این احساس طبیعی از کنترل خارج و به مشکلی پایدار و ناتوان‌کننده تبدیل می‌شود که کیفیت زندگی فرد را کاهش می‌دهد. به گزارش ایسنا، اضطراب به‌عنوان یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت روان در سراسر جهان شناخته می‌شود. اگرچه وجود مقدار کمی اضطراب در موقعیت‌های استرس‌زا، موضوعی طبیعی و حتی مفید است، اما زمانی که شدت آن از حد معمول فراتر می‌رود و به‌صورت مزمن و غیرقابل‌کنترل ادامه می‌یابد، دیگر سازگارانه نیست و به نوعی اختلال روانی تبدیل می‌شود.
شکل‌های مختلف اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی در سنین مختلف به‌ویژه در کودکان، نوجوانان و سالمندان، شکل‌های متفاوتی دارند. در کودکان ممکن است به‌صورت اضطراب اجتماعی یا جدایی دیده شود، در بزرگ‎سالان به‌صورت نگرانی فراگیر و در سالمندان با احساس تنهایی و ترس از آینده بروز پیدا کند. علایم فیزیکی همچون تعریق، لرزش، سرخ شدن صورت یا دستپاچگی هم اغلب همراه این حالات هستند. با توجه به شیوع بالای این مشکل و اثرات منفی آن بر سلامت روان و عملکرد روزمره، یافتن روش‌های مؤثر برای پیشگیری و کاهش اضطراب از اهمیت بالایی برخوردار است.
نحوه انجام این پژوهش
برای بررسی بیشتر این موضوع، «لیلا میرزایی»، پژوهشگر دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، به همراه دو نفر از همکاران خود و با مشارکت دانشگاه شیراز، مطالعه‌ای را در زمینه تأثیر آموزش مهارت‌های حل مسئله بر کاهش اضطراب انجام داده‌اند. هدف آن‌ها این بوده که بررسی کنند آیا تقویت توانایی افراد در برخورد منطقی با مشکلات زندگی می‌تواند به کاهش نگرانی و اضطراب در آن‌ها کمک کند یا نه. برای انجام این مطالعه، پژوهشگران از روش فراتحلیل استفاده کردند. این روش به آن‌ها اجازه داد تا نتایج مطالعات مختلف داخلی و خارجی را که در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۱ (معادل ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ میلادی) منتشر شده بود، بررسی کنند. آن‌ها داده‌های مربوط به ۲۲ پژوهش را از پایگاه‌هایی مانند SID، نورمگز، Google Scholar و PubMed استخراج کردند و با کمک یک نرم‌افزار تخصصی، تحلیل آماری داده‌ها را انجام دادند. نتایج به‌دست‌آمده از این تحلیل نشان داد که آموزش مهارت‌های حل مسئله تأثیر مثبتی بر کاهش اضطراب دارد. این مهارت‌ها باعث می‌شوند افراد بتوانند شرایط استرس‌زا را بهتر درک کنند و برای آن‌ها راه‌حل‌های مؤثری بیابند. همچنین به آن‌ها کمک می‌کند که احساس کنترل بیشتری بر موقعیت‌های دشوار داشته باشند، در نتیجه اضطراب‌شان کاهش پیدا می‌کند. به‌طور کلی باید گفت آموزش حل مسئله به افراد یاد می‌دهد از زوایای مختلف به یک مشکل نگاه کنند و راه‌حل‌های متنوعی برای آن بیابند؛ همین مسئله موجب افزایش اعتماد به نفس، انعطاف ذهنی و در نهایت احساس آرامش بیشتر می‌شود.