مهر/ فراز مجاب مدیر گروه فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، گفت: گیاهان دارویی و داروهای گیاهی، مانند داروهای شیمیایی عوارضی به همراه دارند، زیرا حاوی ترکیبات شیمیایی خاص گیاهی هستند، گرچه ممکن است به دلایل مختلف عوارض آنها کمتر باشد یا دیرتر بروز کند.

وی افزود: البته بروز عارضه، دلیلی بر استفاده نکردن از دارو نیست، بلکه باید عارضه مدیریت شود، حتی شاید لازم باشد از داروی دیگری استفاده شود. لازم است بیماران در مورد عوارض داروی خود با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: داروهای گیاهی برای مصرف کودکان و مادران باردار و شیرده منع مصرف دارد. برخی داروهای گیاهی همچون برخی داروهای شیمیایی در کودکان، سالمندان، زنان باردار و شیرده منع مصرف دارند، این داروها ممکن است از راه شیر، یا بند ناف به نوزاد یا جنین برسد. لازم است تجویز هرگونه دارو چه شیمیایی و چه گیاهی، با نظر پزشک یا داروساز باشد.

وی تصریح کرد: در مورد کودکان و سالمندان هم بخاطر شرایط خاص بدنی و تفاوت متابولیسم داروها در بدن آنها لازم است تا با دقت و بر اساس منابع معتبر پزشکی و دارویی استفاده شود.

مجاب در خصوص اهمیت تنظیم دوز مصرف داروهای گیاهی عنوان کرد: به هر حال چون داروهای گیاهی دارای ترکیبات شیمیایی خاصی هستند، تنظیم دوز در این موارد ضروری است تا از دوز کافی برای اثربخشی، و عدم بروز عوارض و سمیت اطمینان حاصل شود.

وی اظهار کرد: داروهای گیاهی مانند سایر داروها بخاطر ترکیبات شیمیایی موجود در آنها، ممکن است با سایر داروهای دیگر تداخل داشته باشند، در منابع علمی، مطالب زیادی در این خصوص وجود دارد.

مجاب با رد این ادعا که روش تهیه داروهای گیاهی در میزان اثربخشی آنها مؤثر نیست، اظهار کرد: اینگونه نیست، روش تهیه و عصاره گیری در میزان ترکیبات گیاهی اثر می‌گذارد و اگر از روش درست، علمی و منطبق با منابع دارویی، تبعیت نکند، اثر درمانی مورد انتظار، ممکن است محقق نشود و عوارضی هم بروز کند.

وی افزود: داروهای گیاهی نباید به‌صورت خودسرانه مصرف شود و مصرف باید با نظر پزشک و داروساز باشد و این به دلیل اطمینان از اثربخشی، پیشگیری از عوارض و تداخلات دارویی- غذایی و تنظیم دوز مؤثر آن است.

مجاب در پایان گفت: توصیه می‌شود از داروهای گیاهی رسمی مورد تأیید و تصویب سازمان غذا و داروی ایران استفاده شود و از داروهای غیرمصوب استفاده نشود.