فارس/ رمز سادگی و صداقت حسین پناهی، او را به نامی ماندگار در حافظه کهگیلویه بدل کرده است؛ رمزی که همچنان نیازمند واکاوی و تفسیر در فضای هنر و فرهنگ این دیار است.

سالروز درگذشت حسین پناهی، شاعر، نویسنده و بازیگر مردمی، فرصتی دوباره برای واکاوی تأثیر عمیق وی بر فرهنگ و هنر جنوب ایران است.

پناهی با صداقت و سادگی بی‌نظیر، بخشی از زندگی، آرمان‌ها و دغدغه‌های مردم عادی را به زبان بیان درآورد و میراثی ماندگار در قالب شعر، داستان، تئاتر و تلویزیون خلق کرد.

بازتاب مردمی یک صدامردم شهر سوق و روستای دژکوه همواره از پناهی به عنوان صدای صادق خود یاد می‌کنند؛ منصور محمدی، از اهالی سوق، معتقد است، حسین پناهی برای ما فقط یک هنرمند نبود؛ او زبان حال و جان مردم بود، بیان صمیمی و بی‌ادعای وی هنوز هم در دل اهالی منطقه زنده است.
 
ارج‌گذاری مسئولان به جایگاه پناهی
امین درخشان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد، پناهی را چهره‌ای ماندگار و اثرگذار در هنر ایران دانست و گفت: زنده‌یاد حسین پناهی با آثار خود نقشی بی‌بدیل در تئاتر، تلویزیون، سینما و ادبیات ایفا کرده است.

وی افزود: وی نه تنها بازیگری توانا، بلکه شاعری ژرف‌نگر، نویسنده‌ای حساس و پژوهشگری فرهنگی بود که با نگاهی انسان‌گرایانه، ساده و عمیق، دل میلیون‌ها ایرانی را به خود نزدیک کرد.

درخشان تصریح کرد: پناهی صدای صادق مردم و طبیعت بود؛ صدای روستاها، دشت‌ها و انسان‌هایی که در سکوت به فراموشی سپرده شده بودند؛ آثارش تلفیقی از زیبایی‌شناسی بومی و اندیشه‌های جهانی است که امروز نیز الهام‌بخش هنرمندان نسل جوان است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد همچنین تأکید کرد: جایگاه هنری و حرفه‌ای استاد پناهی، الگوی موفقی برای هنرمندان جوان استان است؛ او تنها متعلق به کهگیلویه و بویراحمد نیست، پناهی یکی از مفاخر ملی ماست و نامش برای همیشه در حافظه فرهنگی ایران باقی خواهد ماند.
 
ضرورت توجه به میراث ادبی و هنری
نادر مرادی، منتقد ادبی، دلیل ماندگاری پناهی را صداقت و زبان بی‌پیرایه او می‌داند؛ با این حال، هنوز تحلیل کافی و پژوهش دانشگاهی درباره میراث او رخ نداده است. پیشنهاد می‌شود علاوه بر برپایی سالگردها، نشست‌های تخصصی نقد، بازنشر آثار و افزودن داستان و شعرهای او به متون درسی پیگیری شود تا یاد و نگاه انسانی این هنرمند فراموش نشود و همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده باقی بماند.
 
ضرورت تامل و بازخوانی
اگرچه حسین پناهی در حافظه جمعی مردم و هنرمندان به عنوان نماد صداقت و سادگی جاودانه شده، اما شایسته است که نهادهای فرهنگی و دانشگاهی، فراتر از برگزاری یادواره‌ها و مراسم سالگرد، به میراث ادبی و هنری او نگاه عمیق‌تری داشته باشند.

هنوز بسیاری از زوایای آثار و شخصیت پناهی در پژوهش و تحلیل جدی بازگشایی نشده و بخش عمده‌ای از گنجینه ارزشمند او در معرض فراموشی یا سطحی‌نگری قرار دارد.

امروز بیش از همیشه ضروری است که آثار مکتوب و هنری حسین پناهی به عنوان بخشی از فرهنگ ملی، موضوع نقد، پژوهش و بازنشر مستمر قرار گیرد تا هم نسل جدید هنرمندان الهام بگیرند و هم جامعه ادبی و هنری کشور از ظرفیت‌های مغفول این هنرمند صادق بهره‌مند شود.