فارس/ در پی کاهش بهره‌وری شرکت دخانیات ایران و بحران آلودگی هوای پایتخت، یکی از نمایندگان گیلان خواستار انتقال مجتمع دخانیات تهران به گیلان شد تا با زیرساخت‌های مناسب، سابقه دیرینه در کشت توتون و ظرفیت‌های بالقوه برای توسعه صنعتی، اشتغال‌زایی و صادرات در منطقه، قوت بگیرد.

موضوع دخانیت در کشور همواره یکی از مسائل مهم در حوزه تولید، اشتغال و اقتصاد بوده است و در همین راستا، جبار کوچکی‌نژاد، نماینده گیلانی مجلس شورای اسلامی، در نامه‌ای رسمی به میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیشنهاد انتقال مجتمع دخانیات تهران به استان گیلان را مطرح کرد؛ اقدامی که می‌تواند نقطه عطفی در اصلاح ساختار تولید دخانیات در کشور باشد.

کوچکی‌نژاد در این نامه به کاهش محسوس تولید در شرکت دخانیات ایران که دارای ظرفیت اسمی ۳۵ میلیارد نخ سیگار در سال است اشاره و تأکید کرده که این شرکت طی سال‌های اخیر با افت شدید تولید مواجه شده و از برنامه‌های پیش‌بینی شده فاصله گرفته است.

وی با بیان اینکه تهران به دلیل آلودگی شدید هوا و فاصله زیاد از مناطق تأمین مواد اولیه، مکان مناسبی برای فعالیت مجتمع دخانیات نیست، گیلان را به عنوان گزینه‌ای بهینه برای انتقال این مجتمع معرفی کرده است.
به اذعان نماینده مردم شهرستان‌های رشت و خمام در خانه ملت، این استان با دارا بودن شرایط اقلیمی مناسب برای کشت توتون، سابقه تاریخی در صنعت دخانیات و دسترسی آسان به منابع اولیه، می‌تواند نقش مهمی در بازگشت شرکت دخانیات ایران به ظرفیت واقعی خود ایفا کند.

نازعلی رحمتی، کارشناس اقتصاد صنعتی می‌گوید: «انتقال واحدهای تولیدی از کلان‌شهرهایی مانند تهران به استان‌های دارای ظرفیت صنعتی و کشاورزی، از جمله گیلان، نه‌تنها می‌تواند به کاهش هزینه‌های تولید کمک کند بلکه به احیای صنعت و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق کمتر توسعه‌یافته منجر می‌شود و علاوه بر آن، نزدیکی مجتمع دخانیات گیلان به منطقه آزاد انزلی امکان توسعه صادرات فرآورده‌های دخانی را فراهم می‌سازد.»
موضوعی که علی جمشیدپور، کارشناس محیط‌زیست نیز معتقد است: «صنایع سنگین و پرمصرف مانند دخانیات در تهران نقش پررنگی در آلودگی هوا و تخریب اکولوژیکی دارند و انتقال این واحدها به مناطقی مانند گیلان، که با توجه به شرایط اقلیمی و پوشش گیاهی بهتر می‌توانند اثرات زیست‌محیطی را مدیریت کنند، اقدامی کاملاً در راستای توسعه پایدار و کاهش بار اکولوژیکی پایتخت است.»

افشین شفاهی، کارشناس جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری نیز می‌گوید: «تمرکززدایی از پایتخت یک ضرورت استراتژیک برای تعادل توسعه در کشور است و انتقال مجتمع‌هایی مانند دخانیات از تهران به گیلان، به‌ویژه در مجاورت منطقه آزاد انزلی، به متنوع‌سازی اقتصاد محلی کمک و زیرساخت‌های شهری رشت و شهرهای اطراف را برای تبدیل شدن به قطب‌های صنعتی تقویت می‌کند.»
استان گیلان سابقه‌ای طولانی در کشت توتون و صنایع وابسته دارد و کارخانه دخانیات رشت یکی از اولین و مهم‌ترین مراکز فرآوری توتون در کشور بوده است. وجود نیروی انسانی ماهر، دانش بومی، شبکه حمل‌ونقل مناسب و نزدیکی به بندر انزلی و منطقه آزاد، این استان را به گزینه‌ای مطلوب برای میزبانی از مجتمع دخانیات تهران تبدیل می‌کند.

با توجه به بازار گسترده مصرف سیگار در کشورهای همسایه، به‌ویژه حوزه قفقاز، آسیای مرکزی و حتی اروپا، تقویت زیرساخت‌های تولید در استان‌های شمالی مانند گیلان و استفاده از مزیت منطقه آزاد انزلی می‌تواند به جهشی در صادرات محصولات دخانی منجر شود و این اقدام به‌ویژه در دوران رکود اقتصادی می‌تواند به عنوان یک راهکار اجرایی و ارزآور مورد توجه جدی قرار گیرد.
پیشنهاد انتقال مجتمع دخانیات تهران به گیلان از سوی کوچکی‌نژاد نه‌تنها پاسخی به نیاز اصلاح ساختار تولید این شرکت بزرگ است، بلکه گامی مؤثر در راستای تمرکززدایی، کاهش آلودگی هوای تهران، توسعه اقتصادی گیلان، تقویت صادرات غیرنفتی و افزایش بهره‌وری خواهد بود.حال باید دید آیا دولت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با این پیشنهاد همراهی خواهند کرد یا خیر.