ایسنا/ «جیم لاول» فرمانده ماموریت «آپولو ۱۳» ناسا به ماه در ۹۷ سالگی از دنیا رفت.

«جیم لاول»(Jim Lovell) فضانورد ناسا ماموریت تقریباً فاجعه‌بار «آپولو ۱۳»(Apollo 13) به ماه را به یک داستان الهام‌بخش از نبوغ و بقا تبدیل کرد.

به نقل از اسپیس، مقامات ناسا گفتند که لاول روز پنجشنبه هفتم اوت در شهر لیک فارست ایالت ایلینوی درگذشت، اما این فضانورد که سابقه چهار پرواز فضایی پیشگام را در کارنامه خود داشت، اثری بر این آژانس فضایی و مردم گذاشت که تا آینده‌ای دور ماندگار خواهد بود.

«شان دافی»(Sean Duffy)، مدیر موقت ناسا گفت: شخصیت استوار و شجاعت جیم به ملت ما کمک کرد تا به ماه برسد و یک تراژدی بالقوه را به موفقیتی تبدیل کند که از آن درس‌های فراوانی آموختیم. ما در حالی که دستاوردهای او را جشن می‌گیریم، در سوگ درگذشت او هستیم.لاول در ۲۵ مارس ۱۹۲۸ در کلیولند ایالت اوهایو به دنیا آمد. او در سال ۱۹۵۲ با مدرک کارشناسی علوم از آکادمی نیروی دریایی آمریکا فارغ‌التحصیل شد.

از سال ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۲، لاول به عنوان خلبان آزمایشی در مرکز آزمایش هوایی نیروی دریایی آمریکا در مریلند خدمت کرد. لاول در بخشی از این مدت، مدیر برنامه جنگنده F4H فانتوم نیروی دریایی بود که جت‌های مافوق صوت ساخت شرکت «مک‌دانل داگلاس»(McDonnell Douglas) را به خدمت می‌گرفت.

براساس بیوگرافی لاول در ناسا، او در مجموع بیش از ۷۰۰۰ ساعت پرواز داشته که بیش از نیمی از آنها با هواگرد جت بوده است.

لاول در مارس ۱۹۷۳ دو سال پس از اتمام برنامه مدیریت پیشرفته در دانشکده بازرگانی هاروارد، از نیروی دریایی و ناسا بازنشسته شد. سپس چندین شغل از جمله معاون اجرایی رئیس شرکت مخابراتی «سنتل»(Centel) مستقر در شیکاگو را بر عهده داشت که در اول ژانویه ۱۹۹۱ از آن سمت بازنشسته شد.

لاول در سپتامبر ۱۹۶۲ به عنوان عضوی از دومین کلاس فضانوردان ناسا به این آژانس فضایی پیوست. در میان هشت همکار او در آن گروه، «نیل آرمسترانگ»(Neil Armstrong)، فضانورد ماموریت «آپولو ۱۱» و «اد وایت»(Ed White) اولین آمریکایی که در فضا پیاده‌روی کرد، حضور داشتند.

لاول اولین بار در دسامبر ۱۹۶۵ با ماموریت «جمینای ۷»(Gemini 7) به فضا پرواز کرد. جمینای ۷ یک ماموریت دونفره و دوهفته‌ای بود که اولین ملاقات دو فضاپیمای سرنشین‌دار مانورپذیر را در مدار زمین رقم زد. کپسول ماموریت «جمینای ۶آ»(Gemini 6A) در ۱۵ دسامبر همان سال در فاصله‌ کمی بیش از یک فوت با جمینای ۷ حامل لاول و «فرانک بورمن»(Frank Borman) بر فراز سیاره‌ ما قرار گرفت.در ۱۱ نوامبر ۱۹۶۶، لاول و «باز آلدرین»(Buzz Aldrin) در ماموریت «جمینای ۱۲» به فضا پرتاب شدند و به مدت چهار روز به دور زمین چرخیدند. این آخرین ماموریت برنامه جمینای بود که در درجه اول به منظور هموار کردن راه برای سفر به ماه در ماموریت‌های آپولو طراحی شده بود.

سومین پرواز فضایی لاول، «آپولو ۸» بود. آپولو ۸ اولین ماموریت سرنشین‌داری بود که توانست به فراتر از مدار زمین راه یابد. لاول در دسامبر ۱۹۶۸ به عنوان خلبان و مسئول مسیریابی ماژول فرماندهی در پرواز ۶ روزه خدمت کرد که با موفقیت به مدار ماه رفت و برگشت. هم‌سفران لاول، بورمن و «ویلیام آندرس»(William Anders) بودند که عکس معروف «طلوع زمین» را در شب کریسمس همان سال گرفتند.در آوریل ۱۹۷۰، ماموریت «آپولو ۱۳» از راه رسید و لاول را به اولین انسانی تبدیل کرد که چهار بار به فضا سفر کرده است. او فرماندهی این ماموریت را بر عهده داشت که «فرد هیز»(Fred Haise) خلبان ماژول قمری آن و «جک سویگرت»(Jack Swigert) خلبان ماژول فرماندهی آن بودند.

قرار بود لاول و هیز پنجمین و ششمین افرادی باشند که تابه آن روز روی ماه قدم گذاشته‌اند، اما همه چیز طبق برنامه پیش نرفت. یک مخزن اکسیژن در ماژول فرماندهی و خدمات این ماموریت منفجر شد و به فضاپیما آسیب رساند و سه فضانورد را مجبور به ماندن در حالت بقا کرد.

مقامات ناسا در بیوگرافی رسمی لاول نوشتند: آنها برنامه‌های خود را برای فرود روی ماه کنار گذاشتند و با همکاری مرکز کنترل ماموریت در هیوستون، ماژول قمری «آکواریوس»(Aquarius) را به یک قایق نجات مؤثر تبدیل کردند. فعال‌سازی اضطراری و عملکرد سیستم‌های ماژول قمری، هم برق و هم آب را به میزان کافی ذخیره کرد تا ایمنی و بقای آنها در فضا و برای بازگشت به زمین تضمین شود.

لاول در کتاب «ماه گمشده: سفر خطرناک آپولو ۱۳» درباره این تجربه نوشت. این کتاب که لاول با همکاری «جفری کلوگر»(Jeffrey Kluger) روزنامه‌نگار علمی نوشت، مبنای فیلم آپولو ۱۳ در سال ۱۹۹۵ با بازی «تام هنکس»(Tom Hanks) در نقش لاول شد.

لاول پیرترین فضانورد زنده‌ ماموریت آپولو بود. این عنوان اکنون به آلدرین ۹۵ ساله می‌رسد. تنها پنج نفر از ۲۴ فضانوردی که در دوران آپولو به ماه پرواز کردند، هنوز زنده هستند که عبارتند از آلدرین، «چارلز دوک»(Charles Duke)، «هریسون اشمیت»(Harrison Schmitt)، «دیوید اسکات»(David Scott) و فرد هیز هم‌خدمت لاول در آپولو ۱۳.