مهر/امسال قطارهای اربعین تنها تا شلمچه می‌روند و ادامه مسیر زائران با اتوبوس است؛ تصمیمی که به گفته مسئولان، نتیجه افزایش تقاضای عراقی‌ها و محدودیت هماهنگی با خطوط ریلی این کشور است.

یکی دو سالی است که قطارهای مستقیم مشهد - کربلا و تهران - کربلا به یکی از خاطره‌انگیزترین تجربه‌های سفر اربعین تبدیل شدند. زائران در کوپه‌های ۴ و ۶ نفره در قطاری که ستاره داشت، از تهران با زیارت عاشورا، چای داغ، گفت‌وگوهای صمیمی و توقف‌های کوتاه سفری ۳۶ ساعته را تا حرم امام حسین (ع) تجربه می‌کردند.

اما امسال شرایط فرق کرده است. میرحسن موسوی قائم مقام شرکت راه آهن با بیان اینکه در ایام اربعین قطار کربلا به دلیل بالا بودن تقاضا این خدمات مختص زائرین عراقی است و تاکنون موفق به کسب موافقت برای چارتر قطار به سمت کربلا نشده‌ایم، اظهار کرد: قطارهای فوق العاده‌ای را به مقاصد خرمشهر، کرمانشاه و همدان از مبادی مشهد، تهران، ساری و گرگان و از سوی دیگر زاهدان، کرمان و یزد پیش‌بینی کرده‌ایم.

خانم احدی از مسافران دو سال گذشته قطار کربلا که از تبریز عازم شده بود
وی افزود: نسبت به سال گذشته تعداد صندلی که ایجاد کردیم ۱۹ درصد رشد داده‌ایم و بلیت‌ها را در تیر ماه هم در مسیر رفت و هم در مسیر برگشت پیش فروش کردیم، چراکه برخی از ایام که پیک است و بلیت‌ها با تقاضای بیشتر مواجه بوده خریداری و ظرفیت تمام شده است. در بعضی مواقع بلیت موجود است و مردم می‌توانند برنامه‌ریزی کنند و با قطارهای مسافری به مقصد کربلا سفر کنند.

موسوی گفت: طبق روال سال‌های گذشته شیوه حرکت قطارهای کشور عراق که از بصره به سمت کربلا حرکت می‌کردند این‌گونه بوده است؛ به عبارت بهتر این قطارها در ایام پیک اربعین مختص خود مردم عراق قرار می‌گیرد و در این کشور تقاضا بسیار بالاست؛ لذا تاکنون نتوانسته‌ایم موافقت آنها را کسب کنیم.

به این ترتیب، همه قطارهای ویژه اربعین تنها تا ایستگاه شلمچه حرکت می‌کنند. در این ایستگاه، اتوبوس‌های هماهنگ‌شده آماده انتقال مسافران به بصره و سپس کربلا خواهند بود. این تغییر، زمان کل سفر را اندکی کاهش می‌دهد، اما به گفته مسئولان، باعث می‌شود تعداد بیشتری از زائران در بازه زمانی کوتاه به مرز برسند.

تجربه سفر و تغییرات مسیر
بر اساس گزارش میدانی خبرنگار مهر از سفر ریلی دو سال گذشته، قطارهای مستقیم به کربلا، مسیری ۳۶ ساعته را طی می‌کردند که شامل امکاناتی مانند کوپه‌های ۴ و ۶ نفره، سرویس غذا، و فضای مذهبی برای دعا و زیارت‌خوانی بود. توقف در ایستگاه بصره و حرکت نهایی به سمت کربلا، بخشی از جذابیت این مسیر به شمار می‌رفت. اما سختی‌های خودش را هم داشت. این قطار به صورت ترکیبی از تهران تا شلمچه با قطار چهار ستاره، سپس طی مسیر ۳۰ کیلومتری با اتوبوس از شلمچه تا بصره و بعد با قطار عراقی از بصره تا کربلا هر هفته شنبه‌ها حرکت می‌کرد.

اما با تغییر برنامه امسال، بخش پایانی مسیر (از مرز تا کربلا) به وسیله اتوبوس انجام می‌شود. این تغییر باعث شده مدت زمان سفر نسبت به قطار مستقیم کمی کوتاه‌تر شود، اما به گفته مسئولان، ظرفیت جابه‌جایی در کل مسیر افزایش یافته است.

هرچند قطارهای اربعین امسال به کربلا نمی‌روند، اما تمرکز بر اعزام سریع و پرحجم زائران تا مرز، می‌تواند ازدحام را کاهش داده و خدمات‌رسانی را روان‌تر کند. با وجود این، برخی زائران همچنان امیدوارند با بهبود هماهنگی‌های بین‌المللی، قطار مستقیم به کربلا دوباره راه‌اندازی شود.

در سال‌های گذشته وضعیت بهداشت قطاری که از بصره به کربلا می‌رفت چندان تعریفی نداشت. این قطارها اگرچه برای رفت و آمد مردم خود عراق استفاده می‌شود، ولی برای زائرانی که از ایران به کربلا می‌روند می‌بایست شرایط بهتری فراهم شود. بنابراین اگر قرار باشد که این مسیر دوباره راه اندازی شده و مسافران دسترسی به قطار تا کربلا را داشته باشند، باید دستیابی آنها به غذا، نوشیدنی و وسایل استراحت پاکیزه در قطار عراقی نیز فراهم شود، چرا که در سال‌های اخیر قطار عراقی با وجود اینکه جزو قطارهای جدید بود، ولی به شدت مستهلک شده و امکان استفاده مناسب از آنها وجود ندارد.