دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 براساس خبرهای منتشره، ماسیمو آپارو، معاون رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دیروز دوشنبه در شرایطی به تهران آمد که این سفر از لحاظ همکاری‌های جدید ایران و آژانس پس از تجاوز نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران در فردو و نطنز بسیار حائز اهمیت است. دستیابی تهران و این نهاد بین‌المللی که مسوول نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران است، به یک توافق یا نقشه راه برای همکاری جدید از این لحاظ مهم است که جمهوری اسلامی و غرب با پرونده‌های متعدد و بازی مواجه هستند که نیازمند توجه و تلاش جدید به‌ویژه از سوی آژانس است که در طول دو ماه گذشته متهم به سهل‌انگاری و جانبداری از آمریکا و اسرائیل بوده است.
 
این نقشه راه کمک می‌کند تا دو طرف بتوانند با توجه به قانون مجلس شورای اسلامی و در فضای تعلیق مذاکرات ایران و آمریکا و همچنین موضوع اسنپ‌بک همچنان همکاری‌ها را بر بستر اختلافات ادامه دهند. حسب قانون «تعلیق مشروط همکاری‌های ایران و آژانس» تصویب‌شده از سوی مجلس شورای اسلامی، تیم آژانس هیچ دسترسی فیزیکی به تاسیسات هسته‌ای ایران نخواهد داشت. براساس آنچه وزیر امور خارجه ایران اخیرا در مصاحبه با روزنامه «فایننشال تایمز» اعلام کرد، شروط ایران برای آغاز همکاری‌های فی‌مابین، از طرف نهاد آژانس پذیرفته شده و زین پس، شیوه جدید همکاری‌ها زیر نظر شورای عالی امنیت ملی خواهد بود.

از آژانس گلایه‌مند هستیم
سفر ماسیمو آپارو در حالی در دستورکار است که سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست هفتگی درخصوص سفر هیات آژانس به ایران گفت: قرار است گفت‌وگوها از صبح امروز (دوشنبه) شروع شود و با وزارت خارجه نیز دیداری داشته باشند. وی ادامه داد: از همین الان نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که نتیجه این گفت‌وگوها چه خواهد بود و زود است که در این ارتباط صحبت کنیم.

بقایی ادامه داد: بحث‌ها در این زمینه فنی و پیچیده است و ما اکنون با وضعیتی روبه‌رو هستیم که منحصربه‌فرد است. در تاریخ فعالیت آژانس تاکنون این موضوع را شاهد نبوده‌ایم که تاسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای یک کشور که ۲۴ساعته تحت نظر آژانس است مورد حمله قرار بگیرد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز آن‌طور که لازم است این موضوع را محکوم نکند. ما از این بابت از آژانس گلایه‌مند هستیم.

وی افزود: هیچ روش و شیوه‌نامه جدیدی برای این موارد وجود ندارد و این سفر و رایزنی‌هایی که در جریان آن انجام می‌شود، قاعدتا معطوف به نحوه تعامل ایران و آژانس در آینده خواهد بود در پرتو اتفاقاتی که در این مدت رخ داده و با در نظر گرفتن مصوبه مجلس شورای اسلامی. بقایی در پاسخ به این سوال که با توجه به رایزنی‌هایی که وزیر خارجه مصر همزمان با عراقچی و دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشته است، آیا مصر میانجی ایران و آژانس است، گفت: خیر چنین چیزی نیست. ما با آژانس در ارتباط هستیم. هیات آژانس امروز در ایران است و ما نیازی به میانجی در این زمینه نداریم.

پیش‌تر عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که معاون رافائل گروسی روز دوشنبه تنها برای گفت‌وگو درباره ازسرگیری همکاری تهران با آژانس به ایران سفر می‌کند و قرار نیست از تاسیسات هسته‌ای ایران بازدید کند. عراقچی گفت: «مذاکرات با آژانس انرژی اتمی برای تعیین چارچوب همکاری برگزار می‌شود. تا زمانی که به چارچوبی دست پیدا نکنیم، هیچ برنامه‌ای برای بازدید از مکانی وجود ندارد و همکاری آغاز نمی‌شود. این چارچوب هم بر مبنای قانون مجلس شورای اسلامی خواهد بود.»

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران، روز چهارشنبه دوم ژوئیه قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» را برای اجرا ابلاغ کرد و عملا همکاری ایران با آژانس تعلیق شد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دو روز پس از این اقدام تهران، اعلام کرد که گروهی از بازرسانش را از ایران خارج کرده است.

شرط پذیرش محدودیت‌های هسته‌ای
همزمان با این تحولات، معاون سیاسی وزیر خارجه ایران گفت که ایران در صورت لغو تحریم‌های آمریکا «محدودیت‌هایی بر توسعه هسته‌ای را خواهد پذیرفت». به گزارش ایسنا، مجید تخت‌روانچی، در گفت‌وگو با رسانه ژاپنی کیودو تاکید کرده که ایران در ازای لغو تحریم‌های آمریکا علیه ایران، «محدودیت‌هایی بر توسعه هسته‌ای را برای مدت معینی می‌پذیرد» و تهران می‌تواند به عنوان بخشی از یک «توافق برد-برد و عادلانه» با محدودیت‌های موقت بر فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز خود موافقت کند.