ایسنا/پرونده حذف چهار صفر از پول ملی به صورت جدی در دستور کار بانک مرکزی، دولت و مجلس شورای اسلامی قرار دارد و طبق گفته مسئولان، از سال ۱۴۰۶ از پول جدید استفاده ‌می‌شود و تا پنج سال دیگر یعنی از سال ۱۴۰۹ تنها ملاک، واحد پول جدید خواهد بود و پول قدیم به طور کامل حذف می‌شود.

قدم‌های جدی برای حذف چهار صفر از واحد پول ملی برداشته شده و گویا قرار است که نماد پول ملی از «ریال» به «تومان» و واحد خُرد پولی به «قِران» تغییر کند؛ به طوری که در ایام اخیر هماهنگی بالایی میان دولت، بانک مرکزی و مجلس برای بررسی و تصویب لایجه حذف چهار صفر از پول ملی صورت گرفته تا این موضوع به نتیجه برسد. 

البته این ایده به شکل جدی به سال ۱۳۹۸ باز می‌گردد که در آن دولت دوازدهم لایحه پیشنهادی بانک مرکزی برای حذف چهار صفر از پول ملی و تبدیل واحد ریال به واحد تومان را در هیات وزیران بررسی و به تصویب رساند تا وارد مرحله بعدی تصویب در مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شود و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ در مجلس شورای اسلامی مصوب شد تا دولت طی سه سال آتی شرایط تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان را فراهم کند.

تا اینکه در اواخر اردیبهشت ماه سال جاری، رئیس کل بانک مرکزی در تشریح اهداف و سیاست‌های پولی بانک مرکزی، اصلاح نظام پولی کشور را هدف‌گذاری کرد و بر برنامه سیاست‌گذار پولی (بانک مرکزی) برای حذف چهار صفر از پول ملی تاکید کرد و آن را یکی از اهداف اصلی بانک مرکزی برای سال ۱۴۰۴ برشمرد.  

هفته گذشته نیز، حذف چهار صفر از پول ملی در کمیسیون اقتصادی مجلس تصویب شد و آنطور که در کمیسیون اقتصادی مجلس مطرح شده با نهایی شدن بررسی ایرادات شورای نگهبان در کمیسیون اقتصادی، ‌این موضوع در شهریورماه در صحن علنی مجلس مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

اما به صورت کلی و در سطح کلان اقتصادی، معمولا زمانی که تورم بلندمدت در یک کشور موجب برجای ماندن حجم بالایی از اسکناس و مسکوک کم ارزش (نسبت به گذشته) شود، بی شک، نتایج بسیاری از جمله آثار روانی بر افکار عمومی بر جای می‌گذارد. بنابراین در این شرایط برخی کشورها ناچار به اجرای برنامه اصلاحات پولی به روش‌های مختلف می‌شوند.

این اصلاحات معمولا با سه روش، «تغییر نام واحد پول کشور»، «حذف چند صفر از واحد پول» و «ترکیبی از هر دو روش» انجام می‌شود که هر یک از این روش‌ها، خود نیازمند پیاده‌سازی بستر سیاستی جامعی است که علاوه بر کنترل تورم، باید بستر فکری جامعه برای پذیرش شرایط جدید را نیز فراهم کند.

گام جدی برای تعیین تکلیف حذف چهار صفر
امروز نیز میثم ظهوریان - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس - به ایسنا گفت: با قانونی شدن لایحه اصلاح ماده یک قانون پولی و بانکی، از سال ۱۴۰۶ از پول جدید استفاده ‌می‌شود و در فاز دوم یعنی از سال ۱۴۰۹ پول قدیم و چهار صفر به طور کامل از پول ملی حذف می‌شود.
امروز همچنین فاطمه مهاجرانی - سخنگوی دولت با اشاره به عوامل و دلایل حذف صفر از پول ملی گفت: حذف صفر از پول ملی مسیری است که تا امروز چندین کشور دنیا آن را انجام داده و حتی برخی از کشورها تا چند مرحله از حذف صفر از پول ملی خود اقدام کردند. بررسی این موضوع در کشور ماه از سال ۱۳۸۶ آغاز شد و در دولت دوازدهم به صورت جدی دنبال شد و دولت چهاردهم در جلسه روز یکشنبه (هفته جاری) با ادامه این روند موافقت کرد.

سخنگوی دولت از مهمترین عوامل و اهداف برای حذف چهار صفر از پول ملی را اقدامی اصلاحی-ساختاری در اقتصاد خواند و گفت: به جهت تورم‌هایی که طی سال‌ها شاهد آن بودیم واحد پول اصلی یعنی ریال باید بدون استفاده مانده و این اقدام در راستای کاهش بار روانی و اصلاحات نهادی و ساختاری است؛ همچنین بحث چاپ اسکناس از دلایل دیگری است که دولت به دنبال آن است.

بنابراین آنچه در روزها و ماه‌های اخیر شاهد آن هستیم عزم بانک مرکزی، دولت و مجلس برای بررسی جدی موضوع حذف چهار صفر و تلاش برای تحقق آن است. با این حال، باید توجه داشت که تمامی ابعاد خرد و کلان مربوط به حذف صفر از واحد پول ملی به جد بررسی و کارشناسی شود و تمامی پیامدهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن به صورت کاملا کارشناسی شود مورد ارزیابی قرار بگیرد.

گفتنی است؛ تا امروز نزدیک به ۲۰ کشور در جهان حداقل یک بار اقدام به حذف صفر از پول ملی خود کرده و در ۱۰ کشور دیگر نیز این اتفاق دو بار رخ داده است. در برخی از کشورها هم این راهکار بیش از دو بار مورد استفاده قرار گرفته است که باتوجه به مطرح شدن اجرای این راهکار در کشور ما، بررسی تجربه هر کدام از این کشورها و شکست و موفقیت آنها می‌تواند در اجرای درست حذف صفر از ایران نیز راهگشا باشد.