برای مقابله با این سلول‌های مخرب، دانشمندان در حال آزمایش «واکسن‌های سرطان» هستند؛ نوعی ایمنی‌درمانی که برخی سلول‌های ایمنی را تحریک می‌کند تا سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود کنند.

سرطان لوزالمعده و روده اغلب در افرادی رخ می‌دهد که دچار جهش در ژن KRAS هستند؛ ژنی که به رشد تومورهای سرطانی کمک می‌کند. پژوهشگران می‌گویند این ویژگی آن‌ها را به هدفی مناسب برای واکسن‌های سرطان تبدیل می‌کند.

یافته‌های جدید که در نشریه Nature Medicine منتشر شده، هنوز باید در مطالعات گسترده‌تر تایید شود، اما با این حال نشان می‌دهد درمان‌هایی که سیستم ایمنی را تقویت می‌کنند می‌توانند برای برخی بیماران سرطانی نویدبخش باشند.

این سنجش اولیه فقط شامل ۲۵ نفر بود، ۲۰ نفر با سرطان لوزالمعده و پنج نفر با سرطان روده، که درمان‌های استاندارد را کامل کرده بودند اما هنوز نشانه‌هایی از سرطان در خون آن‌ها دیده می‌شد.

برخلاف واکسن‌های تجربی دیگر که بر اساس پروتئین‌های تومور هر بیمار به‌طور شخصی ساخته می‌شوند، واکسن مورد استفاده در این مطالعه به‌صورت انبوه تولید شده بود.

پس از حدود ۲۰ ماه پیگیری، ۱۷ بیمار واکسن‌دریافت‌کننده واکنش ایمنی قوی به پروتئین‌های جهش‌یافته تومور نشان دادند. بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده به‌طور متوسط ۲۹ ماه پس از واکسیناسیون زنده ماندند که بیش از ۱۵ ماه آن بدون سرطان بود.

بیمارانی که قوی‌ترین واکنش ایمنی را داشتند، هم مدت طولانی‌تری زنده ماندند و هم مدت بیشتری بدون سرطان سپری کردند، در مقایسه با کسانی که واکنش ضعیف‌تری داشتند.

به گفته نویسندگان مطالعه، اگرچه روش‌های درمانی دیگری هم برای هدف‌گیری پروتئین‌های جهش‌یافته KRAS وجود دارد، اما این واکسن «آماده» می‌تواند سیستم ایمنی بیماران را آموزش دهد تا این سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود کنند.

دکتر مگنوس دیلون، پژوهشگر بالینی در مؤسسه تحقیقات سرطان بریتانیا که در این مطالعه مشارکت نداشت، این نتایج را «بسیار امیدوارکننده» خواند و گفت: «بسیاری از بیماران این جهش KRAS را دارند، بنابراین یک واکسن آماده می‌تواند برای افراد زیادی مفید باشد و همچنین هزینه و زمان لازم برای ساخت واکسن شخصی‌سازی‌شده را کاهش می‌دهد.»

با این حال، دیلون و سایر کارشناسان مستقل تاکید کردند که یافته‌ها باید در مطالعات گسترده‌تر تایید شود تا مشخص شود این روش تا چه حد می‌تواند مؤثر باشد.

دکتر خُروم خان، انکولوژیست در لندن، گفت: «هرچند نتایج امیدوارکننده و الهام‌بخش هستند، اما هنوز مقدماتی بوده و باید در مطالعات گسترده‌تر و تصادفی تایید شوند تا بتوان درباره فایده بالینی آن اطمینان پیدا کرد.»

ریچارد سالیوان، مدیر مؤسسه سیاست سرطان در کالج کینگ لندن، نیز هشدار داد که نتایج اولیه ممکن است به دلیل بررسی هم‌زمان سرطان لوزالمعده و روده، دو سرطان کاملا متفاوت دچار انحراف شود.

او افزود: «ما پیش‌تر هم با چنین رویکردهایی مواجه بوده‌ایم که در نهایت به اثربخشی ملموس منجر نشده است.»

اکنون این واکسن در یک سنجش تصادفی مرحله دوم در حال آزمایش است.