اعتماد/متن پیش رو در «اعتماد» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

منچسترسیتی قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد و قطر میزبان جام جهانی بود. پیشنهاد کشورهای نفتی برای دراختیار گرفتن فوتبال قرار است وارد فاز تازه‌ای شود. ایندیپندنت می‌نویسد تا سال 2030 این ورزش به‌طور کامل تغییر شکل خواهد داد. پس از اینکه پپ گواردیولا جام لیگ قهرمانان اروپا را به دست آورد، از بازیکنانش خواست که او و شرایط را درک کنند. این مربی کاتالانی ممکن است در کنفرانس مطبوعاتی خود در مورد رسیدن به رئال مادرید شوخی کرده باشد، اما عمیقا و قلبا در مورد حفظ لیگ قهرمانان اروپا و پیروزهای بیشتر مصرّ بود. به هر حال، این فقط شادی پیروزی نبود که در ساعات اولیه صبح یکشنبه در باشگاه جاری شد. این حس شکسته شدن یک مانع روانی بود و به این معنی است که ما در قلمرو جدیدی در فوتبال هستیم، زیرا با دوره‌ای از تحولات عظیم مواجهیم.

اولین لیگ قهرمانان برای یک باشگاه وابسته به یک دولت یک نقطه عطف تاریخی است، بیش از همه برای آینده‌ای که مدت‌هاست در راه است. چنین موفقیتی زمانی از نظر آماری اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد که شما بتوانید تا حد امکان بدون هیچ ریسکی برای آن سرمایه‌گذاری کنید.

بسیاری به این نکته اشاره می‌کنند که چگونه همه اینها 
در واقع بخشی از یک برنامه اقتصادی برای کشورهایی مانند امارات متحده عربی و عربستان سعودی است؟ و این سوال درستی است. حتی اگر ورزش بخشی از این موضوع باشد که بیشتر به عادی‌سازی و تصویر مربوط می‌شود تا بازگشت اقتصادی واقعی.  تفاوت در ارقام بسیار زیاد است. اهداف «حمایت ورزشی» پیچیده‌تر هم هستند. آنها هنوز صرفا هسته‌ای از پروژه‌ها را تشکیل می‌دهند که توسط اسنادی مانند چشم‌انداز اقتصادی ابوظبی 2030 و چشم‌انداز 2030 عربستان سعودی مشخص شده‌اند. انتخاب موازی سال 2030 توسط دو کشور و اینکه چگونه همه اینها بر فوتبال تاثیر گذاشته است، اکنون سوالات بیشتری را به وجود آورده است.

فوتبال تا سال ۲۰۳۰ واقعا چگونه خواهد بود؟
سال ۲۰۳۰ از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا زمانی است که سالگرد صدمین جام جهانی برگزار می‌شود، رقابتی که ارزش نمادین بسیار زیادی خواهد داشت.
میزبان در سه ماهه سوم سال 2024 تعیین می‌شود و این روند هنوز توسط چهره‌های صنعت فوتبال به عنوان یکی از تاثیرگذارترین عوامل در ورزش فوتبال تلقی می‌شود. نتیجه هرچه که باشد در اصل وضعیت فوتبال را در دهه آینده تعیین می‌کند. در درجه اول به این دلیل که آنها بزرگ‌ترین عوامل بعدی را شکل می‌دهند که معاملات پخش و خرید باشگاه‌ها هستند و این موضوع را می‌توان در طول 30 سال گذشته دنبال کرد. جام جهانی 1994، دنیای تجارت ایالات متحده را با مقیاس واقعی محبوبیت جهانی فوتبال آشنا کرد. تصادفی نیست که در مارس 2003، گلیزرها اولین سهام خود را در منچستریونایتد خریداری کردند و می‌توان گفت که یک روند تجاری جدید تنظیم شده بود. در عین حال، برگزاری جام جهانی 2022 در قطر نه تنها به عنوان یکی از تاثیرگذارترین لحظات تاریخ فوتبال، بلکه در خاورمیانه نیز به شمار می‌رود. تقریبا هر تحلیلگر جدی در این منطقه، آن را عامل مستقیم مناسبات خلیج‌فارس می‌داند که به وضوح رقابت ورزشی بین کشورهای درگیر را افزایش داد. جام‌های جهانی دیگر اثرات متفاوتی داشته‌اند، برای مثال سال 2002 تغییراتی را در تقویم آغاز کرد، اما سال‌های 1994 و 2022 بودند که دو نیروی محرکه فوتبال را برای هفت سال آینده شکل دادند. در سال 1994 بحث ورود سرمایه‌داران غربی بود که عمدتا از طریق سرمایه‌گذاران خطرپذیر ایالات‌متحده و صندوق‌های سهام خصوصی انجام شد و دیگری یعنی جام جهانی 2022 مربوط می‌شود به بحث سیاست‌های منطقه خلیج‌فارس.  بدیهی است که قدرتمندترین رقابت جهان یعنی لیگ برتر این موضوع را به نمایش می‌گذارد. نیمی از باشگاه‌های فصل آینده مالک امریکایی دارند که نفوذ کنترل‌شده‌ای دربردارد. سیتی و نیوکاسل یونایتد به ترتیب متعلق به ابوظبی و عربستان سعودی هستند. اگر گلیزرها تصمیم بسیار مهم - و به همان اندازه بحث‌برانگیز - برای فروش باشگاه به شیخ جاسم قطری را اتخاذ کنند، منچستریونایتد، بزرگ‌ترین باشگاه رقابت‌ها، ممکن است به نقطه عطفی در این زمینه تبدیل شود و همچنین تا حد زیادی نشان می‌دهد که این چگونه کار می‌کند.

بارسلونا، «اهرم‌های اقتصادی» و مرحله بعدی «حمایت ورزشی»
پول کشورهای حاشیه خلیج‌فارس عامل غالب است، زیرا آنها مایلند مقدار زیادی از آن را در همه زمینه‌ها پمپاژ کنند. در میان شکاف‌های ایجادشده در فوتبال که به‌طور چشمگیری در حال گسترش است، سرمایه‌داران غربی نفوذ خود را اعمال می‌کنند و در جایی که فرصت وجود داشته باشد خرید می‌کنند. تنها کافی است نگاهی به قراردادهای جذب سرمایه بارسلونا در تابستان گذشته بیندازید تا بفهمید چطور می‌شود در رقابت باقی بمانید. آن‌هم در دنیایی که در آن بهترین مربیان و بازیکنان به ترتیب توسط سیتی و پاری سن ژرمن خریداری شدند. خود لالیگا برای رسیدن به لیگ برتر با گروه خصوصی CVC قرارداد بست، در حالی که سری A نیز به دنبال همین موضوع بوده است. 
یک تئوری رو به رشد در بازی وجود دارد که گام بعدی در این امر، صندوق‌های دارایی دولتی است که به دنبال انجام معاملات مشابه هستند. این می‌تواند تعادل قدرت بین رقابت‌های داخلی را کاملا تغییر دهد، زیرا یک لیگ می‌تواند ناگهان شاهد افزایش تعداد زیادی از باشگاه‌هایش باشد که به سطح لیگ برتر رسیدند. این یک تحول کاملا منطقی است که از خرید صرف باشگاه‌ها ناشی خواهد شد. به نحوی که خرید باشگاه‌ها تبدیل به تکمیل‌کننده حمایت‌های مالی و برگزاری رویدادها خواهد شد. اعلامیه اخیر عربستان مبنی بر خصوصی‌سازی چهار باشگاه خود توسط صندوق سرمایه‌گذاری عمومی حتی یک مدل جدید هم ارایه می‌دهد. مدل فعلی این بازی، یک هرم جهانی است که بیش از یک قرن در حال رشد بوده ولی امروز از همه زوایا در حال حذف شدن است. شهر ابوظبی در حال حاضر در اوج قرار دارد. ما به نقطه‌ای رسیده‌ایم که به نظر می‌رسد تنها هشت باشگاه می‌توانند قهرمان لیگ قهرمانان شوند، اگرچه نیوکاسل مطمئنا به آن گروه خواهد پیوست.
اینکه دیگران چطور پیش می‌روند ممکن است به برخی تصمیمات نظارتی بزرگ بستگی داشته باشد. حرکاتی مانند محدود کردن هزینه‌های لیگ برتر یا تغییر قوانین یوفا برای جوایز می‌تواند باعث افزایش شدید تعادل رقابتی شود. نقش تنظیم‌کننده مستقل جدید که در لیگ برتر انگلیس حضور پیدا کرده نیز آموزنده خواهد بود. بسیاری از چهره‌های فوتبال در سایر کشورهای بزرگ به‌شدت معتقدند که این ایده می‌تواند گسترش یابد. برخی حتی فکر می‌کنند که این درنهایت تهدیدی برای فیفا از نظر حذف بخشی از قدرت بدنه جهانی خواهد بود. اگر قانونگذاران مستقل بتوانند عملا در افزایش سهام هواداران در باشگاه‌ها موثر باشند، می‌تواند در واقع بخشی از کنترل را پس بگیرد تا بخش بیشتری از فوتبال را به دست هواداران بازگرداند.

عواقب اتهامات لیگ برتر علیه منچسترسیتی
به همین دلیل است که تا این حد اتفاقات بعدی به نتایج اتهامات لیگ برتر علیه منچسترسیتی و اتهامات دادستان عمومی اسپانیا علیه بارسلونا بستگی دارد. هر دو می‌توانند چهره فوتبال را تغییر دهند و واکنش‌های زنجیره‌ای را به همراه داشته باشند. از طرف دیگر، سوال بزرگ این است که موضع یوفا در مورد مدل‌های چند باشگاهی چگونه خواهد بود. درحالی که بیشتر تمرکز روی این موضوع مربوط به ایالات‌متحده است تا صندوق‌ها و دولت‌های ثروت مستقل.
از آنجایی که در واقع کشورهای زیادی وجود ندارد که بخواهند باشگاه بخرند، چنین تغییری می‌تواند خرید چندگانه توسط یک صندوق یا به عبارت ساده‌تر مالکیت مشترک توسط یک نهاد را تسهیل کند. دستورالعمل اخیر الکساندر چفرین، رییس یوفا در این مورد -حداقل از نظر بیانیه‌های عمومی- طبیعتا از منظر علاقه قطر به منچستریونایتد شکل گرفته است، زیرا این کشور از قبل مالک پاری‌سن‌ژرمن بوده است.

با توجه به انتقادات مداوم از سوی گروه‌های حقوق بشر در رابطه با «ورزش‌شویی»، سوالات بزرگی در مورد ارزش‌های واقعی فوتبال نیز به وجود آمده است. این همان جایی است که شرکت‌های سهام خصوصی و سایر منافع سرمایه‌داری می‌توانند نفوذ خود را بیشتر اعمال کنند. قصد بسیاری از خریدهای باشگاهی این است که آنها را ظرف 5 سال پس از بالا رفتن ارزش برگردانند. اما چه کسی توانایی خرید چنین باشگاه‌هایی را دارد؟ شاید شرکت‌های سهام خصوصی و به احتمال زیاد گروه‌های مرتبط با دولت.
این می‌تواند دنیایی را به ارمغان بیاورد که در آن یک کشور یا صندوق ثروت مستقل شش باشگاه در لیگ قهرمانان اروپا دراختیار داشته باشد.  به همین دلیل است که موضع یوفا در این باره بسیار مهم است. با این حال قرارداد اخیر تورجهانی گلف با کشورهای حاشیه خلیج‌فارس همان چیزی را ثابت می‌کند که یکی از مدیران برجسته فدراسیون سال گذشته به ایندیپندنت گفته بود. دولت‌های خودکامه آن‌قدر پول بیشتر و اراده بیشتری برای خرج کردن آن دارند که مقامات ورزشی بدون حمایت دولت خود را تقریبا ناتوان می‌بینند. این باعث می‌شود که بسیاری تصمیم بگیرند که «در نهایت بهتر است با این منافع کار کنیم تا اینکه آنها علیه شما کار کنند.»
یک موضوع مرتبط این است که چگونه نمونه‌هایی مانند پرونده گلف LIV و سخنان خلدون المبارک، رییس باشگاه منچسترسیتی، در مورد «بهترین 50 وکیل» نشان می‌دهد که چنین کشورهایی می‌توانند سیستم‌های حقوقی را «خلع سلاح» کنند. خرید تدریجی زیرساخت‌های ورزشی به وضعیتی منجر شده است که ناصر الخلیفی، رییس پاری سن ژرمن، به یکی از قدرتمندترین چهره‌های فوتبال تبدیل شده و به صدر اتحادیه باشگاه‌های اروپا صعود کرده است. با این حال، چنین اقداماتی همیشه با واکنش‌هایی همراه است و به ایندیپندنت گفته شده است که نگرانی فزاینده‌ای در اتحادیه اروپا در مورد تاثیر دولت‌ها و صندوق‌های سهام خصوصی وجود دارد. اینجاست که جرقه‌های حمایت دولت آشکار می‌شود. در غیر این صورت، یکی دیگر از پیامدهای ناخواسته صدور مجوز برای تصاحب‌های بیشتر، رشد گروه‌های رای‌دهنده خاص است و از همین طریق ایده‌های بسیار جدیدی می‌توانند وارد فوتبال شوند. لیگ برتر در حال حاضر در چند خط تقسیم می‌شود و بیشترین اختلاف بر سر اتهامات منچسترسیتی است.

استراتژی عربستان  برای میزبانی جام جهانی 2030
عربستان سعودی پیش از تصمیم‌گیری درباره نامزدی جام جهانی 2030 به‌شدت از بلوک‌های رای‌گیری آگاه بوده است. آنها از طریق گنجاندن یونان در مناقصه خود به اروپا نفوذ کرده‌اند و شمال آفریقا را از طریق همکاری با مصر به دست آورده‌اند. یک تئوری رو به رشد در مورد فوتبال وجود دارد که آنها می‌توانند با راض کردن اروگوئه، در امریکای جنوبی نیز نفوذ کنند. این فشاری است که در سال آینده رشد بیشتری هم خواهد کرد، زیرا محمد بن سلمان می‌خواهد جام جهانی را به محوریت «چشم‌انداز 2030» تبدیل کند. همه اینها به این دلیل است که یکی از چهره‌های بازی می‌گوید که این دهه «دهه عربستان سعودی» است.

ترجمه هانیه نیک