زومیت/ هر روز هزاران تکه سنگ فضایی وارد جو زمین می‌شوند، اما تنها در مواردی نادر توانسته‌اند از جو زمین عبور کنند و به انسان‌ها برخورد کنند.

تصور کنید در خانه‌ی گرم و امن خود نشسته‌اید و ناگهان سنگی از آسمان سقف خانه‌تان را می‌شکافد و به شما برخورد می‌کند! چنین سناریویی ممکن است شبیه فیلم‌های علمی‌تخیلی به‌نظر برسد، اما این اتفاق واقعاً درطول تاریخ رخ داده و به‌ویژه در سال‌های اخیر، موارد بسیار بیشتری از آن مستند شده است.

سیاره ما هر روز زمین توسط هزاران کیلوگرم سنگ فضایی بمباران می‌شود، بیشتر آن‌ها در جو می‌سوزند، اما برخی قطعات موفق می‌شوند به سطح زمین برسند. احتمال برخورد مستقیم شهاب‌سنگ با انسان بسیار بسیار ناچیز است؛ اما صفر نیست.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند احتمال برخورد شهاب‌سنگ به انسان از آنچه فکر می‌کنیم بیشتر است. براساس مطالعات، احتمال برخورد سیارک بزرگ‌تر از ۱۴۰ متر به زمین اندکی بیشتر از احتمال برق‌گرفتگی است. پروفسور کری نیوجنت از کالج اولین می‌گوید: «اگرچه وقوع چنین رویدادی بسیار نادر است، هرگز صفر نیست. درست مانند پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن، اگر زمان کافی داشته باشیم، می‌توان از برخورد یک سیارک هم جلوگیری کرد.»

جالب است بدانید که احتمال برخورد شهاب‌سنگ به شما بیشتر از احتمال حمله فیل یا کایوت و حتی یک حادثه در پرش آزاد (اسکای‌دایوینگ) است.

داستان شگفت‌انگیز اَن هاجز؛ زنده‌ماندن از برخورد آسمانی

تنها انسانی که به‌طور رسمی می‌دانیم مورد اصابت شهاب‌سنگ قرار گرفت و از این حادثه جان سالم به‌در برد، زنی آمریکایی به نام اَن هاجز بود.

به گزارش آی‌اف‌ال ساینس، در تاریخ ۳۰ نوامبر ۱۹۵۳، هاجز در شهر اوک گروو آلاباما روی کاناپه خانه‌اش خوابیده بود. ناگهان سنگی به اندازه گریپ‌فروت از آسمان فرود آمد، سقف خانه‌اش را شکافت، به رادیوی چوبی‌اش آسیب زد و سپس به پهلوی او اصابت کرد. نتیجه فقط یک کبودی شدید بود، اما این برخورد زندگی هاجز را برای همیشه تغییر داد.

سقوط شهاب‌سنگ روی سقف خانه هاجز درست در اوج دوران جنگ سرد رخ داد و بسیاری از مردم محلی نور درخشان شهاب را با موشک یا هواپیما اشتباه گرفتند. ناسا همان زمان حادثه را ثبت کرد.

ماجرای آن سنگ فضایی به همین‌جا ختم نشد. پیش از برخورد، شهاب در آسمان به دو نیم شد. یک نیمه به بدن هاجز خورد و نیمه دیگر را کشاورزی به نام جولیوس مک‌کینی پیدا کرد. او توانست آن را بفروشد و در نهایت به مؤسسه اسمیتسون در واشینگتن رسید.

اما قطعه هاجز دردسر زیادی داشت. صاحبخانه‌اش، رسانه‌ها و حتی مقامات دولتی خواستار مالکیت آن شدند. هاجز که از این توجه خسته شده بود، پس از مدتی تصمیم گرفت سنگ را به موزه تاریخ طبیعی آلاباما اهدا کند. این شهاب‌سنگ هنوز هم در همان‌جا نگهداری می‌شود و یکی از مشهورترین آثار نمایشگاهی است.

مرگ‌های احتمالی دیگر بر اثر شهاب‌سنگ

هرچند هاجز تنها مورد تأیید رسمی برخورد مستقیم است، گزارش‌های دیگری نیز وجود دارند.

در ۱۹۹۲، گفته شد شهابی در اوگاندا به سر یک پسر برخورد کرد، اما خوشبختانه وی آسیب ندید. بااین‌حال ماجرا هرگز تأیید نشد.

در ۲۰۱۶، گزارشی در هند از مرگ یک مرد بر اثر شهاب‌سنگ منتشر شد. حتی گودالی روی زمین دیده شد، اما ناسا این روایت را رد کرد و علت حادثه را انفجار زمینی دانست.

با وجود تردیدها در بسیاری از گزارش‌ها، یک حادثه تاریخی تقریباً قطعی به نظر می‌رسد. در گزارش دیگری، آی‌اف‌ال ساینس می‌نویسد در سال ۲۰۲۰، پژوهشگران با بررسی اسناد امپراطوری عثمانی مربوط به ۲۲ اوت ۱۸۸۸ دریافتند که در منطقه سلیمانیه (اقلیم کردستان عراق) بارشی از شهاب‌سنگ‌ها حدود ۱۰ دقیقه ادامه داشته است. به‌نقل از اسناد، درپی این حادثه یک مرد جان باخت، فردی دیگر فلج شد و محصولات کشاورزی از بین رفتند.

گزارش‌ها حتی به این نکته اشاره می‌کنند که تکه‌های شهاب روی تپه‌ای سقوط کردند و احتمالاً نمونه‌هایی به دولت وقت فرستاده شدند؛ هرچند هنوز یافت نشده‌اند. پژوهشگران معتقدند: «این نخستین گزارش در تاریخ است که با پشتوانه اسناد رسمی دولتی، کشته‌شدن انسان بر اثر شهاب‌سنگ را تأیید می‌کند.»

شاید دلیل گم‌شدن این روایت برای مدت طولانی، نگارش آن به زبانی غیرانگلیسی و بی‌توجهی به اسناد تاریخی بوده باشد. پژوهشگران باور دارند که ممکن است گزارش‌های مشابه دیگری هم در بایگانی‌های تاریخی یافت شوند.

احتمال برخورد شهاب‌سنگ با انسان اندک است، اما هرگز صفر نیست. داستان اَن هاجز نشان می‌دهد که حتی چنین اتفاق ناممکنی می‌تواند رخ دهد و اسناد تاریخی سلیمانیه یادآور این حقیقت هستند که آسمان همیشه بی‌خطر نیست.

موارد ثبت‌شده از برخورد شهاب‌سنگ‌ها هرچند نادر، به ما یادآوری می‌کنند که زمین همواره در معرض تهدید اجرام آسمانی است؛ تهدیدی کوچک اما واقعی که اگرچه به‌ندرت رخ می‌دهد، هر بار تاریخ‌ساز می‌شود.