فارس/ در حالی که بغداد از خروج نیروهای آمریکایی تا سپتامبر ۲۰۲۵ خبر می‌دهد، شواهد نشان می‌دهد واشنگتن صرفاً در حال جابه‌جایی پایگاه‌های خود به اقلیم کردستان است، نه ترک کامل خاک عراق.

مشاور محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق، در ۱۷ اوت (۲۶ مرداد) اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در سپتامبر ۲۰۲۵ از پایگاه هوایی عین‌الاسد و فرودگاه بین‌المللی بغداد خارج خواهند شد. یک روز بعد، سخنگوی سفارت آمریکا در بغداد به‌طور جداگانه به رسانه‌های عراقی گفت که مأموریت آنچه «ائتلاف بین‌المللی» به رهبری آمریکا نامیده می‌شود، به «شراکت امنیتی دوجانبه سنتی‌تر» میان آمریکا و عراق تغییر خواهد کرد. این تحولات پس از انتظار طولانی برای اجرای توافقی صورت می‌گیرد که در سپتامبر ۲۰۲۴ میان دولت عراق و دولت آمریکا حاصل شد. در این توافق آمده بود که صدها نیروی ائتلاف باید تا سپتامبر ۲۰۲۵ خاک عراق را ترک کنند و نیروهای باقی‌مانده نیز تا پایان سال ۲۰۲۶ خارج شوند.

خروج یا جابه‌جایی؟

بسیاری از کارشناسان و ناظران معتقدند خبر خروج نیروهای آمریکایی و ائتلاف بین‌المللی از بغداد و الانبار به معنای ترک واقعی عراق نیست، بلکه جابه‌جایی نیروها در داخل خاک این کشور است. آنچه در عمل رخ داده انتقال نیروهای آمریکا از دو پایگاه عین‌الاسد و ویکتوریا به اقلیم کردستان عراق بوده است. بنابراین این روند «خروج» به شمار نمی‌رود بلکه جابه‌جایی در چارچوب جغرافیای عراق است و نشانه‌ای از ترک کامل کشور نیست. نکته قابل توجه این بود که نیروهای ائتلاف در پایگاه عین‌الاسد مقادیر زیادی سلاح و تجهیزات را جمع‌آوری کرده و سپس با استفاده از مواد ناشناخته آنها را ذوب و نابود کردند، بی‌آنکه طبق توافق، این تجهیزات را به فرماندهی عملیات الجزیره ارتش عراق تحویل دهند. منابع عراقی گزارش دادند که این تجهیزات شامل ادوات سنگین و متوسط نظامی و لوازم لجستیکی گسترده بوده است.

دخالت آشکار آمریکا از سیاست و اقتصاد تا امنیتاما همزمان با اخبار مربوط به خروج یا جا‌به جایی ائتلاف آمریکایی برخی محافل در عراق دست به اعتراض زده‌اند که اکنون زمان مناسبی برای این اقدام نیست، به خصوص نمایندگان حزب دموکرات کردستان عراق؛ آن‌ها چنین استدلال می‌کنند که خروج از عراق بار دیگر خطر تروریسم را افزایش خواهد داد. اما باید تأکید کرد که حضور نیروهای آمریکا و ائتلاف در عراق هیچ‌گاه پشتیبانی واقعی از نیروهای مسلح این کشور به همراه نداشته و گاه چشم خود را بر حضور هسته‌های گروه‌های تروریستی مانند داعش بسته‌اند. از این رو خروج احتمالی کامل این نیروها خلأ امنیتی یا نظامی جدی ایجاد نخواهد کرد، چرا که مسئولیت حفاظت از مرزها سال‌هاست بر عهده نیروهای امنیتی و نظامی عراق به‌ویژه الحشد الشعبی است. در عین حال، این حضور نظامی بارها به روزنه‌ای برای آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل شد تا حملات هوایی علیه عراق انجام دهند؛ به‌ویژه در جریان نبرد «طوفان الاقصی» زمانی که گروه‌های مقاومت اسلامی عراق جبهه پشتیبانی از مقاومت فلسطین در غزه را فعال کردند. مداخله آمریکا تنها به حوزه نظامی محدود نبوده بلکه آشکارا در سیاست و اقتصاد عراق از طریق مواضع سفارت این کشور در بغداد، اظهارات وزیر خارجه آمریکا مارکو روبیو و همچنین نقش وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز دخالت کرده است. این نوع مداخلات حتی خطرناک‌تر از حضور نظامی قلمداد می‌شود.
نگرانی از احیای تروریسم در سایه خروجآنچه نگرانی‌ها را درباره خروج نیروهای آمریکایی یا ائتلاف بین‌المللی افزایش داده، گزارش‌های اخیر رسانه‌های آمریکایی است که از نشانه‌های بازگشت فعالیت گروه‌های تروریستی در برخی استان‌های سوریه خبر داده و هشدار داده‌اند که احتمال دارد این حملات به سمت خاک عراق گسترش یابد. این پرسش را برمی‌انگیزد که آیا واشنگتن بار دیگر در حال فعال‌سازی این ابزار برای تأمین منافع خود است؟ چند روز پیش نیز حسین العامری، عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق، هشدار داد که تلاش‌هایی برای بیدار کردن هسته‌های خفته تروریستی در عراق جریان دارد. او به تحرکات مشکوک «آمریکایی ـ اسرائیلی ـ ترکی» در این زمینه اشاره کرد و گفت فعالیت‌های تروریستی در سوریه بخشی از طرحی است که هدف آن بی‌ثبات‌سازی مجدد عراق است. وی همچنین تأکید کرد که نیروهای امنیتی عراق با همه یگان‌ها و در کنار الحشد الشعبی قادر به مقابله با هرگونه نفوذ یا حملات تروریستی از مرزهای سوریه هستند.