محمدجواد اشرفی، مدیرکل محیط زیست خوزستان در نشست تخصصی «حکمرانی آب» که در حاشیه نمایشگاه دستاوردهای دولت برگزار شد، ضمن گرامیداشت هفته دولت، از بی‌تدبیری در سیاست‌گذاری کلان آب و کشاورزی کشور انتقاد کرد. وی ناترازی کنونی منابع آبی را نتیجه دهه‌ها سوءمدیریت دانست.

اشرفی با اشاره به اینکه بیش از ۸۰ درصد منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود؛ گفت: راندمان کشاورزی در بهترین حالت ۴۰ درصد است و ۶۰ درصد آب به هدر می‌رود. با مدیریت بهینه این منابع، می‌توانستیم سطح زیر کشت خوزستان را از یک میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار به سه میلیون هکتار افزایش دهیم و چالش‌هایی مانند امنیت غذایی، اشتغال، آلودگی محیط زیست و گردوغبار را کنترل کنیم.

وی افزود: خشکسالی کم‌سابقه سال جاری، یکی از بدترین سال‌های ۶۰ سال اخیر بوده، اما همچنان ۱۳۰ هزار هکتار کشت آب‌بر انجام شده که نشان‌دهنده نقص در نظام برنامه‌ریزی است.

اشرفی با انتقاد از عدم سرمایه‌گذاری در مدیریت مصرف آب طی ۴۰ سال گذشته اظهار کرد: اگر به جای سدسازی، مدیریت مصرف آب را اولویت قرار می‌دادیم و از برداشت بی‌رویه توسط پمپ‌های کشاورزی جلوگیری می‌کردیم، امروز با بحران کم‌آبی مواجه نبودیم.

مدیرکل حفاظت از محیط زیست خوزستان با بیان اینکه خوزستان بیش از کم‌آبی، از سوءمدیریت رنج می‌برد، به تصمیم‌گیری‌های غیرمنسجم وزارت نیرو انتقاد کرد و گفت: برای مثال احداث سد سیمره در لرستان بدون توجه به پیامدهای آن برای تالاب هورالعظیم در خوزستان انجام شده است.

وی افزود: پنج ماه است که دود ناشی از آتش‌سوزی در هورالعظیم که کمتر از ۵۰ درصد آن آبگیری شده، زندگی مردم را مختل کرده است. این وضعیت نتیجه بارگذاری‌های بالادست و بی‌توجهی به نیازهای زیست‌محیطی است.

اشرفی با تأکید بر لزوم ارزش‌گذاری اقتصادی منابع آبی گفت: یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب پشت سد سیمره ذخیره شده تا نیازهای کشاورزی تأمین شود، اما باید بررسی شود که این تصمیم چه میزان سود کشاورزی و چه میزان خسارت به تالاب و ذی‌نفعان آن وارد می‌کند.

وی با اشاره به نبود «عدالت آبی» در خوزستان اظهار داشت: نخیلات ۱۰۰ ساله آبادان و خرمشهر بی‌آب مانده‌اند، اما در مناطق دیگر مانند بهبهان یا کهگیلویه و بویراحمد، سطوح جدید کشت ایجاد شده است.

اشرفی تأکید کرد: مشکلات کنونی نتیجه سیاست‌های بلندمدت است و راه‌حل کوتاه‌مدت ندارد. دولت باید برای عبور از بحران، به کشاورزان یارانه پرداخت کند تا از کشت غیرضروری جلوگیری شود.

وی خواستار سرمایه‌گذاری اصولی در مدیریت آب و حرکت به سمت کشاورزی مکانیزه شد و افزود: کمتر از ۱۰ درصد کشاورزی کشور با استانداردهای جهانی آبیاری می‌شود و روش‌های سنتی و نیمه‌مدرن همچنان غالب هستند.