تابناک/متن پیش رو در تابناک منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

پروفسور «پل پیلار» معتقد است هنوز فرصت برای جلوگیری از اجرای «مکانیسم ماشه» وجود دارد، اما این امر مستلزم دیپلماسی متمرکز و مثبت از سوی ایالات متحده، ایران و همچنین اروپایی‌ها است. 

عضو پیشین شورای اطلاعات ملی آمریکا می‌گوید: برای ترامپ و دولت او بسیار حیاتی است که درک کنند اکنون باید به این موضوع اولویت دهند و در ۳۰ روز آینده تلاش جدی برای دستیابی به نوعی درک اولیه و موقت با ایران انجام دهند.
فرانسه، آلمان و انگلیس روز پنجشنبه نامه‌ای به اعضای شورای امنیت سازمان ملل ارسال و اعلام کردند که مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال می‌کنند تا تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران دوباره اعمال شود.
در خصوص این موضوع، خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور «پل پیلار» استاد دانشگاه جورج تاون آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.
«پل پیلار» یکی از سردبیران نشریه نشنال اینترست و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی دانشگاه جورج تاون و نیز مرکز سیاست‌های امنیتی ژنو است. 

*سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان روند فعال سازی مکانیسم ماشه را در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل آغاز کردند. جال که تاسیسات هسته‌ای ایران در حمله اسرائیل و آمریکا نابود شده است و خطر در «آستانه هسته‌ای» بودن ایران نیز مطرح نیست چرا دست به چنین اقدامی زدند؟

میزان تأثیر حملات اسرائیل و آمریکا در عقب‌انداختن برنامه هسته‌ای ایران هنوز نامشخص است. در واقع، این مسئله به موضوع اصلی اختلاف‌نظر در داخل ایالات متحده تبدیل شده است. وضعیت ایران به عنوان یک کشور در «آستانه هسته‌ای» صرفاً با حملات نظامی از بین نمی‌رود. 

شرایط تاسیسات هسته‌ای ایران و وضعیت اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصد، کماکان موضوعات نگرانی‌عمده برای دولت‌های اروپایی و دیگران باقی مانده‌است. به همین دلیل است که اروپایی‌ها خواسته‌هایی از جمله بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همچنین ارائه توضیح درباره اورانیوم غنی‌شده را مطرح کرده‌اند.

* در نامه سه کشور اروپایی به شورای امنیت عنوان شده اگر در مدت ۳۰ روز تا اجرایی شدن اسنپ بک، ایران وارد مذاکرات شود از آن صرف نظر خواهند کرد. به نظر شما روند تحولات به گونه‌ای خواهد بود که آنها از اجرایی شدن آن صرف نظر کنند؟

هنوز فرصتی برای جلوگیری از اجرای آن وجود دارد، اما این امر مستلزم دیپلماسی متمرکز و مثبت از سوی ایالات متحده، ایران و همچنین اروپایی‌ها است. 

اگر دولت ترامپ بتواند بار دیگر به این موضوع اولویت دهد و اگر ایران بتواند از موضعی که اختلافاتش با آمریکا را «غیرقابل حل» می‌داند فاصله بگیرد، آنگاه بهترین امید برای نوعی توافق موقت است که شامل ایران، آمریکا و سه کشور اروپایی (E۳) باشد. 

این توافق ممکن است مسائل بزرگ مربوط به شکل برنامه هسته‌ای ایران را حل نکند، اما پیشرفت کافی در زمینه دسترسی آژانس و ارائه توضیح درباره اورانیوم حاصل شود تا امکان تمدید مهلت بازگشت تحریم‌ها (مکانیسم ماشه) به مدت شش ماه فراهم گردد.

*اروپا برای عدم فعال سازی اسنپ بک سه شرط شامل ۱. گفتگوی مستقیم ایران و آمریکا، ۲. ارائه برآوردی از میزان اورانیوم غنی شده ۶۰ درصد و ۳. همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی، اعلام کرده بود. آیا ممکن است بخشی از این شروط به مذاکره ایران و آمریکا موکول شود؟

وضعیت اورانیوم غنی‌شده و همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی لزوماً در هرگونه مذاکره آینده ایران و آمریکا مورد توجه قرار خواهد گرفت. با این حال، برای جلوگیری از اجرای بازگشت تحریم‌ها، بدون انتظار برای حل قطعی‌تر این مسائل در مذاکرات دوجانبه ایران و آمریکا، باید پیشرفت‌هایی در این زمینه حاصل شود.

*با فعال کردن مکانیسم ماشه، اروپای به صورت موثر وارد مذاکرات احتمالی میان ایران و آمریکا می‌شود و اهرم خود برای امتیازات لازم را دارد. ارزیابی شما چیست؟

احتمالاً انگیزه ثانویه سه کشور اروپایی برای این اقدام، اطمینان از داشتن نقش در چگونگی مدیریت این مسائل و عدم تصمیم‌گیری کامل این موضوع تنها در واشنگتن و تهران بوده است.

*آمریکا چه استفاده‌ای از این فعال سازی «اسنپ بک» در مذاکرات احتمالی با ایران خواهد کرد؟

این در حال حاضر سؤال بزرگ است. به نظر می‌رسد ترامپ تصمیم گرفته که حملات آمریکا و اسرائیل فعلاً مسئله را حل کرده‌اند و او علاقه خود به این موضوع را از دست داده است. سخنان اشتباه خود ترامپ در مورد اینکه چگونه حملات به ادعای او برنامه ایران را «نابود کرده»، احتمالاً این نگرش او را تقویت کرده است. 

برای ترامپ و دولت او بسیار حیاتی است که درک کنند اکنون باید به این موضوع اولویت دهند و در ۳۰ روز آینده تلاش جدی برای دستیابی به نوعی درک اولیه و موقت با ایران انجام دهند.