ایرنا/ متن پیش رو در ایرنا منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

«با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ به آزمونی برای ریاست‌جمهوری ترامپ تبدیل خواهد شد. اگر این درگیری مطابق تصور رئیس‌جمهور پیش نرود، می‌تواند بر جایگاه حزب جمهوری‌خواه در نظرسنجی‌ها تأثیر منفی بگذارد.»

 سایت خبری - تحلیلی الجزیره در گزارشی با عنوان «توهم یک پیروزی آسان در جنگ علیه ایران» نوشت: ایالات متحده و اسرائیل حمله‌ای علیه ایران آغاز کردند و اهدافی را در سراسر کشور مورد اصابت قرار دادند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر (رژیم) اسرائیل در سخنرانی‌های تلویزیونی خود، به‌روشنی اعلام کردند که به‌دنبال تغییر رژیم هستند، نه اعمال فشار نظامی برای دستیابی به یک توافق.

این حمله و پاسخ سریع ایران نشان می‌دهد که دیپلماسی تا چه اندازه به وضعیت شکننده‌ای رسیده است. آغاز جنگ پس از آن رخ داد که میانجی‌ها از یک «پیشرفت چشمگیر» در مذاکرات خبر داده و اعلام کرده بودند که گفت‌وگوها قرار است هفته آینده از سر گرفته شود. روشن است که دیپلماسی هرگز قرار نبود به نتیجه برسد و صرفاً برای پوشاندن طرح‌های جنگی به کار گرفته شد.

با توجه به زمان‌بندی حمله، آشکار است که واشنگتن و تل‌آویو هفته‌ها پیش تصمیم خود را گرفته بودند. رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که این عملیات با هماهنگی واشنگتن انجام شده تا پیش از تعطیلات پوریم صورت گیرد؛ جشنی که یادآور روایت کتاب مقدس درباره نجات قوم یهود از کشتار جمعی در ایران باستان است.

در حالی که هم ترامپ و هم نتانیاهو آشکارا در پی اعلام «پیروزی» هستند، مشخص نیست که آیا واقعاً می‌توانند به آن دست یابند یا خیر.

برخلاف جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته که در آن پاسخ ایران کند و حساب‌شده بود، این بار نیروهای مسلح ایران تقریباً بلافاصله واکنش نشان دادند. موشک‌های بالستیک به پایگاه‌های آمریکا در عراق، قطر، بحرین، امارات متحده عربی و عربستان سعودی و نیز شهرهای اسرائیلی همچون حیفا، تل‌آویو و ایلات شلیک شد.

سرعت واکنش ایران نشان می‌دهد که این حملات را پیش‌بینی کرده و طرح‌های تلافی‌جویانه خود را آماده داشته است. اکنون این پرسش مطرح است که آیا ایران می‌تواند در برابر اراده آمریکا که با فشارهای داخلی و بین‌المللی روبه‌روست، دوام بیاورد یا خیر.

مخاطرات داخلی
ترامپ جنگ علیه ایران را در حالی آغاز کرد که اشتیاق اندکی در میان آمریکایی‌ها برای ورود به یک درگیری خارجی دیگر وجود داشت. یک نظرسنجی اخیر از سوی یوگاو و اکونومیست نشان می‌دهد که تنها ۲۷ درصد از افکار عمومی آمریکا از استفاده از نیروی نظامی علیه ایران حمایت می‌کنند. نظرسنجی دیگری که توسط دانشگاه مریلند انجام شد، حمایت حتی پایین‌تری را ثبت کرد: ۲۱ درصد.

این جنگ پیامدهای سیاسی داخلی قابل توجهی برای ترامپ دارد. با پیشرفت عملیات، اگر ایران تسلیم نشود، رئیس‌جمهور آمریکا میان دو گزینه گرفتار خواهد شد: یا با تشدید درگیری در یک منازعه فرسایشی فرو رود یا در صورت عقب‌نشینی، ضعیف جلوه کند.

با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ به آزمونی برای ریاست‌جمهوری ترامپ تبدیل خواهد شد. اگر این درگیری مطابق تصور رئیس‌جمهور پیش نرود، می‌تواند بر جایگاه حزب جمهوری‌خواه در نظرسنجی‌ها تأثیر منفی بگذارد. اگر جمهوری‌خواهان کنترل کنگره را به دموکرات‌ها واگذار کنند، این امر مانع پیگیری دستورکار سیاسی ترامپ خواهد شد. در صورت تسلط دموکرات‌ها بر کنگره، فشار برای استیضاح ترامپ نیز می‌تواند افزایش یابد.

پیروزی چیست؟
هیچ تحلیلگری معتقد نیست که این جنگ کوتاه خواهد بود. برخلاف جنگ ۱۲ روزه که به آتش‌بس انجامید، این درگیری از هم‌اکنون گسترده‌تر و عمیق‌تر به نظر می‌رسد. آمادگی ایران برای تلافی در سراسر منطقه نشان می‌دهد که این کشور مایل است جنگی طولانی را به‌جای مصالحه دنبال کند.

یکی از مشکلاتی که واشنگتن و تل‌آویو با آن روبه‌رو هستند، چگونگی حفظ فشار بر تهران بدون ایجاد بی‌ثباتی غیرقابل‌کنترل در منطقه است. مشکل دیگر آن‌ها این است که تغییر نظام سیاسی را به‌عنوان هدف نهایی خود اعلام کرده‌اند.

در سخنرانی اعلام حمله به ایران، رئیس‌جمهور آمریکا به نظر می‌رسید که ارتش این کشور به کارزار هوایی بسنده خواهد کرد و نیروهای زمینی اعزام نخواهد شد. او به ظن خود مسئولیت تغییر نظام سیاسی در ایران را بر دوش مردم ایران گذاشت و گفت: «ساعت آزادی شما فرا رسیده است» و آنان را به شورش فراخواند.

در نهایت، ژنرال‌های ترامپ ممکن است توصیه کنند که ادامه یک درگیری طولانی‌مدت پایدار نیست و به درس‌های جنگ ۱۲ روزه اشاره کنند. برای ترامپ، جنگی که امکان پیروزی در آن وجود ندارد، می‌تواند به راهبردی آشنا برای خروج بینجامد: اعلام پیروزی در شبکه تروث سوشال و تغییر روایت.

نویسنده در ادامه ادعا می کند که چالش بعدی، نحوه مذاکره برای آتش‌بس خواهد بود. تهران که دو بار از پرده‌پوشی مذاکرات فریب خورده، ممکن است از این خیانت مضاعف برای سخت‌تر کردن موضع خود بهره گیرد. اگر نظام سیاسی در ایران پابرجا بماند، می‌تواند از نیاز آمریکا به ازسرگیری مذاکرات برای گرفتن امتیاز استفاده کند. از این منظر، فروپاشی امروز دیپلماسی ممکن است زمینه را فراهم کند تا ایران فردا از موضعی قوی‌تر مذاکره کند.