خبرآنلاین/ متن پیش رو در خبرآنلاین منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

سردار سرلشکر محمد پاکپور در پی حملات اخیر اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به کشور به شهادت رسید؛ فرمانده‌ای که نامش با چهار دهه تحولات امنیتی و دفاعی جمهوری اسلامی ایران گره خورده بود. او از نخستین سال‌های پس از انقلاب تا عالی‌ترین سطوح فرماندهی سپاه، در متن مهم‌ترین پرونده‌های میدانی و راهبردی حضور داشت.

 سردار سرلشکر محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران در پی حملات اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به کشور، به شهادت رسید؛ خبری که نام او را بار دیگر در صدر خبرها نشاند. او به عنوان یکی از چهره‌های ارشد نظامی جمهوری اسلامی شناخته می‌شود که کارنامه‌اش با چهار دهه تحولات امنیتی و دفاعی گره خورده بود.

شهادت او در شرایطی رقم خورد که پیش‌تر و در جریان جنگ ۱۲ روزه، پس از شهادت سردار حسین سلامی، با حکم رهبر انقلاب اسلامی و اعطای درجه سرلشکری به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شده بود. انتصابی که در فضایی ملتهب و در میانه تحولات میدانی صورت گرفت و نشان از اعتماد به تجربه طولانی او در ساختار فرماندهی سپاه داشت. او در همان روز انتصاب نامه‌ای به رهبر انقلاب شهید آیت الله خامنه‌ای نوشت و در آن تاکید کرد: «با توکل و استعانت از خداوند متعال برای تحقق وعده امام و مقتدای عزیزمان و تقاص خون فرماندهان، دانشمندان و مردمی که به خون خود غلطیدند، به زودی درهای جهنم به روی این رژیم کودک‌کش گشوده خواهد شد».

محمد پاکپور متولد سال ۱۳۴۰ در اراک بود. او از همان روزهای آغازین پیروزی انقلاب اسلامی به سپاه پاسداران پیوست. حضور در ماجرای کردستان و ایفای نقش در مأموریت‌های امنیتی آن مقطع، نخستین تجربه‌های جدی میدانی او را شکل داد؛ تجربه‌هایی که بعدها در دوران جنگ ایران و عراق به سطوح بالاتری ارتقا یافت.

با آغاز جنگ، پاکپور در مسئولیت‌های عملیاتی متعددی قرار گرفت. فرماندهی یگان زرهی سپاه و سپس هدایت لشکر ۸ نجف اشرف و لشکر ۳۱ عاشورا، بخشی از کارنامه او در آن سال‌هاست؛ دوره‌ای که ساختار رزمی سپاه در حال تثبیت و گسترش بود و فرماندهان میدانی نقشی تعیین‌کننده در سازماندهی نیروها و طراحی عملیات‌ها داشتند. او در جریان همین جنگ مجروح شد؛ اتفاقی که از حضور مستقیم و میدانی‌اش در صحنه نبرد حکایت داشت.

پس از پایان جنگ، مسیر حرفه‌ای پاکپور وارد مرحله‌ای تازه شد. او مسئولیت‌هایی همچون فرماندهی قرارگاه نصرت، فرماندهی قرارگاه شمال، معاونت عملیات کل سپاه پاسداران و ریاست ستاد نیروی زمینی سپاه را برعهده گرفت. این مناصب، بیش از آنکه صرفاً عملیاتی باشند، نیازمند نگاه کلان به آرایش نیروها، برنامه‌ریزی راهبردی و هماهنگی میان یگان‌های مختلف بودند؛ عرصه‌ای که تجربه سال‌های جنگ در آن به کار می‌آمد.

از سال ۱۳۸۸ تا خرداد ۱۴۰۴، با حکم رهبر انقلاب، به مدت ۱۶ سال فرماندهی نیروی زمینی سپاه را برعهده داشت؛ دوره‌ای طولانی که با تحولات امنیتی متعددی در مرزهای کشور و منطقه همراه بود. در این سال‌ها، تمرکز بر بازآرایی ساختار رزمی، ارتقای توان واکنش سریع و توسعه یگان‌های تخصصی در دستور کار قرار گرفت؛ رویکردی که نیروی زمینی سپاه را بیش از پیش به مأموریت‌های نامتقارن و مقابله با تهدیدات ترکیبی معطوف کرد. گواه این ادعا، رزمایش‌های متعددی بودند که در دوران فرماندهی او بر نیروی زمینی سپاه با نام‌های «اقتدار»، «الی بیت‌المقدس»، «پیامبر اعظم» و «شهدای کرد مسلمان» برگزار شد. غالب این رزمایش‌ها بر جنگ‌های نامتقارن و بعضا بر زد و خوردهای شهری تمرکز داشتند.

در خرداد ۱۳۹۶ و در پی حملات تروریستی به مجلس شورای اسلامی و مرقد امام خمینی(ره)، پاکپور شخصاً فرماندهی یگان تکاور صابرین را در صحنه عملیات برعهده داشت. این حضور میدانی، بازتابی از رویکردی بود که او در طول سال‌ها دنبال می‌کرد؛ حضوری نزدیک به صحنه، حتی در جایگاه‌های عالی فرماندهی.

او در کنار سوابق نظامی، تحصیلات دانشگاهی خود را نیز پی گرفت؛ دارای مدرک کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود. چهار سال پیش از شهادتش، نام او وارد فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا شد. پاکپور از 23 خرداد که به عنوان فرمانده کل سپاه منصوب شده بود، عضو شورای عالی امنیت ملی بود. 

هرچند دوره مدیریت در فرماندهی کل سپاه حدود 7 ماه بود، اما عمده نقش آفرینی‌های پاکپور مربوط به دوران فرماندهی‌اش بر نیروی زمینی سپاه بود؛ جایی که بیشتر تمرکز خود را بر مرزهای شرقی در سیستان و بلوچستان و مرزهای غربی در کردستان گذاشته بود؛ او از کردستان کار خود را آغاز کرد و غیر از 7 ماهه مسئولیتش در فرماندهی کل سپاه، در قامت فرماندهی نیروی زمینی سپاه هم نگاهی ویژه به مرزهای کشور در کردستان داشت؛ از کردستان تا کردستان.