دنیای اقتصاد/ متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

بازار جهانی نفت در روزهایی که از منظر ژئوپلیتیک می‌توانست به‌راحتی شاهد یک جهش پرشتاب و ورود قیمت‌ها به کانال‌های بالاتر باشد، بار دیگر در محدوده ۸۲ تا ۸۴ دلار متوقف شد؛ سطحی که عملاً به یک سقف روانی و تحلیلی تبدیل شده است.
 

حمید ملازاده| بازار جهانی نفت در روزهایی که از منظر ژئوپلیتیک می‌توانست به‌راحتی شاهد یک جهش پرشتاب و ورود قیمت‌ها به کانال‌های بالاتر باشد، بار دیگر در محدوده ۸۲ تا ۸۴ دلار متوقف شد؛ سطحی که عملاً به یک سقف روانی و تحلیلی تبدیل شده است. در شرایطی که تنش‌های نظامی پیرامون تنگه هرمز افزایش یافته و سناریوهای بدبینانه از احتمال اختلال در عبور نفتکش‌ها سخن می‌گویند، انتظار می‌رفت بازار با سرعت بیشتری پریمیوم ریسک جنگ را در قیمت‌ها منعکس کند. با این حال، واکنش قیمت‌ها نشان می‌دهد معامله‌گران میان «ریسک بالقوه» و «اختلال بالفعل» تمایز قائل شده‌اند.

عامل اصلی این مهار قیمتی، نه کاهش تنش‌ها، بلکه ورود مستقیم واشنگتن به معادله امنیت انرژی است؛ جایی که اظهارات صریح درباره تضمین تردد کشتی‌ها، معادلات انتظارات را تغییر داده است. در بازاری که بیش از هر چیز به جریان فیزیکی عرضه حساس است، پیام حفظ باز بودن مسیرهای صادراتی، اثر بازدارنده‌ای بر جهش‌های هیجانی داشته است.

رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ اعلام کرده که ایالات متحده آماده است برای حفظ جریان انرژی و تجارت جهانی، کشتی‌ها را بیمه کرده و در صورت لزوم با اسکورت دریایی ازعبور آن‌ها حمایت کند. این پیام، برای بازار نفت تنها یک موضع سیاسی نیست؛ بلکه سیگنالی عملیاتی برای کاهش احتمال اختلال پایدار در عرضه به شمار می‌رود.

تنگه هرمز شاهراه عبور حدود یک‌پنجم نفت صادراتی جهان است. در سناریوی انسداد کامل، قیمت‌ها می‌توانستند به‌سرعت وارد کانال سه‌رقمی شوند. اما وعده اسکورت نظامی و تضمین بیمه‌ای از سوی آمریکا، محاسبات ریسک را تغییر داده است. حضور ناوهای آمریکایی به معنای کاهش احتمال توقف کامل جریان نفتکش‌هاست و همین عامل، بخشی از پریمیوم ژئوپلیتیک را از قیمت‌ها حذف کرده است.

اثرات اسکورت دریایی
از منظر بازار، اسکورت دریایی دو اثر کلیدی دارد. نخست، کاهش ریسک بیمه و کرایه حمل در مسیرهای پرتنش است؛ زیرا پوشش ریسک جنگ با پشتوانه دولت آمریکا، نگرانی شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گران را تعدیل می‌کند. دوم، ارسال پیام بازدارندگی است؛ به این معنا که واشنگتن آماده تبدیل تهدید به حضور عملیاتی در آبراه راهبردی است. این مسأله احتمال سناریوهای افراطی را در ذهن معامله‌گران کاهش می‌دهد.

در کنار این عامل ژئوپلیتیک، داده‌های بنیادی نیز مانع جهش قیمت شده‌اند. گزارش مؤسسه API نشان می‌دهد ذخایر نفت خام آمریکا در هفته گذشته ۵.۶ میلیون بشکه افزایش یافته؛ رقمی به‌مراتب بالاتر از پیش‌بینی رشد ۲.۱۹ میلیون بشکه‌ای. افزایش ذخایر به بازار این پیام را می‌دهد که در حال حاضر کمبود فیزیکی در کار نیست و عرضه داخلی آمریکا همچنان در سطحی مطمئن قرار دارد.

در مجموع، بازار نفت در نقطه‌ای ایستاده که تعادل شکننده‌ای میان نااطمینانی سیاسی و واقعیت‌های عرضه برقرار شده است. تا زمانی که نفتکش‌ها— حتی اگر با اسکورت نظامی—در هرمز در حرکت باشند و داده‌های ذخایر آمریکا از وفور نسبی حکایت کند، انگیزه‌ای قوی برای عبور پایدار قیمت‌ها از سقف ۸۴ دلار شکل نخواهد گرفت. در واقع، آن‌چه امروز قیمت‌ها را مهار کرده، نه فروکش‌کردن تنش‌ها، بلکه اطمینان نسبی به تداوم جریان فیزیکی نفت است. اگر این جریان مختل شود، بازار می‌تواند به‌سرعت وارد فاز جدیدی از قیمت‌گذاری شود؛ اما تا آن زمان، پریمیوم جنگی در محدوده‌ای مدیریت‌شده باقی خواهد ماند و معامله‌گران بیش از سناریوهای حداکثری، به داده‌های واقعی عرضه و تصمیم‌های عملیاتی قدرت‌های دریایی وزن خواهند داد.