خراسان/ «دست خدا عیان شد» عنوان یادداشت روز در روزنامه خراسان به قلم حامد رحیم پور است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

در نظریه‌های کلاسیک علم سیاست، یکی از معیارهای سنجش استحکام یک نظام سیاسی، توان آن در عبور از بحران‌های وجودی است؛ لحظه‌هایی که فشار خارجی، خلأ رهبری، شوک امنیتی و نگرانی اجتماعی به‌طور همزمان بر یک کشور وارد می‌شود. بسیاری از نظام‌ها در چنین نقطه‌ای دچار فروپاشی یا دست‌کم اختلال عمیق در کارکرد می‌شوند.
 اما آنچه این روزها در ایران رخ داده، از منظر نظریه حکمرانی پدیده‌ای متفاوت است. جمهوری اسلامی اکنون در وضعیتی قرار دارد که عملاً با دو قدرت هسته‌ای درگیر جنگی مستقیم است؛ وضعیتی که برای هر ساختار سیاسی می‌تواند به معنای از هم گسیختگی زنجیره فرماندهی، اختلال در تصمیم‌گیری و فرسایش انسجام اجتماعی باشد. با این حال، آنچه در عمل مشاهده می‌شود دقیقاً معکوس این الگوست، ساختاری که نه‌تنها فرو نریخته، بلکه در دل بحران توانسته خود را بازآرایی و به‌روز کند.
این پدیده بدون فهم بنیان‌های نهادی جمهوری اسلامی قابل توضیح نیست. امام خمینی(ره) نظامی را بنیان گذاشت که در آن «ساختار» بر «فرد» تقدم داشته باشد، نظامی که ستون‌های آن به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که حتی در شدیدترین تکانه‌ها نیز کارکرد خود را از دست ندهند. این معماری نهادی در ۳۷ سال رهبری رهبر شهیدمان به بلوغ رسید. دوره‌ای که در آن شبکه فرماندهی، ساختارهای امنیتی، سازوکارهای تصمیم‌گیری و ظرفیت‌های اجتماعی به‌تدریج چنان تقویت شد که نظام بتواند در شرایط فوق بحرانی نیز عملکرد خود را حفظ کند.نمونه روشن آن در میدان نظامی دیده می‌شود. در حالی که دشمن تلاش کرد با حذف فرماندهان ارشد، زنجیره فرماندهی را مختل کند، ساختار عملیاتی نیروهای مسلح نشان داد که به مرحله‌ای از نهادینگی رسیده که حتی در غیاب برخی چهره‌های کلیدی نیز قادر است دقیق، منسجم و مؤثر عمل کند. در حوزه سیاسی نیز وضعیتی مشابه مشاهده شد. انتخاب رهبر جدید در شرایطی انجام گرفت که هم تهدید امنیتی وجود داشت و هم نگرانی‌های اجتماعی. با این حال، سازوکارهای نهادی جمهوری اسلامی توانستند این گذار را بدون خلأ قدرت یا بی‌ثباتی جدی مدیریت کنند.اما در کنار این تحلیل نهادی، برای بسیاری از ایرانیان بعد دیگری نیز در حال شکل‌گیری است. برداشتی که صرفاً با مفاهیم کلاسیک علم سیاست توضیح داده نمی‌شود. در حافظه تاریخی جامعه ایران، لحظه‌هایی وجود دارد که مجموعه‌ای از عوامل ظاهراً نامحتمل در کنار هم قرار گرفته و مسیری را باز کرده‌اند که پیش‌بینی آن دشوار بوده است. برای بخشی از جامعه، آنچه در این روزها رخ داده دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند. اگر ساختاری که طی چهار دهه شکل گرفته توانسته در چنین نقطه‌ای از بحران پابرجا بماند، اگر در اوج فشار خارجی و خلأهای ناگهانی، روند اداره کشور از هم نپاشیده و اگر انتقال رهبری بدون گسست جدی انجام شده است، این تنها حاصل محاسبات سرد سیاسی نیست،بلکه نشانه‌ «نصرت الهی» است. آری ، در این مقطع تاریخی بار دیگر دست خدا عیان شده است. دستی که ملتی را در مسیر عزت نگه می‌دارد و او را با وجود همه طوفان‌ها، به پیش می‌برد.