دنیای اقتصاد/ متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

وقتی اینترنت قطع می‌شود، برخی از مردم به‌‌‌دنبال راهی برای تونل زدن در اینترنت هستند. اما هزینه راه‌‌‌های تونل زدن بالا رفته است، تازه اگر آن یک کلاهبرداری نباشد. فروش وی‌‌‌پی‌‌‌ان در کانال‌‌‌ها به‌‌‌شدت افزایش یافته است، اما چیزی که بیش از همه تبلیغ می‌شود، وی‌‌‌پی‌‌‌ان استارلینک است. در ایران تعداد محدودی از کاربران به اینترنت ماهواره‌‌‌ای دسترسی دارند که جزو اینترنت‌‌‌های موازی به‌‌‌حساب می‌‌‌آید. خبرهایی هم از گوشه و کنار شنیده‌‌‌ایم که نیروهای امنیتی در ایران، چندین نفر را به دلیل داشتن تجهیزات استارلینک دستگیر کرده‌‌‌اند. در ایران، داشتن تجهیزات اینترنت ماهواره‌‌‌ای جرم‌‌‌انگاری شده است‌. در حال حاضر به دو طریق مردم به اینترنت دسترسی دارند: خرید و فروش سیم‌‌‌کارت سفید و فروش وی‌‌‌پی‌‌‌ان استارلینک.
 
در مورد فروش سیم‌‌‌کارت سفید این نکته نیز باید ذکر شود، برخی از دارندگان به جای اینکه سیم‌‌‌کارت سفید خود را بفروشند، از طریق اینترنت سفیدی که در اختیار دارند، تونلی می‌‌‌زنند و هر یک گیگابایت ترافیک آن را تا ۲ میلیون تومان می‌‌‌فروشند.  

پیش از شروع جنگ مصطفی پوردهقان، نماینده مجلس شورای اسلامی نسبت به خرید و فروش این نوع سیم‌‌‌کارت‌‌‌ها هشدار داده بود. سیم‌‌‌کارت سفید، به سیم‌‌‌کارت‌‌‌هایی اطلاق می‌شود که برخلاف سرویس‌‌‌های عمومی ارائه شده به شهروندان، محدودیتی در دسترسی به تعدادی از وب‌‌‌سایت‌‌‌ها و پلتفرم‌‌‌های خارجی بر روی آنها اعمال نشده است. درحالی‌‌‌که ساختار فیلترینگ در ایران‌(در شرایط غیرجنگی) بر اساس مسدودسازی آی‌‌‌پی‌‌‌ها و پروتکل‌‌‌های خاص عمل می‌‌‌کند، این سیم‌‌‌کارت‌‌‌ها در لایه دسترسی در لیست سفید قرار دارند. این نوع دسترسی که در ادبیات رسمی گاهی با عناوینی نظیر «اینترنت خبرنگاری»، «اینترنت تخصصی» یا «اینترنت حرفه‌‌‌ای» از آن یاد می‌شود، در عمل به معنای عبور قانونی و بدون دردسر از سد فیلترینگ است. دارندگان این سیم‌‌‌کارت‌‌‌ها بدون نیاز به خرید فیلترشکن، کاهش سرعت ناشی از تونل‌‌‌زنی یا نگرانی از بابت قطع و وصل شدن وی‌‌‌پی‌‌‌ان‌‌‌ها، به محتوای وب جهانی دسترسی دارند. امتیازی که برای کسب‌‌‌وکارهای دیجیتال، گیمرها، فریلنسرها و عموم مردم در دسترس نیست. پیش از جنگ نیز تبلیغاتی در شبکه‌‌‌های اجتماعی دست به دست می‌شد که نشان می‌‌‌داد سیم‌‌‌کارت سفید در حال فروخته شدن است و برخی گفتند که این می‌تواند شروع رسمی اینترنت طبقاتی باشد. 

اما نوع دوم دسترسی مردم به اینترنت بین‌الملل از طریق استارلینک است. عمدتا بر اساس یک پایانه استارلینکی، ۲۰ نفر می‌توانند همزمان به آن وصل شوند. برخی صاحبان استارلینک با ساخت وی‌‌‌پی‌‌‌ان، کاربران را به اینترنت بین‌الملل وصل می‌‌‌کنند. قیمت‌‌‌هایی هم گفته می‌شود که بین ۸۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان بابت هر گیگ ترافیک است. البته برای فروش وی‌‌‌پی‌‌‌ان استارلینک، صاحبان آن سعی می‌‌‌کنند آن را به کسانی بفروشند که «آشنا» هستند. با توجه به اینکه داشتن استارلینک جرم است، آنها ترجیح می‌دهند که فروش آن را عمومی نکنند. فروش آنها محدود است و تبلیغی در این زمینه ندارند. هر تبلیغی در زمینه فروش اینترنت استارلینک در شبکه‌‌‌های اجتماعی دیدید، شک نکنید که کلاهبرداری است. بسیاری از کسانی که به تبلیغات پایین هر کانال تلگرامی رجوع کرده‌‌‌اند تا وی‌‌‌پی‌‌‌ان یا اینترنت استارلینک خریداری کنند، گفته‌‌‌اند که کلاهبرداری بوده است. 

کلاهبرداری جدیدی که اخیرا رو شده است، دریافت رمز ارز در قبال دریافت تجهیزات استارلینک است، اما به محض دریافت رمزارز، نشانی از فرد فروشنده یافت نمی‌شود.  پیش‌تر نیز کلاهبرداری در این زمینه وجود داشت، اما در روزهایی که اینترنت قطع می‌شود، آمار این نوع کلاهبرداری‌‌‌ها صعودی می‌شود. برخی کاربران می‌گویند با رجوع به کانال‌‌‌های فروش وی‌‌‌پی‌‌‌ان، پس از پرداخت وجه، از طرف صاحب کانال، مسدود شده‌‌‌اند. برخی دیگر هم می‌گویند، عمده پروکسی‌‌‌هایی که به قیمت گزاف خریده‌‌‌اند، کار نکرده است و پول خود را از دست داده‌‌‌اند.