تسنیم/فوربس با مقایسه شرایط کنونی بازارانرژی با سال1973 هشدار داد جهان درآستانه شوک نفتی بزرگتر از سال1973 قراردارد.

نشریه اقتصادی فوربس نوشت: نیروهای آمریکایی و اسرائیلی در 7 مارس پالایشگاه نفت تهران را هدف قرار دادند. این ماه برای پالایشگاه‌های نفت، ماه خطرناکی بوده است. دوشنبه‌شب آتش‌سوزی در پالایشگاه 435هزاربشکه‌ای والرو انرژی در پورت آرتور تگزاس رخ داد. این پالایشگاه در 145کیلومتری شرق هیوستون، خرید نفت خام سنگین از ونزوئلا را افزایش داده بود. با وجود انفجار بزرگ، هیچ مصدومیت جدی گزارش نشده است و به‌نظر می‌رسد خسارات محدود به واحد تولید گازوئیل باشد.

در همین حال، تأسیسات عظیم صادرات نفت روسیه در پریمورسک در دریای بالتیک چندان خوش‌شانس نبود و دو روز پس از حمله روز یکشنبه اوکراین، همچنان در حال سوختن بود. دیگر تأسیسات نفت و گاز درگیر شامل رأس‌تنوره عربستان سعودی (هدف حمله پهپادهای ایران در 2 مارس) و بزرگترین پالایشگاه تهران (هدف حمله اسرائیل در 7 مارس) می‌شود، سپس در 19 مارس حملات بیشتری به پالایشگاه سعودی در ینبع در دریای سرخ و پالایشگاه اسرائیل در حیفا انجام شد که خسارات جزئی به هر دو وارد کرد.

سپس نوبت به حملات هفته گذشته با پهپاد به مجتمع رأس‌لافان قطر رسید که تأسیسات تحت مدیریت اکسون‌موبیل و شل را از کار انداخت و حدود 20 درصد از صادرات گاز طبیعی قطر را مختل کرد. قطر انرژی می‌گوید تعمیر این خسارات ممکن است 5 سال طول بکشد.

بدتر از همه: محاصره تنگه هرمز توسط ایران که باعث شده است بیش از 18 میلیون بشکه نفت، گاز، کود شیمیایی و سایر مواد شیمیایی در خلیج فارس محبوس بماند. از میان 100 کشتی معمول روزانه، تنها تعداد انگشت‌شماری موفق به عبور می‌شوند، اگرچه ایران روز سه‌شنبه اعلام کرد که کشتی‌های کشورهای «غیرمتخاصم» اجازه عبور خواهند داشت.

بزرگترین شوک عرضه انرژی در تاریخ
جهان تا چه‌مدت می‌تواند چنین هرج‌ومرج انرژی را تحمل کند؟ جف کوری و جیمز گاتمن در گروه سرمایه‌گذاری خصوصی کارلایل (غول صنعت سرمایه‌گذاری) در تحلیلی جدید هشدار می‌دهند که این مدت طولانی نخواهد بود. آنها می‌نویسند: «بسته شدن تنگه هرمز بی‌سابقه است» و پتانسیل تبدیل شدن به بزرگترین شوک عرضه انرژی را دارد که جهان تاکنون ندیده است، سیستم به‌سادگی نمی‌تواند چنین اختلالی را تحمل کند.
کمبود محصولات کلیدی پدیدار شده است. قیمت سوخت جت برای تحویل فوری در سنگاپور به 230 دلار در هر بشکه رسیده است (افزایش بیش از 100درصدی در یک ماه). ویتنام، بنگلادش و استرالیا نسبت به کاهش پروازها هشدار می‌دهند. چین صادرات سوخت را مسدود کرده است. روسیه صادرات کود شیمیایی را ممنوع کرده است که این خبر بدی برای کشاورزان نیشکر برزیل است. تولیدکنندگان شیشه، سرامیک و پتروشیمی در هند به‌دلیل کمبود گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) تعطیل شده‌اند. تایوان، کره، ژاپن، فیلیپین و تایلند برای یافتن گزینه‌های جایگزین، همه برنامه‌های خود را برای ذخیره‌سازی زغال‌سنگ اعلام کرده‌اند.
حتی مدیران غول‌های بزرگ نفتی نیز زنگ خطر را به صدا درآورده‌اند، وائل ساوان، مدیرعامل شل، روز سه‌شنبه در یک کنفرانس انرژی در هیوستون، نسبت به «اثر موجی» در بازارهای انرژی هشدار داد. ساوان گفت: «سوخت جت در زمان حاضر تحت‌تأثیر قرار گرفته است، گازوئیل بعدی خواهد بود، پس از آن نوبت به بنزین می‌رسد.»

بازگشت احتمالی به شرایط 1973
قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت روز سه‌شنبه 87 دلار در هر بشکه بود که هنوز شدت اوضاع را منعکس نمی‌کند زیرا معامله‌گران تصور می‌کنند ترامپ قبل از فروپاشی اقتصاد جهانی به توافق خواهد رسید، با این حال، حتی اگر صلح برقرار شود امکان بازگشت به وضعیت پیش از درگیری وجود ندارد. بستن تنگه بزرگترین تابو در صنعت نفت را شکسته است. آنچه در بازارهای انرژی غیرقابل تصور نامیده می‌شد، اتفاق افتاده است.

این اختلال بزرگتر از جنگ‌های قبلی خلیج فارس یا تهاجم روسیه به اوکراین است، تنها تحریم‌های نفتی اوپک در دهه 1970 است که با شرایط امروز قابل قیاس است.
در تحریم نفتی اعراب در سال 1973، اوپک حدود 5 میلیون بشکه در روز را به‌مدت 5 ماه از بازار خارج کرد، در حالی که آمریکا 6 میلیون بشکه در روز وارد می‌کرد، قیمت نفت چهار برابر شد و به نزدیک 12 دلار در هر بشکه رسید، صف‌های طولانی بنزین شکل گرفت، تورم از 12 درصد گذشت، تولید ناخالص داخلی 2 درصد کاهش یافت.
اگر تنگه هرمز بسته بماند، بازگشت به آن کمبودها و صف‌ها می‌تواند دوباره به واقعیت تبدیل شود. طبق گزارشی که توسط کوری و گاتمن کارلایل (که قبلاً در گلدمن ساکس بودند) منتشر شده است؛ «ما معتقدیم جهان امروز در برابر شوک نفتی آسیب‌پذیرتر از سال 1973 است، نه کمتر».

جهان از زمان تحریم نفتی 1973 در حال گذار انرژی بوده است و در این مدت دستاوردهای آسان به دست آمده است. خودروهای کوچکتر، پایین آوردن دمای ترموستات‌ها، استفاده از قطار، همه چیز سبز، اما «بشکه‌های باقی‌مانده، بشکه‌هایی هستند که هیچ جایگزینی برای آنها وجود ندارد.»، بنابراین این نفت باقیمانده قیمت بالایی خواهد داشت.
انتظار نداشته باشید که آزادسازی‌ ذخایر استراتژیک نفت کار چندانی انجام دهد. دولت ترامپ قصد دارد 172 میلیون بشکه نفت را طی 4 ماه آزاد کند، یعنی حدود 1.4 میلیون بشکه در روز، این مقدار تنها حدود 20 درصد از نفتی است که از تنگه هرمز عبور نمی‌کند، و این آزادسازی‌ها فقط کوتاه‌مدت هستند، آنها به‌صورت مبادله‌ای هستند نه فروش یعنی کسی که این نفت را دریافت می‌کند در اواخر سال باید بازپس دهد.

شرکت مشاوره آر‌بی‌ان انرژی در هیوستون می‌گوید اگر همه این مبادلات انجام شود، ذخایر نفت به پایین‌ترین سطح خود از سال 1982 یعنی فقط 240 میلیون بشکه می‌رسد.

رکورد قیمت‌های بالای نفت
مایک هایگ، تحلیلگر سوسایته ژنرال، پیش‌بینی می‌کند که با کاهش ذخایر و تحقق واقعیت محدودیت‌های عرضه، قیمت نفت در آوریل 50 درصد افزایش یابد و به 150 دلار در هر بشکه برسد. او محاسبه می‌کند چنین افزایش قیمتی 2.7 میلیون بشکه در روز از تقاضای جهانی را از بین می‌برد. اگرچه 150 دلار در هر بشکه یک رکورد اسمی خواهد بود، اما برای مطابقت با اوج سال 2008 بر اساس تورم، قیمت نفت باید به حدود 220 دلار در هر بشکه برسد (یعنی بنزین 8.50 دلار در هر گالون).