پنج‌شنبه 01 اسفند 1404 - 15:33

کد خبر 102628

شنبه 03 تیر 1402 - 10:05:18


سرمقاله فرهیختگان/ ساترا، عزیزم دقت کن!


فرهیختگان/ « ساترا، عزیزم دقت کن! » عنوان یادداشت روزنامه فرهیختگان به قلم معین احمدیان است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

نظارت بر شبکه نمایش خانگی عقلانی است اما به سازوکاری نیاز داریم که مانع توسعه کمی و کیفی محتوای پلتفرم‌ها نشود

اگر به جزئیات آخرین منازعه فرهنگی این‌ روزهای سینما و تلویزیون نگاه کنید، خطوطی را می‌بینید که شبیه جنجال‌های خانه سینما در اواخر دهه 80 است. اگر خبر ندارید بدانید که صف‌کشی‌ها از خیلی وقت پیش شکل گرفته و حول‌وحوش مساله تنظیم‌گری بر شبکه نمایش خانگی علم یا با مایی یا بر ما از هر دو سمت ماجرا بلند شده است. در ابتدای این منازعات اختلاف‌ها فقط در حد اعتراض به برخی ممیزی‌های ساترا درمورد چند سریال بود اما کمی جلوتر که رفتیم دعواها سروشکل حیثیتی گرفت و در برخی از نقاط این معرکه می‌شد ردپای منازعات سیاسی را هم دید. حالا دیگر موضوع نظارت بر شبکه نمایش خانگی تبدیل به یک آتش زیر خاکستر شده که هر بار به بهانه‌ای گر می‌گیرد. در فقره اخیر و پیرو خبری که منتشر شد و تعدادی از هنرمندان فریاد وامصیبتا سر دادند که شبکه نمایش خانگی به تلویزیون واگذار شد هم اتفاق تازه‌ای نیفتاده بود. مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره سیاست‌ها و ضوابط حوزه صوت و تصویر فراگیر، ذیل همان اقدامات و سیاست‌های پیشینی در فرآیند قانونی شدن تنظیم‌گری شبکه نمایش خانگی تعریف می‌شود. فقط این بار چیزی که فرق کرده تغییر مسیری است که به نظر می‌رسد در فرآیند قانونی کردن ساترا به‌عنوان نهاد قانونی صدور مجوز تولید و انتشار سریال‌های نمایش خانگی می‌بینیم. تصمیمات و مصوبات ‌شورای عالی انقلاب فرهنگی لازم‌الاجرا و در حکم قانون بوده اما سوال این است که اگر صداوسیما این محمل قانونی را قبول داشته چرا پیش از این مصوبه‌ای را به مجلس فرستاده بود که پس از تصویب با ایراد بودجه‌ای شورای نگهبان کنار گذاشته شود. ضمن اینکه فرآیندی که مدیران صداوسیما برای مقررات‌گذاری در حوزه نظارت بر شبکه نمایش خانگی در پیش گرفتند بارها از جانب فعالان این عرصه مورد نقد قرار گرفته و شأن سیاستگذاری و راهبری کلان شورای عالی انقلاب فرهنگی را در حد تصویب یک تفاهمنامه میان دو دستگاه پایین آورده و از آن با تعبیر دور زدن مجلس به‌عنوان نهاد قانون‌گذار یاد شده است. 
اگر اتفاقات دو سال اخیر و مجموعه اقداماتی که مدیران صداوسیما در قضیه نظارت بر شبکه نمایش خانگی انجام دادند را مرور کنید متوجه اقدامات نسنجیده‌ای از این دست خواهید شد. مجموعه کارهایی که مدیران ساترا در مواجهه با سریال سقوط انجام دادند یا درخواست رئیس صداوسیما از رئیس‌جمهور برای فیلتر کردن یک پلتفرم و رفتارهایی از این دست را یک بار دیگر مرور کنید؛ آیا واقعا برازنده این شعر نیستند که «هرگز کسی این‌گونه فجیع به کشتنِ خود برنخاست». اینها نه‌تنها فرآیند قانونی کردن یک نهاد تنظیم‌گر را فراهم نکردند بلکه باعث بی‌اعتباری آن هم شدند. 
حالا که به استناد مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه نظارت بر شبکه نمایش خانگی به عهده صداوسیما قرار گرفته پیگیری این مطالبه از صداوسیما به‌صورت جدی مطرح می‌شود که هرچه سریع‌تر شرایط لازم برای اعمال نظارت بر تولید محتوای مجازی را فراهم کند. در اولین قدم باید سازوکار قانونی شدن این نهاد تنظیم‌گر را از کانال مجلس شورای اسلامی پیگیری کند. ضمن اینکه نگرانی‌هایی از جانب اهالی هنر و فعالان شبکه نمایش خانگی وجود دارد که صداوسیما باید به‌صورت جدی نسبت به حل آنها اقدام کند. مثلا گفته می‌شود صداوسیما در بستر شبکه نمایش خانگی به‌عنوان نهاد ذی‌نفع در مجموعه شبکه نمایش خانگی نمی‌تواند نقش نظارتی بر رقبایش داشته باشد. به‌هر‌حال تلویزیون سکوهایی را برای انتشار محتوا در فضای مجازی دارد و این نگرانی از جانب بخش خصوصی بحق است که شرایط تنظیم‌گری صداوسیما به نفع پلتفرم‌هایی همچون «تلوبیون پلاس» باشد و برای سایر رقبا خطوط سختگیرانه‌تری ترسیم شود. یکی دیگر از نگرانی‌ها که متفاوت از جنس اول است اینکه مدیران تلویزیون با همان دست‌فرمان نظارتی در شبکه‌های تلویزیون بخواهند بر محتوای شبکه نمایش خانگی نظارت کنند. واضح است که سازوکار نظارت بر شبکه نمایش خانگی به دلیل ویژگی‌هایی که از تولید تا انتشار دارد متفاوت از جنس نظارت بر برنامه‌های رسانه فراگیری مثل تلویزیون است. یکی از سوالات اساسی که مخاطبان و تولید‌کنندگان شبکه نمایش خانگی از شبکه تنظیم‌گری صداوسیما دارند این است که آیا آنها قائل به این تفاوت نظارت بر محتوای آثار هستند یا خیر؟ اگر این نهاد تنظیم‌گر در فهم بستر نظارتی خود بلاتکلیف و گیج باشد نمی‌تواند در بزنگاه‌ها تصمیم قاطع و دقیقی بگیرد و سلایق نظارتی حاکم بر جریان تولید می‌شوند. مشکلی که نهایتا جریان تولید محتوای فرهنگی در کشور را با بن‌بست مواجه خواهد کرد. 



پربیننده ترین


سایر اخبار مرتبط