صبح نو/متن پیش رو در «صبح نو» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

بررسی سایت‌های فروش آنلاین بلیت هواپیما نشان می‌دهد با وجود افزایش 29 درصدی قیمت بلیت هواپیما؛ اما همچنان ایرلاین‌ها به این میزان افزایش قیمت رضایت نداده‌اند و بالاتر از نرخ مصوب اقدام به عرضه بلیت کرده‌اند. پیش از افزایش 29 درصدی قیمت بلیت هواپیما، شرکت‌های هواپیمایی خواهان افزایش 100 درصدی بلیت بودند. ایرلاین‌ها بر این باور بودند که به دلیل عدم افزایش قیمت بلیت هواپیما در دو سال گذشته، باید قیمت برای ادامه حیات شرکت‌های هواپیمایی، 100 درصد افزایش پیدا کند. در حالی شرکت‌های هواپیمایی مدعی عدم افزایش قیمت بلیت هواپیما طی دو سال گذشته هستند که بارها نمایندگان مجلس در خصوص افزایش بی‌ضابطه بلیت هواپیما با رسانه‌ها مصاحبه کرده‌اند. اما در نهایت ستاد تنظیم بازار با درخواست ایرلاین‌ها مبنی بر افزایش 100 درصدی قیمت موافق نکرد و ایرلاین‌ها ناچار به این شدند به افزایش 29 درصدی تن بدهند، ولی بررسی بازار چیزی دیگری را نشان می‌داد؛ چراکه ایرلاین‌ها همچنان بلیت پروازهای خود را بالاتر از نرخ مصوب عرضه می‌کنند.

چشم‌پوشی وزارت راه بر گرانفروشی ایرلاین‌ها؟
ابتدا سازمان هواپیمایی کشوری، مجوز پرواز برخی ایرلاین‌ها را برای بعضی مسیرهای داخلی به دلیل آنچه گرانفروشی عنوان کرده، باطل کرد، ولی شاهد آن هستیم که وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی در روزهای اخیر چشم بر تخلفات ایرلاین‌ها بسته‌اند و به نوعی مقابل گرانفروشی‌های آنها واکنشی ندارند. بررسی سایت‌های فروش بلیت شرکت‌های هواپیمایی نشان می‌دهد در اغلب مسیرهای پر تقاضا نظیر تهران-مشهد، تا چند هفته همه هواپیماها تکمیل ظرفیت هستند و حتی یک صندلی خالی هم وجود ندارد، به ‌عنوان ‌مثال بزرگ‌ترین ایرلاین ایران در مسیر تهران- مشهد، فقط در روز ۳۱ تیرماه، یک صندلی خالی دارد و بعد از آن در تاریخ ۶ مرداد هم فقط ۶ صندلی خالی باقی مانده است. برای ایام مذهبی پیش‌رو یعنی روز عرفه و عید قربان نیز بسیاری از مسافران از سفر به مشهد باز مانده‌اند و متقاضیان خرید بلیت هواپیما با پاسخ بلیت نیست و ظرفیت‌ها تکمیل است، مواجه شده‌اند. در واقع ایرلاین‌ها با کاهش پروازهای خود، آن هم در ایام پرتقاضا، موجب کمبود بلیت می‌شوند و از این طریق می‌خواهند سازمان هواپیمایی و دولت را برای افزایش قیمت بلیت هواپیما تحت فشار بگذارند. در حال حاضر پروازهای ایرلاین کیش ایر برای مسیر تهران- اهواز و پروازهای ایرلاین فلای پرشیا در مسیر تهران- شیراز نیز به دلیل ابطال مجوز، لغو شده است. با آغاز لغو این پروازها، تردد بین هوایی بین این شهرها کمی دشوارتر شده است و به تبع آن، مشکلاتی در رزرو پیکج‌های مسافرتی مقاصد مختلف به وجود می‌آید. به خصوص اگر قصد رزرو تور مشهد را داشته باشید.

سرگردانی مسافران تور مشهد در فرودگاه مهرآباد
 پس از اعلام ابطال مجوز برخی از پروازها به صورت ناگهانی، مسافران بسیاری در فرودگاه مهرآباد سرگردان شدند. بسیاری از مسافران که برای سفرشان برنامه‌ریزی دقیق داشتند، ناگهان با لغو پروازها مواجه شدند و در این شرایط نمی‌توانستند کار دیگری برای سفرشان انجام دهند. در آن برهه‌ زمانی حتی هزینه‌های مسافران بازپرداخت نشد تا بتوانند بلیت پرواز جایگزینی خریداری کنند. در این شرایط انتظار می‌رفت حداقل به جای پروازهای باطل شده، هواپیماهای جایگزینی برای مسافران در نظر گرفته شود؛ اما برخلاف انتظارات، مسافران مشهد ساعت‌ها در فرودگاه سرگردان ماندند. برخی دیگر نیز به جای هواپیما، با قطار یا اتوبوس راهی شهر مشهد شدند.

چند درصد مردم سوار هواپیما می‌شوند؟ 
امروزه تنها کمتر از پنج درصد افراد جامعه امکان استفاده از حمل‌ونقل هوایی را دارند؛ در چنین شرایطی دو دسته عقیده وجود دارد؛ اول اینکه این تعداد افرادی که امکان سفر هوایی را دارند، باید بدون سوبسید و به نرخ تمام شده، بلیت تهیه کنند و دلیلی ندارد دولت برای این تعداد معدود، به ایرلاین‌ها یارانه بدهد و دسته دوم نیز معتقدند که سفر هوایی نباید به عنوان یک خدمت لوکس در نظر گرفته شود، از همین رو باید تمام مردم به آن دسترسی داشته باشند.

این قیمت‌های گران بلیت هواپیما، حق مردم ایران نیست!
حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در گفت‌وگو با «صبح نو» در خصوص دلایل اصلی کاهش بلیت‌های هوایی در کشور، گفت: «شرکت‌های هواپیمایی و ایرلاین‌ها درخواست افزایش قیمت بلیت هواپیما را به وزارت راه و شهرسازی داده بودند، لکن این امر به میزانی که آنها توقع داشتند، افزایش نیافت.» وی افزود: «به همین دلیل آنها تهدید کرده بودند که اگر قیمت‌ها مطابق با خواست آنها 100 درصد افزایش نیابد، از میزان تعهد و خدمات‌دهی خود کم خواهند کرد.» رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران اظهارکرد: «در وضعیت فعلی هم در بیشتر سایت‌ها شاهد آن هستیم که بلیت هواپیما برای بسیاری از شهرهای کشور خصوصا تهران به مشهد نایاب شده است که این امر ریشه در آن دارد که این شرکت‌ها به عمد بلیت‌ها را در سایت‌ها و ایرلاین‌ها مخفی کرده‌اند تا اهرم فشاری برای کاهش بلیت هواپیما و افزایش قیمت آن در آینده باشند.» رفیعی در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: «بلیت هواپیما در وضعیت فعلی نیز در ایران بسیار گران است و مردم توانایی خرید این بلیت‌ها را ندارند. بنابراین به طور کلی می‌توان گفت این قیمت‌های گران در شأن مردم ایران نیست.»

افزایش تقاضا در فصل تعطیلات؛ علت اصلی کمبود بلیت!
علیرضا منظری، معاون اسبق هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری نیز در گفت‌وگو با «صبح نو» در خصوص نایاب شدن بلیت‌های هوایی، اظهارکرد: «افزایش تقاضا، مقصر اصلی کمبود بلیت هواپیماهاست.» وی افزود: «با توجه به آغاز فصل تابستان در کشورمان و تعطیل بودن مدارس و دانشگاه‌ها طبیعتا شاهد افزایش تقاضا برای بلیت هواپیما هستیم، به طوری که مردم می‌خواهند هر طور که شده به سفر رفته و از مواهب تعطیلی‌های این فصل استفاده کنند.» معاون اسبق هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری خاطرنشان کرد: «تعداد هواپیماهای که در کشورمان مورد استفاده قرار می‌گیرند، بسیار کم است و جوابگوی تقاضای بالای بلیت هواپیما نیست.» منظری تصریح کرد: «از طرف دیگر باید به این نکته نیز اشاره کرد که در فصل گرم سال، وزن هواپیما برای پروازها باید به دلیل مسائل مربوط به ایمنی، پایین‌تر از فصول دیگر باشد، به همین دلیل باید از تعداد مسافران هواپیماها کاست تا این مشکل برطرف شود.» وی در پاسخ به این سوال که آیا افزایش 29 درصدی قیمت بلیت هواپیمایی توسط دولت برخلاف انتظار شرکت‌های هوایی مبنی بر افزایش 100 درصدی قیمت‌ها، علت نایاب شدن بلیت‌ها بوده است، تأکید کرد: «هزینه نگه‌داشتن هواپیماها روی زمین برای ایرلاین‌ها به مراتب بیشتر از هواپیماهایی است که پرواز دارند.» معاون اسبق هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری، گفت: « برخی قطعات این هواپیماها در صورت عدم پرواز، از کار افتاده و فرسوده می‌شوند.» منظری در ادامه خاطرنشان کرد: «به اعتقاد بنده، نظام عرضه و تقاضا باید قیمت بلیت هواپیما را مشخص کند، به طوری که وقتی تقاضا بالا و عرضه کم باشد، باید بلیت گران و وقتی عرضه بالا و تقاضا پایین باشد، باید بلیت هواپیما ارزان باشد.» وی در پایان با بیان این‌که درآمد شرکت‌های هوایی، کفاف هزینه‌های آنها را نمی‌دهد گفت: «کشورمان تا هشت ماه دیگر نتیجه این نابسامانی‌ها را خواهد دید، چون این شرکت‌ها باید چک‌های دوره‌ای خود را انجام دهند، این در حالی است که به مرور انتظار می‌رود هواپیماهای بیشتری از سفر جا بمانند.»

ناتراز شدن عرضه و تقاضا، دلیل اصلی نایاب شدن بلیت
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، کمبود و حتی نایابی بلیت هواپیما در مسیرهای پرتقاضا را رد نمی‌کند و می‌گوید: «دلیل اصلی این وضعیت، ناتراز شدن عرضه و تقاضاست؛ چراکه ناوگان مسافری فعال کشور با تمام ظرفیت در حال خدمات‌رسانی است و تقاضای ایجاد شده برای سفر هوایی با آغاز تابستان، بیشتر از این ظرفیت است.» جعفر یازرلو می‌افزاید: «رفع این وضعیت جز با افزایش ظرفیت سفر از مسیر اضافه کردن ناوگان و نهضت تعمیر هواپیماهای زمین‌گیر، امکان‌پذیر نیست و سازمان هواپیمایی کشوری و شرکت‌های هواپیمایی، تمام توان خود را برای ورود ناوگان جدید به کشور به‌ کار گرفته‌اند که با وجود دستاوردهایی نظیر اضافه شدن ۶۳ فروند هواپیما و بالگرد در اردیبهشت‌ماه، همچنان در متناسب‌سازی عرضه و تقاضا ناتوان بوده است‌.» وی افزایش تقاضا از سوی مردم برای خرید بلیت را مقصر وضعیت موجود نمی‌داند و می‌گوید: «آمارها نشان می‌دهد که تعداد پروازها و مسافران در یکی، دو ماه اخیر نسبت به‌ مدت مشابه سال قبل افزایش داشته، اما ما همچنان شرمنده‌ایم که بلیت به سختی پیدا می‌شود و عرضه آن با برنامه سفر و نیاز مردم همخوانی ندارد.»‌ سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، گرمای هوا در روزهای اخیر را یک عامل غیرمستقیم در به هم خوردن نظم پروازها و کاهش خدمت‌رسانی معرفی می‌کند که به ‌طور مثال، در روزهای اخیر به ‌واسطه مشکل موتور هواپیمای یکی از ایرلاین‌ها به ‌خاطر گرما، منجر به حذف کوتاه‌مدت یک هواپیما از چرخه شده است.