اکو ایران/متن پیش رو در «اکو ایران» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

مقامات ارشد اسرائیل با انتقاد شدید از سفر آتی نتانیاهو به چین آن را احمقانه خوانده و هشدار دادند که این اقدام باعث تضیف جایگاه اسرائیل در برابر آمریکا خواهد شد.
 

روز سه‌شنبه، یک ژنرال ارشد سابق و چندین نماینده اسرائیلی از برنامه بنیامین نتانیاهو برای سفر آتی به چین شدیداً انتقاد کرده و هشدار دادند که چنین سفری می‌تواند با آسیب‌رساندن به روابط با ایالات متحده، منافع استراتژیک اسرائیل را تا حد زیادی تضعیف کند.

به نوشته تایمز اسرائیل، روز دوشنبه، وب‌سایت زمان اسرائیل از تماس‌های رده‌بالا بین تل‌آویو و پکن در مورد دیدار احتمالی نتانیاهو و شی جین‌پینگ و دیگر مقامات ارشد خبر داد. منابع دیپلماتیک اسرائیل گفتند که هدف این سفر که هنوز تاریخی برای آن تعیین نشده، ارسال پیامی به واشنگتن است که اسرائیل گزینه‌های دیپلماتیک دیگری نیز در اختیار دارد.

روز سه‌شنبه، دفتر نتانیاهو این گزارش را تأیید کرد و گفت که واشنگتن یک ماه پیش از این سفر مطلع شد. دفتر نخست‌وزیر تأکید کرد که روابط با ایالات متحده در بهترین حالت خود قرار دارد. نتانیاهو به دنبال دعوت به کاخ سفید بوده، اما جو بایدن او را به دلیل اختلاف نظر واشنگتن و تل‌آویو بر سر اصلاحات قضایی کابینه اسرائیل، سیاست‌ها درمورد کرانه باختری و توافق هسته‌ای احتمالی با ایران پشت خط نگه داشته است.

انتقادهای فراحزبی
آموس یادلین، رئیس سابق اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل که گفته می‌شود به تشکیلات نظامی آمریکا نزدیک است، گفت: «پس از آن که چین برای عادی‌سازی روابط میان عربستان و ایران میانجی‌گری کرد، حالا به نظر می‌رسد که هدف از سفر نتانیاهو تقلید از سعودی‌ها باشد. توافق بین تهران و ریاض نشان داد که با فاصله‌گرفتن آمریکا از خاورمیانه، عربستان گزینه‌های دیپلماتیک دیگری نیز در اختیار دارد».

یادلین در یک سری توییت نوشت: «این اقدامی است که به منافع اسرائیل لطمه زده و آنها را پیش نمی‌برد. اگر یکی از اطرافیان نخست‌وزیر فکر می‌کند که رفتارکردن مانند بن سلمان هوشمندانه بوده و هدف این سفر آزردن بایدن است تا به او نشان دهد که اسرائیل گزینه‌های استراتژیک دیگری نیز دارد، مرتکب اشتباه بزرگی شده و اهمیت رقابت بین ابرقدرت‌های ژئوپلیتیکی قرن بیست و یکم را نمی‌فهمد».

یادلین اشاره کرد که برخلاف اسرائیل، عربستان سعودی سالانه میلیاردها کمک نظامی آمریکا دریافت نمی‌کند، به وتوی آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل وابسته نیست، متکی به تضمین‌های مالی ایالات متحده نیست و پیشرفته‌ترین سیستم‌های تسلیحاتی آمریکایی را ندارد. وی با اشاره به توافق صلح احتمالی بین تل‌آویو و ریاض گفت: «اسرائیل برای پیشبرد اهداف استراتژیک خود به دولت بایدن نیاز دارد؛ جلوگیری از گریز هسته‌ای ایران و افزودن عربستان سعودی به جمع کشورهایی که با اسرائیل عادی‌سازی کرده‌اند».

این ژنرال بازنشسته تأکید کرد که چین مرتباً در سازمان ملل علیه اسرائیل رأی می‌دهد، از حامیان دیرینه فلسطینی‌هاست و با ایران ائتلافی راهبردی دارد. وی همچنین گفت که چین نمی‌تواند در همکاری امنیتی، استراتژیک و عملیاتی با آمریکا برابری کند. او همچنین بر تعهدات قبلی اسرائیل مبنی بر عدم فروش تسلیحات پیشرفته به چین به دلیل نگرانی‌ها از لورفتن فناوری‌های آمریکایی تأکید کرد.

یادلین که همچنین رئیس سابق مؤسسه مطالعات امنیت داخلی دانشگاه تل‌آویو است، افزود: «سیگنال اسرائیل بلوفی است که جایگاه اسرائیل در برابر واشنگتن را بهبود نمی‌بخشد. نخست‌وزیر برای بازگرداندن روابط با ایالات متحده به مسیر اصلی، به اقدامات جدی‌تری نیاز دارد».

یادلین همچنین در طی مصاحبه‌ای با رادیو ارتش گفت که با یکی از مقامات ارشد دولت بایدن صبحت کرده است و این مقام سفر نتانیاهو را کم‌اهمیت دانست. وی با اشاره به پیشنهادات پکن برای میانجیگری در مذاکرات صلح اسرائیل و فلسطین گفت: «اگر نخست‌وزیر خواهان یک روند دیپلماتیک جدی با میانجیگری چین است، ما موافقیم».

تَمیر هیمن، مدیر مؤسسه مطالعات امنیت داخلی گفت که چنین دیداری «اشتباهی جدی» خواهد بود. هیمن، رئیس سابق اطلاعات ارتش اسرائیل در توییتر نوشت که هم از نظر تاکتیکی و هم از نظر استراتژیکی، چنین سفری زمان‌بندی وحشتناکی دارد. او افزود: «روابط ویژه با ایالات متحده در خطر است. این کار قطعاً می‌تواند به آن آسیب بزند».

رام بن باراک، نماینده حزب یش آتید در کنست و فرد شماره دو سابق موساد گفت که این سفر یک «اشتباه استراتژیک درجه یک» خواهد بود. او در توییتر نوشت: «ما امروز شرایط انجام چنین کاری را نداریم. آمریکا متحدی است که ما نه تنها منافع، بلکه ارزش‌های مشترکی با آن داریم.

دنی دانون، یکی از سرسخت‌ترین منتقدان نتانیاهو در حزب حاکم لیکود و سفیر سابق اسرائیل در سازمان ملل گفت که به نخست‌وزیر توصیه می‌کند تا دیدار با شی را لغو کند.

علاوه بر این، برخی دیگر از مقامات اسرائیلی سفر آتی نتانیاهو را در رادیو ارتش به باد انتقاد گرفته، آن را ریسکی خطرناک خوانده و رفتار نخست‌وزیر را احمقانه دانستند. یکی از آنها گفت: «اسرائیل ممکن است در جنگ سرد بین چین و آمریکا به یک مهره تبدیل شود».

تبعات سفر برای اسرائیل
برنامه‌ریزی این سفر در حالی انجام شد که روابط تل‌آویو و واشنگتن در کابینه فعلی آسیب دیده و دولت بایدن به طور فزاینده‌ای در انتقاد از سیاست‌های نتانیاهو صریح‌تر شده است. علی‌رغم این نارضایتی‌ها، ایالات متحده به جز عدم دعوت از نتانیاهو، اقدام کمی علیه اسرائیل انجام داده است.

اگرچه این دیدار با هدف جلب توجه بایدن انجام می‌شود، اما می‌تواند نتانیاهو را با جمهوری‌خواهانی که موضع جنگ‌طلبانه‌تری نسبت به چین دارند، مقابل هم قرار دهند. ماه گذشته، کوین مک‌کارتی، رئیس کنگره آمریکا هنگام سخنرانی در کنست چین را به دلیل بدرفتاری‌های تجاری و سوابق حقوق بشری آن مورد انتقاد قرار داد که باعث شد سفارت چین او را به تلاش برای ایجاد اختلاف در روابط پکن با تل‌آویو متهم کند.

در دولت‌های گذشته، واشنگتن نسبت به گرم‌شدن روابط اقتصادی اسرائیل با چین ابراز نگرانی کرده و یک مقام دولت آمریکا در دسامبر از تل‌آویو خواست تا اقدامات بیشتری برای دفاع از صنعت فناوری اسرائیل در برابر نفوذ چین انجام دهد. اما با وجود جنگ تجاری آمریکا و چین که در سال‌های اخیر در دولت ترامپ و بایدن شدت گرفته است، اسرائیل و چین شاهد گرم‌شدن روابط و افزایش علاقه به نوآوری‌های اسرائیل، به ویژه در فناوری پزشکی، رباتیک، فناوری غذایی و هوش مصنوعی بوده‌اند.

نگرانی اصلی واشنگتن در فناوری‌های با کاربرد دوگانه است؛ فناوری‌هایی که کاربردهای غیرنظامی و نظامی دارند. در عین حال، پس از قراردادی در دهه ۱۹۹۰ که در آن اسرائیل مجبور شد فروش سیستم‌های راداری پیشرفته هوابرد به چین را به دلیل مخالفت آمریکا لغو کند، اسرائیل مقرراتی برای جلوگیری از فروش فناوری حساس نظامی به چین (و سایر کشورها) دارد.